اگر گوگل ایران را تحریم کند چه می‌شود

اگه گوگل ایران رو تحریم کنه، احتمالاً قرار نیست همه سایت‌های ایرانی یک‌شبه حذف بشن یا فایل‌ها، دامنه‌ها و اطلاعاتشون خودبه‌خود از بین بره. چیزی که ممکنه آسیب ببینه، دسترسی کاربران به بعضی سرویس‌های گوگل، دیده‌شدن سایت‌ها در نتایج جستجو و ابزارهایی مثل سرچ کنسول و گوگل آنالیتیکس هست. شدت این آسیب هم به نوع محدودیت، محل سرور سایت و روش اتصال کاربران بستگی داره.

اینجا سناریوهای احتمالی رو از هم جدا می‌کنیم، اثر هرکدوم روی سایت و درآمدتون رو می‌بینیم و یک برنامه عملی برای کم‌کردن وابستگی به گوگل می‌چینیم. فعلاً مدرک معتبری نداریم که نشون بده گوگل قراره جستجو، گوگل‌بات یا همه حساب‌های کاربران ایرانی رو به‌طور کامل مسدود کنه. پس قرار نیست از آینده بترسید؛ می‌خوایم کاری کنیم که حتی با محدودشدن یک سرویس خارجی، راه ارتباطتون با مشتری‌ها و خود کسب‌وکارتون حفظ بشه.

اگه گوگل ایران رو تحریم کنه، دقیقاً چه اتفاقی می‌افته؟

قبل از هرچیز باید ببینیم منظورمون از «تحریم گوگل» چیه. گوگل فقط یک موتور جستجو نیست و سرویس‌های زیادی مثل جیمیل، YouTube، گوگل آنالیتیکس، سرچ کنسول، Google Ads و Google Maps Platform داره. قوانین و محدودیت‌های هرکدوم از این سرویس‌ها ممکنه با بقیه فرق داشته باشه.

• تحریم کامل گوگل: یعنی کاربران یا سایت‌های داخل ایران نتونن به بخش بزرگی از خدمات گوگل دسترسی داشته باشن. این یک سناریوی شدید و احتمالیه و تا وقتی اطلاعیه رسمی یا مدرک فنی نداریم، نباید اون رو اتفاقی قطعی بدونیم.
• محدودشدن چند سرویس: ممکنه فقط سرویس‌های تجاری، تبلیغاتی، ابری یا بعضی حساب‌ها محدود بشن و جستجوی عمومی همچنان کار کنه.
• فیلترینگ داخلی: اینجا محدودیت از داخل کشور اعمال می‌شه، نه از طرف گوگل.
• اختلال اینترنت: کندی، قطعی یا محدودیت اینترنت بین‌الملل ممکنه دسترسی به گوگل و خیلی از سایت‌های دیگه رو هم‌زمان مختل کنه.

پس اگه یک روز گوگل باز نشد، نمی‌تونیم فوراً نتیجه بگیریم که ایران تحریم شده. مشکل ممکنه از اینترنت، DNS، فیلترینگ، حساب کاربری یا حتی سرور خود سایت باشه. DNS همون سامانه‌ایه که نام دامنه رو به آدرس سرور تبدیل می‌کنه.

سناریوی محتمل‌تر اینه که هر محصول گوگل قوانین و محدودیت‌های خودش رو داشته باشه. صفحه‌های رسمی Google Ads، Google Merchant Center و Google Maps Platform درباره محدودیت‌های جغرافیایی و کشورهای پشتیبانی‌شده توضیح می‌دن. این قوانین ممکنه تغییر کنن؛ برای همین بهتره قبل از هر تصمیم، وضعیت ایران رو دوباره در همون صفحه رسمی ببینید.

کدوم سرویس‌های گوگل ممکنه برای کاربران ایرانی محدود بشن؟

جستجوی گوگل و نمایش سایت‌ها در نتایج

جستجوی گوگل همون بخشی از گوگله که کاربر عبارت موردنظرش رو وارد می‌کنه و فهرستی از سایت‌ها رو می‌بینه. اگه فقط دسترسی کاربران داخل ایران به این بخش محدود بشه، سایتتون حذف نمی‌شه؛ ولی ممکنه بخش مهمی از مخاطبان داخل کشور نتونن از راه گوگل به شما برسن.

اگه گوگل نمایش بعضی دامنه‌ها یا صفحه‌ها رو در نتایج محدود کنه، اثرش مستقیم‌تر روی سئو دیده می‌شه. بااین‌حال، تا وقتی اطلاعیه رسمی یا مدرک فنی معتبری ندارید، هر افت بازدیدی رو به تحریم ربط ندید. با روش‌های بررسی وضعیت سایت در گوگل می‌تونید ببینید صفحه‌هاتون هنوز در نتایج دیده می‌شن یا نه.

دسترسی ربات گوگل به سایت‌های ایرانی

گوگل‌بات یا Googlebot رباتیه که صفحه‌های سایت رو باز می‌کنه تا گوگل بتونه محتوای اون‌ها رو بررسی کنه و داخل فهرست نتایجش بذاره. به این فرایند «خزش و ایندکس» می‌گن؛ یعنی گوگل اول صفحه رو پیدا می‌کنه و بعد اطلاعاتش رو در پایگاه خودش ثبت می‌کنه.

گاهی سایت برای شما باز می‌شه، ولی گوگل‌بات نمی‌تونه به سرورش وصل بشه. این مشکل ممکنه از تنظیمات فایروال، شرکت هاست، محدودیت آی‌پی، فایل robots.txt یا اختلال شبکه باشه. آی‌پی نشانی عددی اتصال یک دستگاه یا سرور به شبکه‌ست. فایل robots.txt هم یک فایل متنی ساده‌ست که به ربات‌ها می‌گه اجازه دارن کدوم بخش‌های سایت رو بررسی کنن.

برای تشخیص گوگل‌بات واقعی، فقط به اسم ربات یا یک آی‌پی ناشناس اعتماد نکنید؛ چون جعل‌کردن اسم Googlebot آسونه. بهتره گزارش‌های سرچ کنسول و اطلاعات فنی شرکت هاستتون رو کنار هم بذارید و برای بررسی دقیق‌تر از پشتیبانی هاست کمک بگیرید.

حساب گوگل، جیمیل و YouTube

محدودیت حساب گوگل ممکنه روی ورود به جیمیل، YouTube و سرویس‌هایی که با گزینه «ورود با گوگل» بهشون وصل می‌شید اثر بذاره. بهتره شماره بازیابی، ایمیل پشتیبان و کدهای بازیابی ورود دومرحله‌ای رو از قبل در یک جای امن نگه دارید.

فایل‌های مهم و راه ارتباطی مشتری‌ها رو هم فقط داخل یک حساب نذارید. اگه از جیمیل کاری استفاده می‌کنید، روی دامنه خودتون یک روش تماس مستقل داشته باشید و از اطلاعات ضروری هم نسخه پشتیبان بگیرید.

گوگل آنالیتیکس و سرچ کنسول

گوگل آنالیتیکس رفتار بازدیدکننده‌ها رو اندازه می‌گیره و سرچ کنسول اطلاعاتی مثل وضعیت ایندکس و کلیک‌های ورودی از گوگل رو نشون می‌ده. قطع دسترسی به این ابزارها خود سایت رو از بین نمی‌بره، ولی دید شما نسبت به عملکرد سایت رو محدودتر می‌کنه.

محدودیت سرویس‌های تحلیلی برای کاربران ایرانی سابقه داشته و می‌تونید گزارش قدیمی‌تر محدودیت گوگل آنالیتیکس برای کاربران ایرانی رو هم بخونید. یادتون باشه این مطلب درباره یک رویداد تاریخیه و به‌تنهایی وضعیت امروز سرویس رو ثابت نمی‌کنه. برای کم‌کردن ریسک، گزارش‌های مهم رو هرچند وقت یک بار خروجی بگیرید و آمار فروش، سفارش‌ها و مشتری‌ها رو داخل سیستم خودتون هم نگه دارید.

سرویس‌های تبلیغاتی، تجاری، ابری و نقشه گوگل

این سرویس‌ها معمولاً بیشتر از جستجوی عمومی با قوانین پرداخت، تحریم و کنترل صادرات درگیرن. ممکنه ساخت حساب، پرداخت، هدف‌گیری تبلیغاتی یا استفاده تجاری از یک API محدود باشه. API راهیه که سایت یا برنامه شما از طریق اون با یک سرویس دیگه اطلاعات ردوبدل می‌کنه؛ مثلاً آدرس رو برای نمایش روی نقشه می‌فرسته.

اگه بخشی از سایتتون به نقشه، فضای ابری، کپچا، فونت یا ابزار خارجی وابسته باشه، قطع اون سرویس ممکنه ظاهر سایت یا یکی از قابلیت‌هاش رو خراب کنه. کپچا همون آزمون ساده‌ایه که بررسی می‌کنه کاربر انسانه یا ربات. برای نمونه، اگه فونت سایت از سرور گوگل بارگذاری می‌شه، با غیرفعال‌کردن فونت‌های گوگل در وردپرس می‌تونید این وابستگی رو کمتر کنید.

تحریم گوگل چه اثری روی سایت‌های ایرانی می‌ذاره؟

کاهش ورودی سایت از نتایج جستجو

اگه کاربران نتونن از جستجوی گوگل استفاده کنن یا صفحه‌های سایتتون در نتایج دیده نشن، ورودی ارگانیک کم می‌شه. ورودی ارگانیک یعنی بازدیدی که بدون پرداخت هزینه تبلیغ از نتایج عادی موتور جستجو به سایت میاد.

شدت این افت برای همه سایت‌ها یکسان نیست. سایتی که بیشتر مشتری‌هاش رو از گوگل می‌گیره، آسیب بیشتری می‌بینه. در مقابل، سایتی که مشتری‌ها آدرسش رو مستقیم وارد می‌کنن یا از ایمیل، پیامک و کانال‌های دیگه بازدید می‌گیره، دستش بازتره.

مشکل در ایندکس‌شدن صفحه‌های جدید

اگه گوگل‌بات به سرور دسترسی نداشته باشه، صفحه‌های تازه دیرتر پیدا می‌شن یا شاید اصلاً وارد نتایج نشن. صفحه‌های قدیمی هم ممکنه مدتی در نتایج بمونن، ولی گوگل تغییرات تازه اون‌ها رو نمی‌بینه.

نقشه سایت به موتور جستجو کمک می‌کنه آدرس صفحه‌ها رو راحت‌تر پیدا کنه. اگه از وردپرس استفاده می‌کنید، راهنمای مدیریت نقشه سایت وردپرس نقطه شروع خوبیه. البته نقشه سایت نمی‌تونه دسترسی مسدودشده ربات رو به‌تنهایی درست کنه.

تأثیر احتمالی روی فروش و درآمد سایت

کم‌شدن بازدید معمولاً تعداد مشتری‌های احتمالی و سفارش‌ها رو هم پایین میاره، ولی اثر دقیقش به مدل کسب‌وکارتون بستگی داره. ممکنه یک فروشگاه بیشتر مشتری‌هاش رو از جستجو بگیره، درحالی‌که یک سایت خدماتی بیشتر از معرفی مشتری‌های قبلی درآمد داشته باشه.

در چنین وضعیتی، نرخ تبدیل رو هم بررسی کنید. نرخ تبدیل یعنی چند درصد بازدیدکننده‌ها کار موردنظر شما، مثل خرید یا پرکردن فرم، رو انجام می‌دن. گاهی ورودی کمتر می‌شه، ولی با بهترکردن صفحه فروش و پیگیری مشتری‌ها می‌تونید بخشی از افت درآمد رو جبران کنید.

وضعیت سایت‌هایی که سرورشون خارج از ایرانه

ممکنه سرور خارجی همچنان برای ربات‌های موتور جستجو در دسترس بمونه، ولی هیچ تضمینی برای این موضوع نیست. شرکت میزبان، محل دیتاسنتر، قوانین ارائه‌دهنده و مسیر شبکه همگی روی نتیجه اثر می‌ذارن. از طرف دیگه، ممکنه کاربران داخل ایران برای بازکردن همون سرور مشکل داشته باشن.

پس فقط ایرانی‌بودن دامنه یا خارجی‌بودن هاست نتیجه رو مشخص نمی‌کنه. برای انتخاب دامنه هم می‌تونید تفاوت‌های دامنه IR و دات‌کام از نظر سئو رو جدا بررسی کنید. یادتون نره دسترسی فنی، مالکیت دامنه و رتبه گوگل سه موضوع جدا از هم هستن.

وضعیت کاربران ایرانی خارج از کشور

کاربری که خارج از ایران زندگی می‌کنه معمولاً با آی‌پی کشور محل اقامتش وصل می‌شه. ولی ملیت، محل تولد یا زبان کاربر به‌تنهایی وضعیت دسترسی رو مشخص نمی‌کنه. محل اتصال، کشور حساب، روش پرداخت و قوانین همون سرویس هم ممکنه اثر داشته باشن.

آیا سایت و محتوای شما با تحریم گوگل از بین می‌ره؟

نه. محدودشدن گوگل به‌خودی‌خود فایل‌های سایتتون رو حذف نمی‌کنه. دامنه، هاست، پایگاه داده و فایل‌های رسانه‌ای شما پیش شرکت‌های دیگه نگهداری می‌شن. البته اگه همین شرکت‌ها هم محدودیت جداگانه‌ای اعمال کنن، باید شرایط هرکدوم رو مستقل بررسی کنید.

• دامنه: آدرس سایتتونه و باید اطلاعات مالکیت و دسترسی به پنل ثبت‌کننده اون رو نگه دارید.
• هاست: فضاییه که فایل‌ها و پایگاه داده سایت روی اون نگهداری می‌شن.
• محتوا: نوشته‌ها، تصاویر، محصولات و اطلاعاتی هستن که باید ازشون نسخه پشتیبان داشته باشید.

ازدست‌دادن ورودی گوگل با ازدست‌دادن خود سایت فرق داره. در حالت اول، مغازه شما سر جاشه و فقط یکی از مسیرهای رسیدن مشتری بسته شده. در حالت دوم، خود زیرساخت یا اطلاعات سایت آسیب دیده. نسخه پشتیبان برای حالت دوم ضروریه و داشتن چند کانال جذب مشتری برای حالت اول کمکتون می‌کنه.

خطر اصلی از جایی شروع می‌شه که تمام فروشتون به یک کانال وابسته باشه. فرقی هم نمی‌کنه اون کانال گوگل، اینستاگرام یا یک بازار آنلاین باشه. سایت مستقل کنترل بیشتری روی محتوا و ارتباط با مشتری بهتون می‌ده، هرچند خود سایت هم بدون نگهداری، پشتیبان‌گیری و بازاریابی کاملاً بی‌خطر نیست.

آیا موتورهای جستجوی دیگه می‌تونن جای گوگل رو بگیرن؟

بینگ و موتورهای جستجوی جایگزین

بینگ یکی از گزینه‌های شناخته‌شده برای جستجوئه و می‌تونه بخشی از بازدید رو به سایتتون برسونه. موتورهای دیگه هم ممکنه برای بعضی کاربران کاربرد داشته باشن. ولی نباید انتظار داشته باشید همه کاربران فوراً عادت جستجوی خودشون رو عوض کنن.

چرا انتقال ترافیک گوگل فوری و تضمینی نیست؟

هر موتور جستجو فهرست، الگوریتم و تعداد کاربر متفاوتی داره. الگوریتم یعنی مجموعه قانون‌هایی که ترتیب نتایج رو مشخص می‌کنن. ممکنه صفحه‌ای در گوگل رتبه خوبی داشته باشه، ولی در یک موتور دیگه به همون جایگاه نرسه.

عادت کاربران هم یک‌شبه عوض نمی‌شه. پس ثبت سایت در یک موتور دیگه به معنی برگشت فوری بازدید و درآمد نیست. بهتره موتورهای جایگزین رو از قبل به‌عنوان یکی از چند راه جذب بازدید آماده کنید.

ثبت سایت در بینگ وبمستر تولز

بینگ وبمستر تولز ابزاری برای مدیریت حضور سایت در نتایج بینگه. برای شروع، وارد Bing Webmaster Tools بشید، سایتتون رو اضافه کنید و مالکیتش رو تأیید کنید. این تأیید معمولاً با افزودن یک فایل، رکورد DNS یا اتصال به حساب یکی از ابزارهای پشتیبانی‌شده انجام می‌شه. رکورد DNS یک تنظیم داخل پنل دامنه‌ست که به بینگ ثابت می‌کنه دامنه برای شماست.

بعد آدرس نقشه سایتتون رو ثبت کنید و گزارش خطاهای خزش رو ببینید. این کار تضمین نمی‌کنه همه صفحه‌ها فوراً رتبه بگیرن، ولی پیدا‌کردن و بررسی سایت رو برای بینگ راحت‌تر می‌کنه.

چطور سایتتون رو برای محدودشدن گوگل آماده کنید؟

از سایت و اطلاعات مشتری‌ها نسخه پشتیبان بگیرید

یک نسخه کامل از فایل‌ها و پایگاه داده سایت بگیرید و اون رو فقط روی همون سرور نگه ندارید. بهتره دست‌کم یک نسخه در فضای جدا و یک نسخه آفلاین داشته باشید. فاصله پشتیبان‌گیری رو هم با توجه به سرعت تغییر اطلاعات انتخاب کنید؛ مثلاً فروشگاهی که هر روز سفارش می‌گیره، نسبت به یک سایت کم‌تغییر به پشتیبان‌گیری بیشتری نیاز داره.

هرچند وقت یک بار بازیابی نسخه پشتیبان رو هم امتحان کنید؛ چون فایلی که نتونید بازیابیش کنید، پشتیبان قابل‌اعتمادی نیست. اگه نسخه پشتیبان شامل مشخصات مشتری‌ها یا سفارش‌هاست، دسترسی به اون رو محدود کنید و فایل رو در جای امنی نگه دارید.

دسترسی ربات‌های جستجو به سرور رو بررسی کنید

تنظیمات robots.txt، افزونه امنیتی، فایروال و محدودیت‌های جغرافیایی هاست رو بررسی کنید. اگه آی‌پی کشورهای مختلف رو می‌بندید، مطمئن بشید ناخواسته ربات‌های معتبر موتورهای جستجو رو هم مسدود نکردید. برای این بررسی از گزارش‌های سرچ کنسول، بینگ وبمستر تولز و لاگ سرور کمک بگیرید. لاگ سرور فهرستی فنی از درخواست‌های رسیده به سایته و معمولاً شرکت هاست می‌تونه برای بررسی اون کمکتون کنه.

سایت رو در چند موتور جستجو ثبت کنید

سایت و نقشه سایتتون رو در گوگل و بینگ ثبت کنید. ساختار لینک‌ها رو هم ساده و ثابت نگه دارید تا ربات‌ها صفحه‌ها رو راحت‌تر پیدا کنن. تمرکز اصلیتون رو روی محتوای مفید و بهبود اصولی سئو بذارید؛ چون محتوای خوب فقط برای یک موتور جستجو ساخته نمی‌شه.

فهرست ایمیل و پیامک رو با رضایت کاربران بسازید

از کاربران بخواید با رضایت خودشون ایمیل یا شماره تماسشون رو ثبت کنن. شفاف بگید چه پیام‌هایی رو با چه فاصله‌ای می‌فرستید و راه لغو عضویت هم در اختیارشون بذارید. خریدن فهرست تماس یا فرستادن پیام ناخواسته اعتماد مخاطب رو خراب می‌کنه و انتخاب خوبی نیست.

بازدید مستقیم و شناخت برندتون رو بیشتر کنید

نام برند و آدرس سایتتون رو ساده و به‌یادماندنی انتخاب کنید. محتوایی بسازید که کاربر دوست داشته باشه دوباره و مستقیم به سایت برگرده. خبرنامه، محتوای آموزشی منظم، پشتیبانی خوب و تجربه خرید قابل‌اعتماد کمک می‌کنن مخاطب فقط از راه گوگل شما رو پیدا نکنه.

فروش رو بین چند کانال پخش کنید

بهتره سایت مرکز اصلی اطلاعات و فروشتون باشه، ولی جذب مشتری می‌تونه از جستجو، معرفی مشتری‌های قبلی، شبکه‌های اجتماعی، ایمیل، پیامک و همکاری با کسب‌وکارهای مرتبط انجام بشه. عملکرد هر کانال رو جدا اندازه بگیرید تا بفهمید کدوم‌یکی مشتری واقعی میاره.

اطلاعات ابزارهای تحلیلی رو دوره‌ای خروجی بگیرید

گزارش‌های مهم گوگل آنالیتیکس و سرچ کنسول رو در فاصله‌های مشخص ذخیره کنید. فهرست صفحه‌های پربازدید، عبارت‌های مهم، نرخ تبدیل و منابع فروش رو هم داخل یک گزارش داخلی داشته باشید. اطلاعات سفارش‌ها و مشتری‌ها باید در سیستم خودتون هم قابل دریافت باشن.

برای اختلال اینترنت و سرویس‌های خارجی برنامه داشته باشید

یک فهرست از سرویس‌های خارجی سایت درست کنید: درگاه، ایمیل، نقشه، فونت، فایل‌های JavaScript، فضای ذخیره‌سازی و ابزارهای ورود. بعد ببینید قطع هرکدوم چه بخشی رو از کار می‌اندازه و جایگزینش چیه. اول سراغ وابستگی‌هایی برید که خرید، ورود کاربر یا ارتباط با پشتیبانی رو متوقف می‌کنن.

اگه دسترسی به گوگل محدود شد، همون موقع چه کار کنید؟

1. اول بازشدن خود سایت رو بررسی کنید. سایت رو با یک اینترنت و دستگاه دیگه باز کنید. اگه هیچ‌جا باز نشد، مشکل ممکنه از دامنه، DNS یا سرور باشه؛ در این حالت بهتره با شرکت هاست تماس بگیرید.
2. بعد سرویس گوگل رو جدا آزمایش کنید. اگه سایت باز می‌شه ولی گوگل یا یکی از ابزارهاش باز نمی‌شه، وضعیت رو با چند شبکه و شهر مختلف مقایسه کنید. مشکل هم‌زمان چند سرویس خارجی بیشتر به اختلال اینترنت یا محدودیت شبکه شبیهه.
3. دسترسی کاربران و ربات‌ها رو جدا ببینید. بازشدن سایت در مرورگر به معنی دسترسی گوگل‌بات نیست. گزارش‌های سرچ کنسول و بینگ رو ببینید و برای بررسی درخواست‌های ربات‌ها از پشتیبانی هاست کمک بگیرید.
4. راه‌های ارتباطی جایگزین رو اعلام کنید. آدرس مستقیم سایت، ایمیل روی دامنه، شماره پشتیبانی و کانال‌های فعال رو واضح در اختیار مشتری‌ها بذارید.
5. بودجه تبلیغات و برنامه محتوا رو دوباره بررسی کنید. پول بیشتری روی کانالی که فعلاً در دسترس یا قابل‌اندازه‌گیری نیست خرج نکنید. بودجه رو با توجه به داده واقعی بین کانال‌های سالم پخش کنید.
6. تصمیم عجولانه نگیرید. سایت رو حذف نکنید و تولید محتوای مفید رو یک‌دفعه کنار نذارید. اول نوع و مدت اختلال رو مشخص کنید و بعد برنامه‌تون رو تغییر بدید.

آیا نگرانی از تحریم گوگل دلیل خوبیه که کسب‌وکارتون رو شروع نکنید؟

نه، ولی دلیل خوبیه که کسب‌وکارتون رو وابسته و بدون برنامه نسازید. هیچ کانال بازاریابی همیشگی و بدون ریسک نیست. نمی‌تونید همه اتفاق‌ها رو کنترل کنید، اما می‌تونید مالکیت دامنه، محتوا، اطلاعات مشتری‌ها و نسخه‌های پشتیبان رو جدی بگیرید.

• ریسک رو مرحله‌ای مدیریت کنید: با هزینه معقول شروع کنید، نتیجه رو بسنجید و بعد کارتون رو توسعه بدید. اگه هنوز اول راه هستید، راهنمای شروع کسب درآمد اینترنتی در خانه می‌تونه تصویر ساده‌تری از قدم‌های اول بهتون بده.
• یک پایگاه مستقل داشته باشید: در شبکه‌های اجتماعی مالک کامل پلتفرم نیستید، ولی روی سایت خودتون کنترل بیشتری روی محتوا، آدرس‌ها و مسیر خرید دارید.
• زیرساخت رو از روز اول بسازید: دامنه به نام خودتون، هاست قابل‌اعتماد، پشتیبان‌گیری، ایمیل روی دامنه، راه تماس جایگزین و ثبت اطلاعات مشتری با رضایت خودشون رو جدی بگیرید.

اگه منتظر بمونید تا همه خطرها از بین برن، احتمالاً هیچ‌وقت شروع نمی‌کنید. بهتره کوچک شروع کنید، دارایی‌های اصلی رو در اختیار خودتون نگه دارید و هر ماه یکی از وابستگی‌های پرخطر رو کمتر کنید.

جمع‌بندی

اگه گوگل ایران رو تحریم کنه، نتیجه به نوع محدودیت بستگی داره. محدودشدن جستجو، قطع دسترسی گوگل‌بات، بسته‌شدن یک ابزار تحلیلی و محدودیت سرویس‌های تجاری چهار اتفاق جدا هستن. هیچ‌کدوم هم لزوماً به معنی حذف فایل‌ها و نابودی خود سایت نیستن.

کار مفید اینه که از سایتتون نسخه پشتیبان بگیرید، دسترسی ربات‌ها رو بررسی کنید، سایت رو در موتورهای دیگه ثبت کنید و راه ارتباط مستقیم با مشتری‌ها بسازید. فروش رو هم فقط به گوگل یا یک شبکه اجتماعی گره نزنید. با این زیرساخت، اگه یک کانال محدود بشه، هنوز راه‌های دیگه‌ای برای ادامه کار دارید.

سؤال‌های رایج

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.