جلسه ۲۰: افزونه های ضروری وردپرس

اگه می‌خواید با وردپرس سایت بزنید ولی یه خط کد هم بلد نیستید، هیچ مشکلی ندارید. واقعاً هیچ مشکلی ندارید. چیزی که باید یاد بگیرید، کد زدن نیست؛ اینه که بدونید کدوم افزونه‌ها به دردتون می‌خورن و کدوم‌ها فقط سایتتون رو سنگین می‌کنن.

ما خودمون اوایل کار همین اشتباه رو کردیم. هر افزونه‌ای که اسمش قشنگ بود نصب می‌کردیم و بعد تعجب می‌کردیم که چرا سایت لاک‌پشتی شده. پس بیاید با هم بریم سراغ اینکه افزونه اصلاً چیه، چند تاش خوبه، و در نهایت اون شش تایی که واقعاً ارزش نصب کردن دارن.

افزونه وردپرس چیست

افزونه یا همونپلاگین (plugin)، در ساده‌ترین حالت یه بسته‌ی آماده‌ست که یه قابلیت جدید به سایتتون اضافه می‌کنه. مثل اپلیکیشن‌های گوشیتون. گوشی خالی هم کار می‌کنه، ولی با اپ‌های درست تبدیل میشه به یه چیز کاملاً دیگه.

کاری که یه برنامه‌نویس ممکنه چند روز براش وقت بذاره، شما با نصب یه افزونه‌ی درست تو پنج دقیقه انجام می‌دید. فرم تماس می‌خواید؟ افزونه هست. می‌خواید فروشگاه راه بندازید؟ افزونه هست. می‌خواید سایتتون سریع‌تر لود بشه؟ باز هم افزونه هست.

حالا سؤال همیشگی: پس هرچی بیشتر بهتر دیگه؟ نه. اتفاقاً برعکس.

اشتباه رایجی تازه‌کارها

این رو مثل غذا خوردن ببینید. اینکه غذا خوب و مقوی باشه عالیه، ولی اگه یه‌جا ده‌تا پرس رو بذارید جلوتون و همه رو بخورید، معده‌تون رو خراب کردید. افزونه هم دقیقاً همینه.

هر افزونه‌ای که نصب می‌کنید، یه سری کد اضافه به سایتتون اضافه می‌شه. نتیجه‌ش چیه؟

• سرعت سایتتون میاد پایین. و سرعت پایین یعنی کاربری که صبرش سر میره و می‌بنده.
• احتمال تداخل بین افزونه‌ها بالا میره. یعنی دو تا افزونه با هم قهر می‌کنن و صفحه‌تون سفید میشه.
• گوگل هم خوشش نمیاد. سایت کُند = رتبه‌ی پایین‌تر. همین.

یه قانون ساده پیشنهاد می‌کنیم: قبل از نصب هر افزونه‌ای، از خودتون بپرسید «واقعاً بدون این نمی‌تونم؟» اگه جواب «نه» بود، نصبش کنید. اگه «خب… شاید» بود، بی‌خیال بشید. افزونه‌هایی هم که مدت‌هاست استفاده نمی‌کنید رو غیرفعال نکنید — حذفشون کنید. غیرفعال بودن یعنی هنوز اونجاست.

بهترین افزونه های وردپرس

خب، رسیدیم به بخش اصلی. این شش تا چیزهایی هستن که تقریباً روی هر سایتی که راه انداختیم، نصبشون کردیم.

المنتور (Elementor) — صفحه‌سازی بدون کد

اگه یه چیز باشه که بگیم «این رو حتماً نصب کنید»، همینه. المنتور یه صفحه‌سازه که با کشیدن و رها کردن (drag & drop) کار می‌کنه. یعنی المان مورد نظرتون رو برمی‌دارید و می‌ذارید هرجای صفحه که دوست دارید. تموم.

چیزی که المنتور رو از بقیه‌ی صفحه‌سازها جدا می‌کنه، رابط کاربریشه. خیلی از صفحه‌سازها اونقدر شلوغ و گیج‌کننده‌ن که آدم تازه‌کار بعد از نیم ساعت بی‌خیال می‌شه. المنتور اما اونقدر تمیزه که تو همون جلسه‌ی اول دستتون میاد چی به چیه.

یه نکته‌ی مهم دیگه هم اینکه با اکثر قالب‌های وردپرس سازگاره و با ووکامرس هم مشکلی نداره، یعنی می‌تونید صفحات فروشگاهتون رو هم باهاش بچینید.

رنک مث، (RankMath SEO) — دستیار سئوی شما

بذارید واضح بگیم: رنک مث، سایتتون رو خودش سئو نمی‌کنه. ولی مثل یه همکار باتجربه بالای سرتون وایمیسته و بهتون میگه کجا رو خراب کردید.

چیزی که رنک مث رو محبوب کرده اینه که خیلی از قابلیت‌هایی که بقیه پولی حسابشون می‌کنن، اینجا توی نسخه‌ی رایگان هست. با همون نسخه‌ی رایگان می‌تونید:

• عنوان سئو و توضیحات متا (meta description) رو برای هر صفحه تنظیم کنید
• به‌جای یه کلمه‌ی کلیدی، چند کلمه‌ی کلیدی برای یه مطلب تعریف کنید
• یه امتیاز از ۱۰۰ بگیرید که دقیقاً بهتون میگه چی رو رعایت کردید و چی رو نه
• اسکیما یا همون ریچ‌اسنیپت اضافه کنید تا نتیجه‌تون توی گوگل خوشگل‌تر و پرکلیک‌تر دیده بشه
• سایتتون رو به سرچ کنسول وصل کنید و آمار رو همون‌جا توی پیشخوان ببینید
• ریدایرکت ۳۰۱ بسازید و خطاهای ۴۰۴ سایت رو رصد کنید
• نقشه‌ی سایت (XML Sitemap) رو بدون افزونه‌ی جداگانه بسازید

راه‌اندازیش هم یه ویزارد قدم‌به‌قدم داره که ازتون می‌پرسه سایتتون فروشگاهه یا وبلاگ یا شخصی، و بر همون اساس تنظیمات اولیه رو می‌چینه.

اگه الان یوست سئو دارید و نگرانید مهاجرت داده‌هاتون رو بپرونه، خیالتون راحت، رنک مث ابزار وارد کردن تنظیمات از یوست رو داره و عنوان‌ها و توضیحات متایی که ساخته بودید منتقل می‌شن. فقط قبلش از دیتابیس بک‌آپ بگیرید.

نکته‌ای که باید حواستون بهش باشه: امتیاز ۱۰۰ رنک مث رو تبدیل به هدف نکنید. رنک مث ابزاره، نه داور نهایی. محتوای خوب برای آدم بنویسید، بعد با رنک مث صیقلش بدید.

امنیت فراگیر (All in One WP Security & Firewall)

یه سؤال رایج: «مگه نمی‌گن وردپرس امنه؟ پس چرا افزونه‌ی امنیتی؟»

جواب اینه: هسته‌ی وردپرس واقعاً امنه. مشکل معمولاً از جای دیگه‌ست. رمز عبور ضعیف، قالب نال‌شده‌ای که از یه سایت ناشناس دانلود کردید، یا افزونه‌ای که دو سال آپدیت نشده. هکرها هم دقیقاً دنبال همین شکاف‌ها می‌گردن.

All in One WP Security یکی از کامل‌ترین افزونه‌های امنیتی رایگانه. جلوی خیلی از روش‌های نفوذ رو می‌گیره: کامنت‌های اسپم، تلاش‌های مکرر برای ورود، دسترسی به فایل‌های حساس و چیزهایی از این دست.

چیزی که خیلی به کار میاد، بخش امتیازدهیشه: یه عدد بهتون میده که میگه سایتتون الان چقدر امنه، و دقیقاً نشون میده با فعال کردن کدوم گزینه‌ها می‌تونید اون عدد رو ببرید بالا. برای کسی که تخصص امنیت نداره، این خیلی کمک‌کننده‌ست.

میهن پنل — پنل کاربری حرفه‌ای، ایرانی

این یکی از اون مشکل‌هاییه که تا بهش برنخورید، متوجهش نمی‌شید. صفحه‌ی ورود و ثبت‌نام پیش‌فرض وردپرس… خب، زشته. بی‌تعارف زشته و اصلاً به سایتتون نمی‌خوره.

خیلی‌ها میرن سراغ افزونه‌های خارجی ترجمه‌شده که معمولاً مشکل راست‌چین بودن دارن و ترجمه‌شون نصفه‌نیمه‌ست. میهن پنل دقیقاً برای همین ساخته شده. یه افزونه‌ی ورود و عضویت ایرانی که از خیلی از نمونه‌های خارجیش قوی‌تره.

باهاش می‌تونید رنگ‌بندی رو مطابق برند خودتون تغییر بدید و حتی شورت‌کد دلخواهتون رو به منوی پنل کاربری اضافه کنید. از بقیه‌ی امکاناتش:

• سازگاری کامل با ووکامرس و AffiliateWP
• پشتیبانی از LTR
• نوار اطلاع‌رسانی برای پیام‌های مهم
• نمایش کد تخفیف
• سرعت بالا و تجربه‌ی کاربری تمیز

ووکامرس (WooCommerce) — فروشگاهتون رو راه بندازید

اگه می‌خواید چیزی بفروشید، ووکامرس همون چیزیه که لازم دارید. کاملاً رایگانه و بدون یه خط کد می‌تونید باهاش یه فروشگاه کامل بسازید (چه محصول فیزیکی بفروشید، چه محصول دیجیتال مثل فایل و دوره).

دلیل محبوبیتش هم ساده‌ست: طوری طراحی شده که یه آدم کاملاً تازه‌کار هم بتونه خودش مدیریتش کنه. مدیریت محصول، سفارش، موجودی، ارسال. همه‌ش تو یه پنل نسبتاً سرراست.

جالبه بدونید الان بیش از ۴۲ درصد فروشگاه‌های اینترنتی دنیا روی ووکامرس کار می‌کنن. این عدد شوخی نیست.

افزونه افزایش سرعت رخش — سرعت، سرعت، سرعت

آخرین مورد ولی شاید مهم‌ترینش. اسم رخش رو که می‌شنوید یاد اسب رستم می‌افتید و دقیقاً هم همین معنی رو می‌ده: سایتتون رو به تاخت بندازید.

رخش یه افزونه‌ی ایرانی بهینه‌سازی و افزایش سرعت وردپرسه. کاری که می‌کنه اینه:

• کش صفحات؛ یعنی نسخه‌ی آماده‌ی هر صفحه رو ذخیره می‌کنه تا بازدید بعدی خیلی سریع‌تر باز بشه
• CSS و JS رو فشرده و سبک می‌کنه، تعویق می‌ندازه، یا حتی تا وقتی کاربر اسکرول یا کلیک نکرده اجرا نمی‌کنه
• تصاویر رو موقع آپلود به WebP تبدیل می‌کنه و بارگذاری تنبل (lazy load) براشون فعال می‌کنه
• پایگاه داده رو از پیش‌نویس‌ها، بازنگری‌ها و نظرات اسپم تمیز نگه می‌داره
• خزندهش صفحات رو از روی نقشه‌ی سایت از قبل آماده می‌کنه، پس حتی اولین بازدیدکننده هم صفحه‌ی گرم می‌بینه

چیزی که به نظر ما رخش رو از خیلی از نمونه‌های خارجی جدا می‌کنه، جادوگر نصبشه. بعد از فعال‌سازی یه ویزارد میاد و کش و تصاویر و تنظیمات سرور رو براتون آماده می‌کنه؛ یعنی لازم نیست اول کار با پنجاه تا گزینه‌ی ناآشنا کلنجار برید. بعداً هم هر وقت خواستید می‌تونید ویزارد رو دوباره اجرا کنید.

نکته‌ی مهم دیگه، هماهنگی خودکارشه. رخش می‌دونه سبد خرید و تسویه‌حساب ووکامرس نباید کش بشه، حالت ویرایش المنتور رو خراب نمی‌کنه، صفحات میهن‌پنل رو دست نمی‌زنه و توی سایت‌های چندزبانه نسخه‌ی هر زبان رو جدا کش می‌کنه. یعنی خیلی از دردسرهایی که معمولاً با افزونه‌های کش دارید، اینجا از قبل حل شده.

پیش‌نیازها: وردپرس ۶٫۵ یا بالاتر و PHP ۸٫۱ یا بالاتر. اگه هاستتون Redis یا Memcached داشته باشه، می‌تونید کش آبجکت رو هم وصل کنید که پیشخوان رو محسوس‌تر سبک می‌کنه ولی اجباری نیست و بقیه‌ی قابلیت‌ها بدونش هم کار می‌کنن.

اکیسمت؛ ضد اسپم

اگه بخش دیدگاه‌های سایتتون فعاله، از یه جایی به بعد روزی ده‌ها یا حتی صدها پیام اسپم دریافت می‌کنین. خیلی از تازه‌کارها با دیدن این پیام‌ها فکر می‌کنن سایتشون هک شده، در حالی که فقط ربات‌های تبلیغاتی‌ان.

Akismet یه افزونه رسمی از تیم اتوماتیکه و از ابتدای وردپرس کنارش بوده. حتی در بعضی نسخه‌ها به‌صورت پیش‌فرض نصبه و فقط باید فعالش کنین.

کارش ساده‌ست ولی پشتش الگوریتم‌های هوشمند قرار داره: همه دیدگاه‌ها رو بررسی می‌کنه و اسپم‌ها رو بی‌سروصدا به بخش اسپم منتقل می‌کنه. نکته جالبش اینه که از داده‌های میلیون‌ها سایت دیگه یاد می‌گیره؛ اگه یه الگوی اسپم در سایت دیگه‌ای شناسایی بشه، احتمال تشخیصش در سایت شما هم بالا می‌ره.

بعد از نصب، ازتون یه کلید API می‌خواد که در کمتر از دو دقیقه از سایت خودشون می‌گیرین. برای استفاده شخصی و سایت‌های غیرتجاری، رایگانه.

وردپرس پارسی؛ تاریخ شمسی

وردپرس به‌صورت پیش‌فرض یه سیستم کاملاً انگلیسیه. برای سایت فارسی، تقویم میلادی زیاد به کارمون نمیاد.

WP-Parsi توسط تیم وردپرس فارسی ساخته شده — همون کسانی که زبان فارسی رو برای وردپرس توسعه می‌دن. مهم‌ترین کارش تبدیل تقویم سایت از میلادی به شمسیه؛ در نوشته‌ها، دیدگاه‌ها، سفارشات ووکامرس و همه‌جا.

سبک و ساده طراحی شده؛ نه سایت رو کند می‌کنه، نه با افزونه‌های دیگه تداخل خاصی داره. این افزونه به اندازه سئو و امنیت حیاتی نیست، ولی بودنش باعث می‌شه سایتتون شبیه یه سایت حرفه‌ای ایرانی بشه.

کدام افزونه برای کدام سایت؟

حالا بریم سر اصل مطلب. همه این افزونه‌ها رو لازم ندارین:

وقتی افزونه‌ای وجود ندارد

در دنیای وردپرس، برای تقریباً هر کاری یه افزونه هست. از سیستم اعلام نمرات مدرسه تا رزرواسیون هتل و آرایشگاه. اگه چیزی رو در سایت میهن‌وردپرس پیدا نکردین، در گوگل یا در سایت رسمی wordpress.org جستجو کنین.

ولی بعضی وقت‌ها نیازتون اونقدر خاصه که واقعاً افزونه‌ای براش وجود نداره. مثلاً سیستمی که نقشه مهندسی رو از کاربر بگیره، متراژ رو بخونه، قیمت‌گذاری کنه و پرداخت آنلاین هم داشته باشه.

در این موارد باید سراغ افزونه اختصاصی برین؛ یعنی به یه برنامه‌نویس هزینه بدین که فقط همون بخش خاص رو براتون بنویسه — نه کل سایت رو.

پرسش‌های پرتکرار

جمع‌بندی

توی این جلسه با هم مهم‌ترین افزونه‌های وردپرس رو مرور کردیم؛ از سئو و سرعت گرفته تا فروشگاه، امنیت، فرم‌ساز و طراحی صفحات. ولی نکته اصلی که باید ازش بیرون بیاین اینه که انتخاب درست افزونه، کاملاً به نوع سایت شما بستگی داره.

اگه سایت شرکتی می‌سازین، به ووکامرس نیازی ندارین و بیشتر به المنتور، یه فرم‌ساز، یه افزونه سئو و یه افزونه امنیتی احتیاج دارین. اگه فروشگاه می‌زنین، ماجرا فرق می‌کنه؛ اونجا ووکامرس ضروریه، درگاه پرداخت لازم دارین و یه سیستم ورود حرفه‌ای مثل میهن پنل کمکتون می‌کنه.

در انتخاب افزونه کش هم اول وب‌سرورتون رو چک کنین و بعد تصمیم بگیرین. این یه خط اطلاعات، کل تصمیمتون رو مشخص می‌کنه.

و در آخر، همون هشدار ابتدای مقاله رو تکرار می‌کنم: نصب افزونه الکی فقط سایتتون رو کند می‌کنه. با فکر و دقیق سراغ چیزهایی برین که واقعاً لازمتونه.

توی جلسه بعدی می‌ریم سراغ مدیریت محتوای سایت. تا اون موقع، شاد و سربلند باشید. 🙂

این مقاله بخشی از دوره آموزش رایگان وردپرس هست. با مشاهده این دوره رایگان، می‌توانید کار با وردپرس را به صورت کامل یاد بگیرید.

دوره رایگان آموزش وردپرس

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.