اصطلاحات و عبارات رایج وردپرس و طراحی وب

اصطلاحات و عبارات رایج وردپرس و طراحی وب

اگه تازه وارد دنیای طراحی سایت شده باشید، اصطلاحاتی مثل رابط کاربری، قالب، افزونه، کش و AJAX ممکنه در نگاه اول گیج‌کننده به نظر برسن. بیشتر این عبارت‌ها مفهوم پیچیده‌ای ندارن و با یک مثال ساده می‌تونید خیلی راحت معنی‌شون رو بفهمید. توی این مقاله، اصطلاحات رایج وردپرس و طراحی وب رو مرور می‌کنیم تا موقع کار با پیشخوان، انتخاب قالب یا دیدن آموزش‌ها سردرگم نشید.

اول با واژه‌های مربوط به ظاهر سایت و تجربه کاربر شروع می‌کنیم. بعد به بخش‌های مختلف سایت، مفاهیم مخصوص وردپرس و فناوری‌های مهم وب می‌رسیم. قرار نیست همه این اصطلاحات رو حفظ کنید؛ همین که معنی کلی اون‌ها رو بدونید، هر وقت دوباره با یک واژه ناآشنا روبه‌رو شدید، راحت‌تر می‌تونید موضوع رو دنبال کنید.

اصطلاحات پایه رابط کاربری و طراحی سایت

UI یا رابط کاربری

UI مخفف User Interface و به معنی رابط کاربریه. هر چیزی که کاربر روی صفحه می‌بینه و می‌تونه باهاش کار کنه، بخشی از رابط کاربریه؛ مثل دکمه‌ها، فرم‌ها، منوها، رنگ‌ها و کادر جست‌وجو. UI فقط به ارتباط فیزیکی با کامپیوتر محدود نیست و رابط یک سایت یا نرم‌افزار رو هم در بر می‌گیره.

User-Friendly یا کاربرپسند

وقتی یک سایت User-Friendly یا کاربرپسنده، کاربر بدون گیج‌شدن مسیرش رو پیدا می‌کنه و به‌راحتی کاری رو که می‌خواد انجام می‌ده. نوشته‌های خوانا، منوی روشن، سرعت مناسب و فرم‌های ساده همگی کمک می‌کنن سایت کاربرپسندتر باشه.

Wireframe یا طرح اولیه

Wireframe یک طرح ساده از چیدمان صفحه‌ست که قبل از طراحی نهایی آماده می‌شه. توی این طرح، جای بخش‌هایی مثل هدر، تصویر، متن و دکمه مشخصه، ولی معمولاً هنوز رنگ‌ها و جزئیات گرافیکی به اون اضافه نشدن.

Responsive یا واکنش‌گرا

Responsive یعنی ظاهر سایت با اندازه صفحه هماهنگ می‌شه. در نتیجه، صفحه روی موبایل، تبلت و کامپیوتر خوانا و قابل‌استفاده می‌مونه. اگه می‌خواید بیشتر با این موضوع آشنا بشید، راهنمای طراحی سایت واکنش‌گرا رو بخونید.

Customize یا شخصی‌سازی

Customize یعنی ظاهر یا عملکرد سایت رو با نیاز خودتون هماهنگ کنید. مثلاً وقتی رنگ‌ها، فونت، لوگو یا چیدمان صفحه رو تغییر می‌دید، در واقع دارید سایت رو شخصی‌سازی می‌کنید.

Feature یا قابلیت

Feature به یک قابلیت مشخص توی سایت، قالب یا افزونه گفته می‌شه. مثلاً جست‌وجوی زنده می‌تونه یکی از قابلیت‌های یک فروشگاه اینترنتی باشه.

Separator، Bullet، Arrow و Ribbon

• Separator: خط یا عنصریه که دو بخش محتوا رو از هم جدا می‌کنه.
• Bullet: همون نشانه‌ایه که کنار هر مورد از یک فهرست نامرتب می‌بینید. فهرست مرتب معمولاً با عدد یا حرف نمایش داده می‌شه.
• Arrow: همون پیکانه و معمولاً جهت حرکت، بازشدن منو یا رفتن به مرحله بعد رو نشون می‌ده.
• Ribbon: یک نوار گرافیکیه که توجه کاربر رو به عبارتی مثل «جدید» یا «پرفروش» جلب می‌کنه.

Transparent یا شفاف

Transparent یعنی بخشی از یک تصویر یا عنصر طراحی شفافه و پس‌زمینه از پشت اون دیده می‌شه. فرمت PNG از شفافیت پشتیبانی می‌کنه و به همین دلیل برای لوگوها کاربرد زیادی داره.

اصطلاحات مربوط به بخش‌های سایت

Header یا سربرگ

Header بخش بالایی سایته و معمولاً لوگو، منوی اصلی، جست‌وجو یا دکمه ورود رو توی خودش جا می‌ده. محتوای هدر به طراحی قالب بستگی داره و حتی ممکنه توی صفحه‌های مختلف فرق کنه.

Footer یا پابرگ

Footer بخش پایینی سایته. معمولاً اطلاعات تماس، لینک صفحه‌های مهم، شبکه‌های اجتماعی و متن حق نشر رو توی این قسمت می‌بینید.

Navigation Menu یا منوی ناوبری

Navigation Menu همون منوییه که کاربر رو به بخش‌های مختلف سایت می‌بره. توی قالب‌های کلاسیک وردپرس، معمولاً منو رو از بخش «نمایش ← فهرست‌ها» مدیریت می‌کنید. اگه قالب بلوکی دارید، این کار با بلوک Navigation توی ویرایشگر سایت انجام می‌شه.

Widget یا ابزارک

Widget یا ابزارک، بخش کوچیکی از محتوا یا امکانات سایته؛ مثل فهرست نوشته‌های تازه یا کادر جست‌وجو. ابزارک و سایدبار یکی نیستن. سایدبار یک ناحیه از قالبه و ابزارک داخل اون قرار می‌گیره. از وردپرس ۵.۸ به بعد، صفحه مدیریت ابزارک‌ها بر پایه بلوک‌ها کار می‌کنه. توی قالب‌های بلوکی هم خیلی از این بخش‌ها با ویرایشگر سایت ساخته می‌شن.

Content یا محتوا

Content یعنی هر چیزی که برای مخاطب منتشر می‌کنید؛ از متن و تصویر گرفته تا ویدئو، پادکست یا فایل. اگه می‌خواید محتوایی بسازید که مدت زیادی مفید بمونه، راهنمای تولید محتوای همیشه‌سبز به کارتون میاد.

Pagination یا صفحه‌بندی

Pagination یعنی یک فهرست یا محتوای طولانی بین چند صفحه تقسیم بشه. شماره‌هایی که پایین صفحه وبلاگ می‌بینید یا دکمه‌های «قبلی» و «بعدی»، نمونه‌های آشنای صفحه‌بندی هستن.

Thumbnail و Featured Image

Thumbnail نسخه کوچیک‌تر یک تصویره. توی وردپرس، عبارت Post Thumbnail گاهی برای «تصویر شاخص» هم به کار می‌ره. اینکه تصویر شاخص کجا نمایش داده بشه به قالب بستگی داره؛ پس قرار نیست حتماً کنار همه نوشته‌ها دیده بشه.

Social Icons یا آیکون‌های شبکه‌های اجتماعی

Social Icons آیکون‌هایی هستن که کاربر رو به صفحه‌های شما توی شبکه‌های اجتماعی می‌برن. این آیکون‌ها با دکمه اشتراک‌گذاری فرق دارن. دکمه اشتراک‌گذاری برای فرستادن محتوای همون صفحه به یک شبکه اجتماعی استفاده می‌شه. توی راهنمای ابزارهای شبکه اجتماعی وردپرس می‌تونید نمونه‌های کاربردی بیشتری ببینید.

اصطلاحات مهم وردپرس

Theme یا قالب

Theme یا قالب، ظاهر و بخشی از چیدمان سایت وردپرسی رو کنترل می‌کنه. قالب روی نمایش نوشته‌ها، برگه‌ها، هدر و فوتر اثر می‌ذاره، ولی محتوای اصلی سایتتون داخل پایگاه داده ذخیره می‌شه.

Plugin یا افزونه

Plugin یا افزونه، یک قابلیت تازه به وردپرس اضافه می‌کنه؛ مثل فرم تماس، فروشگاه یا سیستم پشتیبان‌گیری. قبل از نصب هر افزونه، بهتره سازگاری، تاریخ به‌روزرسانی و اعتبار سازنده اون رو بررسی کنید. راهنمای انتخاب افزونه وردپرس نکته‌های مهم این کار رو براتون توضیح می‌ده.

Block یا بلوک

Block یا بلوک، واحد سازنده محتوا توی ویرایشگر وردپرسه. هر پاراگراف، تصویر، تیتر، دکمه یا ستون می‌تونه یک بلوک جدا باشه. به همین خاطر، بدون اینکه مستقیم سراغ کد برید، می‌تونید بخش‌های مختلف صفحه رو جابه‌جا کنید.

Block Theme و Site Editor

Block Theme یا قالب بلوکی، قالبیه که بخش‌های مختلف اون با بلوک ساخته می‌شن. Site Editor یا ویرایشگر سایت هم محیطیه که توی اون می‌تونید قسمت‌هایی مثل هدر، فوتر و قالب صفحه‌ها رو تغییر بدید. معمولاً از مسیر «نمایش ← ویرایشگر» به این محیط دسترسی دارید.

Pattern یا الگو

Pattern یا الگو، ترکیب آماده‌ای از چند بلوکه. مثلاً یک الگو می‌تونه تیتر، متن و دکمه رو کنار هم داشته باشه. الگوها کمک می‌کنن صفحه‌ها رو سریع‌تر بسازید و چیدمان هماهنگ‌تری داشته باشید.

Template یا قالب صفحه

Template ساختار کلی نمایش یک نوع صفحه رو مشخص می‌کنه؛ مثلاً صفحه نوشته تکی یا بایگانی. Template با Theme یکی نیست. Theme مجموعه کامل طراحی سایته، ولی Template فقط ساختار یک نوع صفحه رو تعیین می‌کنه.

Child Theme یا پوسته فرزند

Child Theme یا پوسته فرزند، قالبیه که ویژگی‌هاش رو از قالب مادر می‌گیره، ولی تغییرات سفارشی شما رو جدا نگه می‌داره. با این روش، تغییراتی که با کدنویسی انجام دادید بعد از به‌روزرسانی قالب مادر از بین نمی‌رن. البته توی قالب‌های بلوکی، بعضی تغییرات ظاهری رو می‌تونید با ویرایشگر سایت، فایل theme.json یا سبک‌های آماده انجام بدید. برای جزئیات بیشتر، آموزش ساخت پوسته فرزند رو ببینید.

Downgrade یا بازگشت به نسخه قبلی

Downgrade یعنی وردپرس، قالب یا افزونه رو به نسخه قدیمی‌تر برگردونید. شاید این کار برای بررسی موقت یک ناسازگاری مفید باشه، ولی می‌تونه سایت رو با مشکل امنیتی یا خرابی اطلاعات روبه‌رو کنه. قبل از دانگرید حتماً یک نسخه پشتیبان کامل بگیرید، سازگاری پایگاه داده رو بررسی کنید و بعد از حل مشکل دوباره به نسخه امن و پشتیبانی‌شده برگردید.

اصطلاحات فنی وب و سئو

Keyword یا کلمه کلیدی

Keyword کلمه یا عبارتیه که موضوع اصلی یک صفحه رو نشون می‌ده و ممکنه کاربر اون رو توی موتور جست‌وجو بنویسه. کلمه کلیدی چیزی نیست که فقط چند بار توی متن تکرارش کنید؛ باید با نیاز واقعی کاربر هماهنگ باشه. برای شروع، راهنمای انتخاب کلمه کلیدی مناسب رو بخونید.

Description و Meta Description

Description در معنی عمومی یعنی توضیحات؛ مثلاً توضیح یک محصول. Meta Description یا توضیحات متا، خلاصه‌ایه که برای معرفی محتوای صفحه به موتور جست‌وجو نوشته می‌شه و ممکنه توی نتیجه جست‌وجو دیده بشه. یادتون باشه این مورد با خلاصه نوشته وردپرس یکی نیست.

SEO یا سئو

SEO مخفف Search Engine Optimization و به معنی بهینه‌سازی برای موتورهای جست‌وجوئه. سئو مجموعه کارهاییه که به کاربر و موتور جست‌وجو کمک می‌کنه موضوع و کیفیت صفحه رو بهتر بفهمن. محتوای مفید، ساختار درست، سرعت مناسب و لینک‌های قابل‌فهم، بخشی از همین کارها هستن.

Optimize یا بهینه‌سازی

Optimize یعنی چیزی رو برای رسیدن به یک هدف مشخص بهتر کنید. مثلاً می‌تونید حجم تصویر رو برای افزایش سرعت کم کنید یا ساختار متن رو مرتب‌تر کنید تا خوندنش راحت‌تر بشه.

URL، Domain و Hosting

• URL: نشانی دقیق یک صفحه یا فایل توی وبه؛ مثل آدرس یک نوشته مشخص.
• Domain: نام اصلی سایته که کاربر اون رو توی مرورگر وارد می‌کنه.
• Hosting: فضایی روی یک سروره که فایل‌ها و اطلاعات سایت روی اون نگه‌داری می‌شن.

Cache یا کش

Cache یا کش، نسخه موقتی از اطلاعاته که برای بارگذاری سریع‌تر نگه‌داری می‌شه. مثلاً مرورگر می‌تونه بعضی از تصویرهای سایت رو ذخیره کنه تا دفعه بعد اون‌ها رو سریع‌تر نشون بده. گاهی بعد از تغییر سایت باید کش رو پاک کنید تا نسخه تازه صفحه رو ببینید.

CDN یا شبکه توزیع محتوا

CDNمخفف Content Delivery Network و به معنی شبکه توزیع محتواست. این شبکه فایل‌های سایت رو از سرورهای مختلف به کاربر می‌رسونه تا مسیر کوتاه‌تر بشه و فایل‌ها سریع‌تر بارگذاری بشن.

SSL و HTTPS

SSL نام رایجی برای فناوری امن‌کردن ارتباط بین مرورگر و سروره. وقتی ارتباط سایت امن باشه، آدرس معمولاً با HTTPS شروع می‌شه. این ارتباط اجازه نمی‌ده اطلاعات در مسیر انتقال به‌سادگی دیده بشن، ولی به‌تنهایی تضمین نمی‌کنه که خود سایت کاملاً امن یا قابل‌اعتماد باشه.

XML

XML یک زبان نشانه‌گذاری برای ساختاردهی، ذخیره و جابه‌جایی داده‌هاست و فقط یک نوع فایل ساده نیست. وردپرس برای بعضی کارها، مثل خروجی‌گرفتن و انتقال محتوا، می‌تونه از فایل‌های XML استفاده کنه.

AJAX و Fetch

AJAX روشی برای فرستادن و دریافت اطلاعات بدون بارگذاری کامل صفحه‌ست. مثلاً وقتی فیلتر محصولات رو تغییر می‌دید و فقط فهرست محصولات تازه می‌شه، ممکنه پشت صحنه یک درخواست ناهمگام ارسال بشه؛ یعنی صفحه منتظر نمی‌مونه تا همه‌چیز از اول بارگذاری بشه. توی پروژه‌های جدید، توسعه‌دهنده‌ها معمولاً برای فرستادن این درخواست‌ها از Fetch API هم استفاده می‌کنن.

Bootstrap

Bootstrap یک فریم‌ورک فرانت‌اند، یعنی مجموعه‌ای از کدها و ابزارهای آماده برای ساخت ظاهر سایته. از این ابزار برای طراحی چیدمان واکنش‌گرا، دکمه‌ها، فرم‌ها و اجزای رابط کاربری استفاده می‌شه. اگه قصد دارید از اون استفاده کنید، آموزش افزودن بوت‌استرپ به وردپرس رو ببینید.

Data Entry یا ورود داده

Data Entry یعنی اطلاعات رو وارد یک سیستم کنید. ثبت نام محصولات، قیمت‌ها، مشخصات مشتری‌ها یا اطلاعات یک فرم، نمونه‌هایی از ورود داده هستن. پس این اصطلاح فقط به اطلاعات اولیه‌ای که به مدیر سایت تحویل داده می‌شه محدود نیست.

Portfolio یا نمونه‌کار

Portfolio بخشی از سایته که پروژه‌ها و نمونه‌کارهای قبلی یک فرد یا کسب‌وکار رو نشون می‌ده. این بخش کمک می‌کنه مخاطب با سبک، تجربه و کیفیت کار شما آشنا بشه.

اگه توی وردپرس یا طراحی وب به اصطلاح دیگه‌ای برخوردید و معنی اون براتون روشن نبود، اسمش رو توی بخش دیدگاه‌ها بنویسید تا این واژه‌نامه کامل‌تر بشه.

پرسش‌های متداول

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.