وایرفریم چیست؟ راهنمای ساده طراحی ساختار سایت

وایرفریم یک طرح ساده از صفحه سایت یا اپلیکیشنه که قبل از طراحی ظاهر نهایی ساخته می‌شه. این طرح نشون می‌ده منو، محتوا، دکمه‌ها و بخش‌های مختلف کجا قرار می‌گیرن و کاربر برای رسیدن به هدفش چه مسیری رو طی می‌کنه.

توی این مقاله خیلی ساده می‌بینیم وایرفریم چیست، چه فرقی با ماکاپ و پروتوتایپ داره و چطور می‌تونید اولین وایرفریم خودتون رو بسازید. ابزارهای مناسب، اشتباه‌های رایج و نکته‌هایی رو هم بررسی می‌کنیم که می‌تونن احتمال تغییرات پرهزینه وسط اجرای سایت رو کمتر کنن.

وایرفریم چیست و چه چیزی رو نشون می‌ده؟

وایرفریم رو می‌تونید نقشه اولیه یک صفحه در نظر بگیرید. همون‌طور که قبل از ساخت خونه، جای اتاق‌ها و مسیر رفت‌وآمد مشخص می‌شه، قبل از طراحی سایت هم بهتره جای بخش‌های اصلی صفحه روشن باشه.

مثلاً اگه بخواید صفحه اصلی یک فروشگاه اینترنتی رو طراحی کنید، توی وایرفریم جای لوگو، منو، نوار جستجو، بنر، دسته‌بندی محصولات، دکمه خرید و بخش تماس رو مشخص می‌کنید. هنوز لازم نیست رنگ دکمه یا تصویر بنر رو انتخاب کنید. فعلاً مهم اینه که هر بخش کجا قرار بگیره و کاربر چطور به محصول موردنظرش برسه.

یک وایرفریم معمولاً این موارد رو نشون می‌ده:

• جای منو، لوگو و بخش‌های اصلی صفحه
• ترتیب و اولویت محتوا
• محل دکمه‌ها، فرم‌ها و لینک‌های مهم
• مسیر حرکت کاربر بین بخش‌ها یا صفحه‌ها
• فضای تقریبی متن، تصویر، ویدیو یا محصول
• چیدمان صفحه در موبایل و دسکتاپ؛ معمولاً با طرح‌های جدا یا توضیح کوتاه کنار وایرفریم

رنگ نهایی، نوع فونت، تصاویر دقیق، سایه‌ها و جزئیات ظاهری معمولاً توی وایرفریم اولیه نهایی نمی‌شن. این موارد بیشتر به مرحله طراحی رابط کاربری یا UI مربوط هستن. رابط کاربری یعنی همون ظاهر و بخش‌هایی که کاربر روی صفحه می‌بینه و باهاشون کار می‌کنه.

وایرفریم چه کاربردی در طراحی سایت داره؟

مهم‌ترین کاربرد وایرفریم اینه که ساختار صفحه رو قبل از صرف وقت برای طراحی ظاهر یا برنامه‌نویسی روشن می‌کنه. وقتی فقط با چند کادر و نوشته ساده کار می‌کنید، جابه‌جاکردن یک بخش خیلی راحت‌تر از زمانیه که طراحی کامل شده.

وایرفریم می‌تونه کمک کنه ایرادهای مسیر کاربر رو زودتر پیدا کنید. مثلاً شاید دکمه ثبت سفارش دیده نشه، فرم عضویت بیش‌ازحد طولانی باشه یا کاربر برای پیدا‌کردن اطلاعات تماس مجبور بشه چند صفحه رو بگرده. اصلاح این مشکلات توی طرح ساده معمولاً سریع‌تر و کم‌هزینه‌تره.

این طرح برای هماهنگی اعضای تیم هم کاربرد داره. مشتری، طراح، برنامه‌نویس و تولیدکننده محتوا می‌تونن یک تصویر مشترک از صفحه داشته باشن. به‌این‌ترتیب، عبارت‌هایی مثل «یک بنر بزرگ بالا بذارید» یا «فرم کنار محتوا باشه» به یک جای مشخص روی طرح اشاره می‌کنن و احتمال سوءتفاهم کمتر می‌شه.

البته وایرفریم تضمین نمی‌کنه که هیچ تغییری وسط کار پیش نیاد. نیازهای پروژه ممکنه عوض بشن. ولی وایرفریم می‌تونه احتمال تغییرات بزرگ و ناگهانی رو کمتر کنه و اجازه بده قبل از اجرا درباره تصمیم‌های مهم حرف بزنید.

انواع وایرفریم از نظر میزان جزئیات

همه وایرفریم‌ها به یک اندازه دقیق نیستن. انتخاب سطح جزئیات به مرحله پروژه، اندازه تیم و چیزی بستگی داره که می‌خواید بررسی کنید.

وایرفریم کم‌جزئیات

وایرفریم کم‌جزئیات یا Low-Fidelity ساده‌ترین نوعه. می‌تونید اون رو با کاغذ و قلم یا چند شکل ساده توی یک ابزار دیجیتال بسازید. کادرها جای بخش‌ها رو نشون می‌دن و چند کلمه کوتاه هم کاربرد هر بخش رو توضیح می‌دن.

این مدل برای بررسی ایده‌های اولیه خیلی مناسبه. چون ساختنش سریع و اصلاحش آسونه، اعضای تیم کمتر به جزئیات ظاهری وابسته می‌شن و راحت‌تر درباره ساختار نظر می‌دن.

وایرفریم با جزئیات متوسط

توی وایرفریم با جزئیات متوسط، اندازه بخش‌ها، ترتیب محتوا، عنوان‌ها و مسیرهای اصلی واضح‌تر می‌شن. ممکنه متن‌های نمونه نزدیک به محتوای واقعی باشن و حالت‌های مختلف یک فرم یا منو هم مشخص بشن.

این سطح برای زمانی خوبه که ساختار کلی تأیید شده، ولی هنوز می‌خواید چیدمان و تجربه کاربر رو بررسی کنید. تجربه کاربر یا UX یعنی احساسی که کاربر موقع پیداکردن اطلاعات و انجام کارها توی سایتتون داره. برای درک بهتر این دو مفهوم می‌تونید مطلب تفاوت UI و UX رو هم بخونید.

وایرفریم پرجزئیات

وایرفریم پرجزئیات یا High-Fidelity اندازه‌ها، فاصله‌ها، محتوای نزدیک به نسخه واقعی و وضعیت بخش‌های تعاملی رو دقیق‌تر نشون می‌ده. تمرکز این طرح هنوز روی ساختار و کاربرد صفحه هست. البته این نام‌گذاری بین تیم‌ها کاملاً یکسان نیست و بعضی تیم‌ها طرحی رو که به ظاهر نهایی خیلی نزدیکه، ماکاپ می‌نامن.

این نوع برای صفحه‌های پیچیده، هماهنگی دقیق با برنامه‌نویس یا بررسی جزئیات قبل از طراحی رابط کاربری مناسبه. بااین‌حال، لازم نیست همه پروژه‌ها حتماً به چنین سطحی برسن.

تفاوت وایرفریم، ماکاپ و پروتوتایپ چیه؟

این سه اصطلاح گاهی به‌جای هم استفاده می‌شن و مرزشون بین تیم‌ها همیشه یکسان نیست. بااین‌حال، در بیشتر فرایندهای طراحی هرکدوم هدف متفاوتی دارن:

• وایرفریم: ساختار صفحه، اولویت محتوا و مسیر کلی کاربر رو نشون می‌ده.
• ماکاپ: ظاهر صفحه رو با رنگ‌ها، فونت‌ها، تصاویر و جزئیات بصری نمایش می‌ده و در بیشتر فرایندها تعامل کامل و قابل آزمایش نداره.
• پروتوتایپ: نمونه‌ای قابل آزمایشه که کلیک‌ها، جابه‌جایی بین صفحه‌ها و بعضی تعامل‌ها رو شبیه‌سازی می‌کنه.

فرض کنید می‌خواید صفحه ثبت‌نام بسازید. توی وایرفریم جای فیلدها و دکمه ثبت‌نام رو مشخص می‌کنید. توی ماکاپ رنگ، فونت و ظاهر فرم رو می‌بینید. توی پروتوتایپ می‌تونید روی دکمه کلیک کنید و رفتن به مرحله بعد رو آزمایش کنید.

برای شروع یک پروژه یا بررسی سریع ایده، وایرفریم کافیه. وقتی ساختار تأیید شد و می‌خواید ظاهر نهایی رو نشون بدید، ماکاپ کاربرد داره. اگه لازم باشه مسیرها و کلیک‌های کاربر رو قبل از برنامه‌نویسی آزمایش کنید، پروتوتایپ انتخاب بهتریه.

چطور یک وایرفریم بسازیم؟

برای ساخت اولین وایرفریم لازم نیست طراح حرفه‌ای باشید. مراحل زیر رو به‌ترتیب انجام بدید:

۱. هدف صفحه رو مشخص کنید

اول بنویسید این صفحه قراره چه کاری انجام بده. مثلاً هدف صفحه محصول می‌تونه کمک به بررسی محصول و ثبت سفارش باشه. اگه صفحه چند هدف داره، مهم‌ترین هدف رو انتخاب کنید.

۲. بخش‌های ضروری رو فهرست کنید

محتوا و امکاناتی رو که کاربر برای رسیدن به هدف نیاز داره بنویسید. برای صفحه محصول، این فهرست می‌تونه شامل نام محصول، تصویر، قیمت، ویژگی‌ها، دکمه خرید، توضیحات و نظر خریداران باشه.

۳. مسیر حرکت کاربر رو بچینید

تصور کنید کاربر از کجا وارد صفحه می‌شه، اول چه چیزی رو می‌بینه و برای انجام کار اصلی چه قدم‌هایی برمی‌داره. هر مرحله اضافی ممکنه کار رو سخت‌تر کنه، پس مسیر رو تا جای ممکن ساده نگه دارید.

۴. چیدمان اولیه رو بکشید

یک کادر برای صفحه بکشید و هر بخش رو با مستطیل، خط یا نوشته کوتاه نشون بدید. لازم نیست طرح زیبا باشه. اندازه تقریبی بخش‌ها و ترتیبشون مهم‌تره.

۵. بخش‌های قابل کلیک رو مشخص کنید

دکمه‌ها، منوها، لینک‌ها و فرم‌ها رو واضح نشون بدید. کنار بخش‌هایی که رفتار مشخصی دارن، یک توضیح کوتاه بنویسید. مثلاً بنویسید «با کلیک، سبد خرید باز می‌شه».

۶. طرح رو بررسی کنید

اول وایرفریم رو به مشتری و اعضای تیم نشون بدید تا هدف، محتوا و محدودیت‌های پروژه رو بررسی کنن. اگه امکانش رو دارید، طرح رو جداگانه با چند کاربر احتمالی هم بررسی کنید و ببینید هدف صفحه رو می‌فهمن، اطلاعات مهم رو پیدا می‌کنن و کدوم بخش براشون مبهمه. یادتون نره نظر مشتری یا هم‌تیمی جای بررسی با کاربر واقعی رو نمی‌گیره.

۷. بازخوردها رو اعمال کنید

بازخوردهای مرتبط رو روی طرح اجرا کنید و دوباره مسیر کاربر رو بررسی کنید. بعد از تأیید ساختار می‌تونید سراغ طراحی ظاهر، ساخت پروتوتایپ یا اجرای صفحه برید.

وایرفریم رو با چه ابزاری بسازیم؟

برای ساخت وایرفریم ابزارهای مختلفی هست و گزینه‌های زیر فقط چند نمونه کاربردی هستن. لازم نیست حتماً از ابزار خاصی استفاده کنید؛ انتخاب مناسب به اندازه پروژه، نوع همکاری و جزئیاتی بستگی داره که می‌خواید نمایش بدید.

کاغذ و قلم برای شروع سریع

کاغذ و قلم ساده‌ترین ابزار برای ساخت وایرفریم کم‌جزئیاته. بدون تنظیمات یا یادگیری نرم‌افزار می‌تونید چند ایده رو سریع بکشید، کنار هم بذارید و بهترین چیدمان رو انتخاب کنید.

برای نگه‌داشتن یا فرستادن طرح هم می‌تونید از کاغذ عکس بگیرید. اگه پروژه کوچیکه یا فقط می‌خواید ایده اولیه رو بررسی کنید، همین روش ممکنه کاملاً کافی باشه.

Figma و FigJam برای طراحی و همکاری تیمی

Figma یک ابزار طراحی رابط کاربریه که می‌تونید باهاش وایرفریم، ماکاپ و پروتوتایپ بسازید. قابلیت‌های همکاری این ابزار هم کمک می‌کنن اعضای تیم روی یک فایل نظر بدن و تغییرات رو دنبال کنن. چون امکانات ابزارهای آنلاین ممکنه عوض بشن، بهتره قابلیت موردنیازتون رو قبل از انتخاب در صفحه رسمی Figma بررسی کنید. اگه تازه با این ابزار آشنا شدید، آموزش فیگما چیست شروع خوبی براتون هست.

FigJam فضای ساده‌تری برای ایده‌پردازی تیمیه. می‌تونید توی اون یادداشت، نمودار مسیر کاربر و طرح‌های اولیه رو کنار هم بذارید. برای جلسه‌های شروع پروژه و بررسی چند ایده، این فضای آزاد می‌تونه کاربردی باشه.

ابزار مناسب برای شما کدومه؟

اگه تنها کار می‌کنید و پروژه ساده‌ست، کاغذ و قلم یا یک ابزار طراحی ساده نیازتون رو برطرف می‌کنه. برای پروژه‌های تیمی، ابزاری بهتره که امکان اشتراک‌گذاری، ثبت نظر و نگه‌داشتن نسخه‌های مختلف رو داشته باشه.

سطح جزئیات هم مهمه. برای بررسی یک ایده اولیه لازم نیست وقت زیادی صرف ابزار پیچیده کنید. ولی برای وایرفریم دقیق چند صفحه که باید به برنامه‌نویس تحویل داده بشه، استفاده از Figma یا ابزار مشابه می‌تونه نظم بیشتری به کار بده.

یک وایرفریم خوب چه ویژگی‌هایی داره؟

• هدف صفحه واضحه: کاربر سریع متوجه می‌شه این صفحه چه کاری براش انجام می‌ده.
• محتوا اولویت‌بندی شده: بخش‌های مهم‌تر جای برجسته‌تری دارن و اطلاعات فرعی مزاحم کار اصلی نمی‌شن.
• مسیر کاربر ساده‌ست: کاربر برای انجام کار اصلی مجبور نیست بین بخش‌های زیاد سرگردان بشه.
• طرح انعطاف‌پذیره: می‌تونید بخش‌ها رو بدون دردسر جابه‌جا، حذف یا اصلاح کنید.
• توضیح‌های لازم رو داره: رفتار بخش‌های مبهم با چند کلمه ساده مشخص شده.
• محتوای واقعی رو در نظر می‌گیره: فضای متن و تصویر با چیزی که قراره منتشر بشه هماهنگه.
• نسخه‌های مختلف صفحه رو پوشش می‌ده: چیدمان موبایل و دسکتاپ جداگانه بررسی می‌شه و وضعیت‌های مهم مثل پیام خطا فراموش نمی‌شن.

اشتباه‌های رایج موقع ساخت وایرفریم

درگیرشدن با رنگ و ظاهر نهایی

اگه از همون اول وقتتون رو صرف رنگ، فونت و تصاویر کنید، توجه از ساختار صفحه دور می‌شه. اول مطمئن بشید محتوا و مسیر کاربر درست چیده شده، بعد سراغ جزئیات ظاهری برید.

شروع طراحی بدون هدف مشخص

صفحه‌ای که هدف روشنی نداره، معمولاً پر از بخش‌های پراکنده می‌شه. قبل از کشیدن اولین کادر مشخص کنید کاربر باید چه کاری انجام بده و چه اطلاعاتی برای این کار لازم داره.

استفاده از متن‌های خیلی نامشخص

نوشتن چند خط بی‌معنی به‌جای محتوای مهم ممکنه اندازه واقعی بخش رو پنهان کنه. برای عنوان‌ها، دکمه‌ها و پیام‌های کلیدی از متن نزدیک به نسخه واقعی استفاده کنید تا چیدمان بهتر ارزیابی بشه.

نادیده‌گرفتن نسخه موبایل

چیدمان دسکتاپ معمولاً بدون تغییر روی موبایل جواب نمی‌ده. ترتیب محتوا، اندازه دکمه‌ها، منو و فرم‌ها رو برای صفحه باریک‌تر هم توی یک طرح جدا یا با توضیح‌های روشن بررسی کنید.

شروع اجرا قبل از گرفتن بازخورد

یکی از هدف‌های وایرفریم اینه که ایرادها قبل از اجرای پرهزینه دیده بشن. اگه بدون بررسی و تأیید سراغ طراحی یا برنامه‌نویسی برید، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های وایرفریم رو از دست می‌دید.

آیا هر پروژه‌ای به وایرفریم نیاز داره؟

نه، همه پروژه‌ها به یک فرایند طولانی و وایرفریم پرجزئیات نیاز ندارن. ولی فکرکردن به ساختار صفحه قبل از اجرا تقریباً همیشه مفیده؛ حتی اگه نتیجه فقط یک طرح دو دقیقه‌ای روی کاغذ باشه.

برای فروشگاه‌ها، سامانه‌های رزرو، داشبوردها، صفحه‌های ثبت‌نام و پروژه‌هایی که چند نفر روی اون‌ها کار می‌کنن، وایرفریم می‌تونه ابهام و دوباره‌کاری رو کمتر کنه. هرچه مسیرها و امکانات پروژه بیشتر باشن، نیاز به یک طرح روشن هم معمولاً بیشتر می‌شه.

برای یک صفحه ساده با محتوای کم، ممکنه طرح کاغذی کافی باشه. بعضی تیم‌ها هم یک سیستم طراحی آماده دارن؛ یعنی مجموعه‌ای از دکمه‌ها، فرم‌ها و الگوهای ازقبل‌ساخته‌شده. چنین تیم‌هایی گاهی مستقیم سراغ طرح دقیق‌تر می‌رن، چون ساختار بخش‌های تکراری از قبل مشخصه.

پس به‌جای اینکه برای همه پروژه‌ها یک روش ثابت انتخاب کنید، پیچیدگی صفحه، تعداد اعضای تیم، میزان تازگی ایده و هزینه تغییرات بعدی رو بسنجید.

جمع‌بندی؛ وایرفریم قبل از طراحی چه کمکی می‌کنه؟

حالا می‌دونید وایرفریم چیست: یک نقشه ساده برای روشن‌کردن ساختار صفحه، اولویت محتوا و مسیر حرکت کاربر. وایرفریم می‌تونه کمک کنه قبل از طراحی ظاهر یا شروع برنامه‌نویسی، ایرادهای اصلی رو ببینید و انتظار مشتری و اعضای تیم رو هماهنگ کنید.

برای شروع، یک صفحه از سایتتون رو انتخاب کنید و هدف اصلیش رو بالای یک کاغذ بنویسید. بعد فقط با چند مستطیل جای منو، محتوا و دکمه اصلی رو بکشید. این طرح لازم نیست زیبا باشه؛ اگه مسیر کاربر رو واضح‌تر کنه، کار خودش رو درست انجام داده.

سؤال‌های متداول درباره وایرفریم

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.