جلسه ۲۰: افزونه های ضروری وردپرس

سلام! خوش اومدید به جلسه بیستم دوره آموزش وردپرس از میهن‌وردپرس. توی این جلسه قراره بریم سراغ یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین بخش‌های وردپرس، یعنی افزونه‌ها. حالا نه هر افزونه‌ای! دقیقاً می‌خوایم درباره افزونه‌های ضروری وردپرس صحبت کنیم؛ اونایی که بدون‌شون سایت شما یا از نظر امنیتی دچار مشکل می‌شه، یا از نظر سئو عقب می‌مونه، یا سرعت و عملکرد خوبی نداره.

اگه تا اینجای دوره همراه ما بودید، حتماً با کلی از امکانات وردپرس آشنا شدید. اما واقعیت اینه که قدرت اصلی وردپرس از جایی شروع می‌شه که بتونید با افزونه‌ها امکاناتش رو به دلخواه خودتون ارتقا بدید. مثل گوشی هوشمندیه که با نصب چند تا اپلیکیشن درست، تبدیل به یه ابزار همه‌کاره می‌شه.

یادداشت به‌روزرسانی
ویدیوی این صفحه مدتی قبل ضبط شده و متن زیرش به‌تازگی بازنویسی و به‌روز شده. فهرست افزونه‌ها و توضیحاتشون همچنان معتبره و چیزی ازش کم نشده.

تنها بخشی که تغییر کرده، توصیه افزونه سرعته. در ویدیو گفته شده اگه وب‌سرورتون NGINX یا آپاچی باشه سراغ وردپرس راکت برین. از اون زمان ما در میهن‌وردپرس افزونه رخش رو ساختیم و خود سایت هم امروز با اون اجرا می‌شه. در بخش مربوطه کامل توضیح دادیم.

قبل از شروع؛ یک هشدار مهم

قبل از اینکه بریم سراغ فهرست، یه چیزی رو بگم که مهم‌تر از خود فهرسته:

هر افزونه‌ای که نصب می‌کنین، یه وزن اضافه به سایتتونه. پس نصب افزونه الکی، فقط سایتتون رو کند و ناامن می‌کنه.

پس این مقاله رو مثل یه لیست خرید نبینین که باید همه‌ش رو تیک بزنین. اینا افزونه‌هایی‌ان که بسته به نوع سایتتون ممکنه لازم باشن. یه سایت شرکتی به ووکامرس نیازی نداره و یه وبلاگ ساده به فرم‌ساز پیشرفته احتیاجی نداره.

در انتهای مقاله یه جدول گذاشتم که دقیقاً بگه برای هر نوع سایت، کدوم افزونه‌ها لازمن.

رنک مث؛ افزونه سئو

شما تا اینجا کلی زحمت کشیدین: سایت راه انداختین، طراحی کردین، محتوا نوشتین. ولی یه سوال مهم وسط این ماجراست — مخاطبی که اصلاً شما رو نمی‌شناسه، چطور قراره به سایتتون برسه؟

اینجا دقیقاً جاییه که گوگل وارد بازی می‌شه. حتی اگه اصلاً قصد ندارین از گوگل ورودی بگیرین، حداقل باید وقتی کسی اسم سایتتون رو سرچ کرد، شما رو پیدا کنه.

و نکته مهم اینه که وردپرس به‌صورت پیش‌فرض برای سئو آماده نیست. یه سری تنظیمات کلیدی مثل عنوان و توضیحات هر صفحه، نقشه سایت، و کنترل ایندکس شدن صفحات، به‌صورت داخلی وجود ندارن.

چرا رنک مث؟

قبلاً افزونه Yoast SEO انتخاب اول بود، ولی الان بهترین گزینه Rank Math هست. دلایلش:

• رابط کاربری ساده. لازم نیست حرفه‌ای سئو باشین؛ مرحله‌به‌مرحله راهنماییتون می‌کنه.
• نمره سئو برای هر مقاله. بهتون می‌گه این کلمه رو در تیتر بیارین، اون بخش رو بهتر کنین، اینجا تصویر بذارین. مثل یه مربی سئو کنار دستتون.
• اتصال به سرچ کنسول گوگل و ساخت خودکار نقشه سایت.
• مدیریت ریدایرکت‌ها و کنترل دقیق روی ایندکس شدن صفحات.

و از همه مهم‌تر: نسخه رایگانش برای تقریباً همه سایت‌ها کافیه. خیلی‌ها فکر می‌کنن برای سئو حتماً باید افزونه پولی بخرن، ولی واقعیت اینه که در نسخه رایگان رنک مث اونقدر ابزار هست که نیازی به نسخه پرو پیدا نکنین. مخصوصاً برای ما در ایران، خرید نسخه پرو دردسر و هزینه‌ای داره که ارزشش رو نداره.

نصب: از پیشخوان وردپرس به افزونه‌ها ← افزودن برین، عبارت Rank Math رو جستجو کنین. همون اولی که با لوگوی بنفش میاد. بعد از فعال‌سازی، خودش قدم‌به‌قدم تنظیمات رو باهاتون انجام می‌ده.

افزونه کش؛ سرعت سایت

اینکه سایتتون سریع باز بشه فقط یه موضوع فنی نیست. هم روی تجربه کاربری اثر داره، هم روی سئو، هم اگه فروشگاه دارین مستقیماً روی فروشتون. یه سایت کند، مثل مغازه‌ایه که درش قفله. افزونه کش میاد یه نسخه آماده از صفحات سایتتون رو ذخیره می‌کنه تا هر بار لازم نباشه همه‌چیز از اول ساخته بشه.

اول ببینید وب‌سرورتان چیست

اینجا یه نکته حیاتی هست که خیلی‌ها بهش توجه نمی‌کنن: افزونه کشی که نصب می‌کنین باید با وب‌سرور هاستتون هماهنگ باشه.

وب‌سرور یه‌جورایی مغز اصلی هاسته؛ نرم‌افزاریه که درخواست‌های کاربر رو پردازش می‌کنه. سه تا وب‌سرور رایج داریم: آپاچی، انجین‌ایکس (NGINX) و لایت اسپید.

برای اینکه بفهمین کدوم رو دارین، برین به ابزارها ← سلامت سایت ← اطلاعات ← سرور. یا ساده‌تر، از پشتیبانی هاستتون بپرسین.

اگر وب‌سرورتان لایت اسپید است

افزونه LiteSpeed Cache دقیقاً برای همین نوع سرور ساخته شده. چون افزونه و وب‌سرور توسط یه تیم ساخته شدن، کاملاً با هم هماهنگن. این افزونه فقط کش نیست؛ تصاویر رو فشرده می‌کنه، فایل‌های CSS و جاوااسکریپت رو سبک می‌کنه و تقریباً همه ابزارهای بهینه‌سازی سرعت رو یکجا داره.

اگر وب‌سرورتان انجین‌ایکس یا آپاچی است

اینجا جاییه که توصیه ما نسبت به ویدیو تغییر کرده.

نکته مهم اینه که قوی‌ترین قابلیت لایت اسپید کش، یعنی کش سمت سرور، فقط روی وب‌سرور لایت اسپید کار می‌کنه. روی NGINX و آپاچی افزونه نصب می‌شه و بخشی از امکاناتش فعاله، ولی قلب ماجرا خاموش می‌مونه.

خود ما دقیقاً به همین مشکل خوردیم. میهن‌وردپرس روی NGINX اجرا می‌شه، پس این گزینه برای خودمون در دسترس نبود. از طرف دیگه هم نمی‌خواستیم به افزونه‌های تجاری خارجی وابسته باشیم و هر بار درگیر لایسنس، ترجمه دستی و انتظار برای آپدیت بشیم.

برای همین رخش رو ساختیم؛ افزونه‌ای که امروز خود این سایت با اون اجرا می‌شه. مهم‌ترین ویژگیش اینه که به وب‌سرور خاصی وابسته نیست — خودش تشخیص می‌ده روی چه وب‌سروری اجرا شده و قوانین لازم رو برای NGINX یا فایل .htaccess تولید می‌کنه.

در کنارش بقیه کارهای بهینه‌سازی رو هم انجام می‌ده: تبدیل خودکار تصاویر به WebP و AVIF، فشرده‌سازی و بارگذاری تأخیری CSS و جاوااسکریپت، کش آبجکت با Redis برای فروشگاه‌ها، و گزارش Core Web Vitals که ببینین کارتون واقعاً نتیجه داده یا نه.

یادتون باشه، هر کدوم رو که انتخاب کردین، هیچ‌وقت دو تا افزونه کش رو هم‌زمان فعال نکنین. این کار سایت رو سریع‌تر نمی‌کنه و تقریباً همیشه به تداخل و خطا ختم می‌شه.

ووکامرس؛ فروشگاه‌ساز

اگه قراره از سایتتون چیزی بفروشین — فرقی نمی‌کنه محصول فیزیکی، فایل دانلودی یا دوره آموزشی — باید سراغ ووکامرس برین.

ووکامرس معروف‌ترین و پرکاربردترین فروشگاه‌ساز وردپرسه. هم کاملاً رایگانه، هم قدرتمنده، و هم یه اکوسیستم بزرگ از افزونه‌های جانبی داره که باهاش تقریباً هر کاری بخواین می‌تونین انجام بدین.

یه نکته جالب: ووکامرس در ابتدا توسط یه تیم مستقل ساخته شده بود و بعداً شرکت اتوماتیک — همون شرکتی که پشت وردپرس‌دات‌کام قرار داره و بنیان‌گذارش یکی از سازندگان اصلی وردپرسه — اون رو خرید. از اون زمان به بعد، ووکامرس واقعاً پیشرفت‌های بزرگی کرده؛ هم امکاناتش، هم پایداری و امنیتش.

نصب: از افزونه‌ها ← افزودن عبارت WooCommerce رو جستجو کنین. بعد از فعال‌سازی، خودش صفحات فروشگاهی لازم مثل سبد خرید، پرداخت و حساب کاربری رو براتون می‌سازه.

چون افزونه بزرگیه و ستون اصلی سایت فروشگاهیه، ممکنه اولش سردرگم بشین. برای همین یه دوره آموزشی رایگان ووکامرس در میهن‌وردپرس آماده کردیم که از نصب اولیه تا اضافه کردن محصول، تنظیم حمل‌ونقل، درگاه پرداخت و کد تخفیف رو پوشش می‌ده.

میهن پنل؛ فرم ورود و پنل کاربری

این افزونه رو تیم خودمون در میهن‌وردپرس ساخته و با افتخار معرفیش می‌کنم.

اون فرم ورود پیش‌فرض وردپرس رو دیدین؟ همون که پس‌زمینه خاکستری ساده داره و لوگوی وردپرس بالاشه. اون ظاهر نه‌تنها خیلی ابتداییه، بلکه اصلاً حس و حال برند شما رو نداره. کاربر عادی که واردش می‌شه، اصلاً نمی‌فهمه وارد سایت شما شده یا یه سایت تستی.

مشکل دوم بزرگ‌تره: کاربر معمولی بعد از ورود، مستقیم می‌ره توی پیشخوان وردپرس — جایی که اصلاً برای اون طراحی نشده. از طرفی ورود با پیامک به‌تنهایی می‌تونه تفاوت بزرگی ایجاد کنه، چون کاربر ایرانی معمولاً حوصله ساختن و حفظ کردن رمز عبور رو نداره.

میهن پنل هر دو مشکل رو حل می‌کنه: فرم ورود رو کاملاً سفارشی‌سازی می‌کنه و یه پنل کاربری متناسب با سایت شما می‌سازه.

WPForms؛ فرم‌ساز

تا حالا شده بخواین یه فرم تماس ساده بذارین ولی ندونین از کجا شروع کنین؟ یا فرم نظرسنجی، درخواست همکاری یا ثبت‌نام بسازین؟

WPForms برای کسانیه که نمی‌خوان سراغ کدنویسی یا افزونه‌های سنگین برن. با کشیدن و رها کردن، یه فرم کامل می‌سازین.

قالب‌های آماده متنوعی داره: فرم تماس، استخدام، ثبت‌نام در رویداد، درخواست مشاوره، بازخورد کاربر و حتی فرم چندمرحله‌ای. فرم‌هاش هم مرتب و کاملاً واکنش‌گران و روی موبایل درست نمایش داده می‌شن.

یه نکته کاربردی: پاسخ‌های فرم مستقیم در پیشخوان وردپرس ذخیره می‌شن. یعنی لازم نیست دنبال ایمیل بگردین. البته می‌تونین تنظیم کنین که با هر ارسال فرم، یه ایمیل هم براتون بیاد.

نسخه رایگانش برای اکثر سایت‌ها کافیه. برای امکانات پیشرفته‌تر مثل فرم چندمرحله‌ای، اتصال به ایمیل مارکتینگ یا درگاه پرداخت، باید سراغ نسخه پرو برین.

All in One WP Security؛ امنیت

وردپرس به خاطر محبوبیت زیادش، همیشه یکی از هدف‌های اصلی ربات‌ها و هکرهاست. این به معنی ناامن بودن وردپرس نیست، ولی یه سری کارهای امنیتی رو خودتون باید انجام بدین.

All in One WP Security یکی از قوی‌ترین و در عین حال ساده‌ترین ابزارهای امنیتی وردپرسه. مهم‌ترین کارهایی که انجام می‌ده:

• افزودن کپچا به فرم ورود تا ربات‌ها نتونن با حملات Brute Force وارد بشن.
• محدود کردن تلاش‌های ناموفق ورود. اگه کسی چند بار رمز اشتباه بزنه، آی‌پی‌اش موقتاً مسدود می‌شه.
• تغییر آدرس صفحه ورود. دیگه کسی با رفتن به /wp-admin مستقیم به صفحه ورود نمی‌رسه. کار ساده‌ای که جلوی کلی حمله خودکار رو می‌گیره.
• فایروال و پایش فایل‌ها برای تشخیص تغییرات مشکوک.

یکی از بهترین ویژگی‌هاش اینه که برای هر قابلیت، یه درجه سختی مشخص کرده: پایه، متوسط، پیشرفته. اینطوری می‌فهمین کدوم گزینه ممکنه با افزونه‌های دیگه ناسازگار باشه و یهو سایتتون از کار نیفته.

نسخه رایگانش برای پوشش نیازهای پایه امنیتی کاملاً کافیه. برای یادگیری بیشتر موارد امنیتی وردپرس میتونید از دوره رایگان امنیت وردپرس مهارت های لازم رو یاد بگیرید.

اکیسمت؛ ضد اسپم

اگه بخش دیدگاه‌های سایتتون فعاله، از یه جایی به بعد روزی ده‌ها یا حتی صدها پیام اسپم دریافت می‌کنین. خیلی از تازه‌کارها با دیدن این پیام‌ها فکر می‌کنن سایتشون هک شده، در حالی که فقط ربات‌های تبلیغاتی‌ان.

Akismet یه افزونه رسمی از تیم اتوماتیکه و از ابتدای وردپرس کنارش بوده. حتی در بعضی نسخه‌ها به‌صورت پیش‌فرض نصبه و فقط باید فعالش کنین.

کارش ساده‌ست ولی پشتش الگوریتم‌های هوشمند قرار داره: همه دیدگاه‌ها رو بررسی می‌کنه و اسپم‌ها رو بی‌سروصدا به بخش اسپم منتقل می‌کنه. نکته جالبش اینه که از داده‌های میلیون‌ها سایت دیگه یاد می‌گیره؛ اگه یه الگوی اسپم در سایت دیگه‌ای شناسایی بشه، احتمال تشخیصش در سایت شما هم بالا می‌ره.

بعد از نصب، ازتون یه کلید API می‌خواد که در کمتر از دو دقیقه از سایت خودشون می‌گیرین. برای استفاده شخصی و سایت‌های غیرتجاری، رایگانه.

وردپرس پارسی؛ تاریخ شمسی

وردپرس به‌صورت پیش‌فرض یه سیستم کاملاً انگلیسیه. برای سایت فارسی، تقویم میلادی زیاد به کارمون نمیاد.

WP-Parsi توسط تیم وردپرس فارسی ساخته شده — همون کسانی که زبان فارسی رو برای وردپرس توسعه می‌دن. مهم‌ترین کارش تبدیل تقویم سایت از میلادی به شمسیه؛ در نوشته‌ها، دیدگاه‌ها، سفارشات ووکامرس و همه‌جا.

سبک و ساده طراحی شده؛ نه سایت رو کند می‌کنه، نه با افزونه‌های دیگه تداخل خاصی داره. این افزونه به اندازه سئو و امنیت حیاتی نیست، ولی بودنش باعث می‌شه سایتتون شبیه یه سایت حرفه‌ای ایرانی بشه.

المنتور؛ صفحه‌ساز

گاهی می‌خواین صفحات سایتتون رو طراحی کنین ولی برنامه‌نویس نیستین و ویرایش قالب هم از دستتون برنمیاد. اینجا صفحه‌ساز به کمکتون میاد.

المنتور یه صفحه‌ساز گرافیکیه که با کشیدن و رها کردن، بدون یه خط کدنویسی، صفحات حرفه‌ای می‌سازین. کلی المان آماده داره: دکمه، اسلایدر، تصویر، ویدیو، شمارنده، فرم تماس، آکاردئون، گالری و آیکون.

و فقط برای صفحه اصلی و لندینگ‌پیج نیست؛ باهاش می‌تونین قالب نوشته، صفحه ۴۰۴، هدر، فوتر و حتی صفحه محصول ووکامرس رو هم طراحی کنین.

نسخه رایگانش واقعاً کار راه‌اندازه. برای امکانات پیشرفته‌تر مثل پاپ‌آپ‌ساز و منوهای چسبنده، نسخه پرو هم وجود داره.

اگه قالب وردپرس اهورا رو نصب کرده باشین، المنتور همراهش نصب شده.

یه نکته جالب: ما یه دوره داریم که در اون با المنتور، سایت دیجی‌کالا و اتریوم و… رو طراحی کردیم. توی این دوره میتونید به صورت کامل کار با المنتور رو یاد بگیرید.

کدام افزونه برای کدام سایت؟

حالا بریم سر اصل مطلب. همه این افزونه‌ها رو لازم ندارین:

وقتی افزونه‌ای وجود ندارد

در دنیای وردپرس، برای تقریباً هر کاری یه افزونه هست. از سیستم اعلام نمرات مدرسه تا رزرواسیون هتل و آرایشگاه. اگه چیزی رو در سایت میهن‌وردپرس پیدا نکردین، در گوگل یا در سایت رسمی wordpress.org جستجو کنین.

ولی بعضی وقت‌ها نیازتون اونقدر خاصه که واقعاً افزونه‌ای براش وجود نداره. مثلاً سیستمی که نقشه مهندسی رو از کاربر بگیره، متراژ رو بخونه، قیمت‌گذاری کنه و پرداخت آنلاین هم داشته باشه.

در این موارد باید سراغ افزونه اختصاصی برین؛ یعنی به یه برنامه‌نویس هزینه بدین که فقط همون بخش خاص رو براتون بنویسه — نه کل سایت رو.

پرسش‌های پرتکرار

جمع‌بندی

توی این جلسه با هم مهم‌ترین افزونه‌های وردپرس رو مرور کردیم؛ از سئو و سرعت گرفته تا فروشگاه، امنیت، فرم‌ساز و طراحی صفحات. ولی نکته اصلی که باید ازش بیرون بیاین اینه که انتخاب درست افزونه، کاملاً به نوع سایت شما بستگی داره.

اگه سایت شرکتی می‌سازین، به ووکامرس نیازی ندارین و بیشتر به المنتور، یه فرم‌ساز، یه افزونه سئو و یه افزونه امنیتی احتیاج دارین. اگه فروشگاه می‌زنین، ماجرا فرق می‌کنه؛ اونجا ووکامرس ضروریه، درگاه پرداخت لازم دارین و یه سیستم ورود حرفه‌ای مثل میهن پنل کمکتون می‌کنه.

در انتخاب افزونه کش هم اول وب‌سرورتون رو چک کنین و بعد تصمیم بگیرین. این یه خط اطلاعات، کل تصمیمتون رو مشخص می‌کنه.

و در آخر، همون هشدار ابتدای مقاله رو تکرار می‌کنم: نصب افزونه الکی فقط سایتتون رو کند می‌کنه. با فکر و دقیق سراغ چیزهایی برین که واقعاً لازمتونه.

توی جلسه بعدی می‌ریم سراغ مدیریت محتوای سایت. تا اون موقع، شاد و سربلند باشین.

این مقاله بخشی از دوره آموزش رایگان وردپرس هست. با مشاهده این دوره رایگان، می‌توانید کار با وردپرس را به صورت کامل یاد بگیرید.

دوره رایگان آموزش وردپرس

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.