نحوه بررسی فیلتر بودن دامنه قبل از ثبت

ممکنه دامنه‌ای آزاد و مناسب پیدا کنید، ولی بعد از ثبت متوجه بشید از بعضی اینترنت‌های داخل ایران باز نمی‌شه. مشکل اینجاست که آزاد بودن دامنه برای ثبت، سالم بودن سابقه یا دسترسی‌پذیر بودن اون رو تضمین نمی‌کنه. برای همین، بهتره قبل از پرداخت هزینه، دسترسی دامنه رو با چند اینترنت بررسی کنید، سابقه محتوای اون رو ببینید و نتیجه رو با یک ابزار سنجش شبکه مقایسه کنید.

توی این راهنما، بررسی فیلتر بودن دامنه قبل از ثبت رو قدم‌به‌قدم انجام می‌دیم. همین اول یادتون باشه که هیچ آزمایش تکی نتیجه قطعی نمی‌ده. باز نشدن یک دامنه ممکنه از فیلتر شدن، اختلال DNS، مشکل سرور یا محدود شدن اینترنت بین‌المللی باشه. پس نتیجه چند بررسی مستقل رو کنار هم بذارید و اگه هنوز تردید داشتید، دامنه دیگه‌ای انتخاب کنید.

اول فرق فیلتر دامنه با اختلال اینترنت رو بدونید

وقتی یک سایت باز نمی‌شه، لزوماً دامنه فیلتر نشده. چند مشکل متفاوت می‌تونن نشونه‌های شبیه هم بسازن:

• فیلتر شدن دامنه: دسترسی به یک دامنه یا صفحه مشخص از داخل بعضی شبکه‌ها مسدود می‌شه.
• اختلال DNS: DNS همون بخشی از اینترنته که نام دامنه رو به آدرس سرور تبدیل می‌کنه. اگه پاسخ اون دست‌کاری بشه یا درست کار نکنه، مرورگر سرور واقعی رو پیدا نمی‌کنه.
• مشکل هاست یا تنظیمات دامنه: سرور خاموشه، گواهی SSL ایراد داره یا دامنه هنوز به هاست وصل نشده.
• اختلال اینترنت بین‌المللی: ممکنه سایت‌های میزبانی‌شده خارج از ایران هم‌زمان کند یا خارج از دسترس بشن، بدون این‌که تک‌تک دامنه‌ها فیلتر شده باشن.

روش مسدودسازی هم همیشه یکسان نیست. ممکنه محدودیت در DNS، آدرس IP یا ارتباط HTTPS اعمال بشه. به همین دلیل، ابزارهایی که فقط DNS رو آزمایش می‌کنن نمی‌تونن همه مدل‌های مسدودسازی رو تشخیص بدن.

چطور قبل از ثبت دامنه وضعیت اون رو بررسی کنید

برای رسیدن به نتیجه قابل‌اعتمادتر، این بررسی‌ها رو به‌ترتیب انجام بدید. اگه دامنه هنوز ثبت نشده و هیچ سایت فعالی روی اون نیست، نمی‌تونید دسترسی فعلی سایت رو کامل آزمایش کنید؛ ولی بررسی سابقه دامنه همچنان سرنخ‌های مهمی بهتون می‌ده.

مرحله اول: دامنه رو با چند اینترنت داخل ایران باز کنید

اگه روی دامنه سایت فعالی هست، VPN و هر نوع پروکسی رو خاموش کنید. بعد آدرس دامنه رو یک بار با اینترنت ثابت و یک بار با اینترنت همراه باز کنید. بهتره شبکه‌ها از اپراتورهای متفاوت باشن؛ مثلاً اینترنت ثابت در کنار همراه اول یا ایرانسل.

فقط صفحه اصلی رو نبینید. نسخه‌های http:// و https:// و حالت‌های با www و بدون اون رو هم بررسی کنید. اگه فقط یکی از این حالت‌ها خراب بود، ممکنه مشکل از SSL یا تنظیم ریدایرکت باشه، نه فیلتر شدن دامنه.

زمان آزمایش، نام اپراتور، نشانی آزمایش‌شده و خطایی که می‌بینید رو یادداشت کنید. اگه دامنه روی چند اپراتور نتیجه متفاوتی داره، یک بار دیگه در ساعت دیگری آزمایش کنید تا اختلال موقت رو با محدودیت پایدار اشتباه نگیرید.

مرحله دوم: نتیجه رو با OONI Probe مقایسه کنید

OONI Probe ابزار متن‌باز پروژه Open Observatory of Network Interference هست. آزمایش Web Connectivity این ابزار بررسی می‌کنه که مشکل دسترسی ممکنه به DNS، اتصال شبکه یا ارتباط HTTPS مربوط باشه. برنامه رو فقط از صفحه رسمی OONI یا فروشگاه رسمی دستگاهتون نصب کنید.

توی برنامه، آزمایش وب‌سایت‌ها یا Web Connectivity رو پیدا کنید، نشانی کامل دامنه رو وارد کنید و آزمایش رو اجرا کنید. نتیجه‌ای مثل Anomaly یعنی OONI رفتار غیرعادی دیده، ولی به‌تنهایی اثبات قطعی فیلتر شدن نیست. خطای سرور، تنظیم اشتباه دامنه یا اختلال لحظه‌ای هم می‌تونه نتیجه غیرعادی بسازه.

نتیجه‌های عمومی اندازه‌گیری‌ها رو می‌تونید توی OONI Explorer هم ببینید. کشور، بازه زمانی و دامنه رو انتخاب کنید و دنبال چند نتیجه تکرارشده از شبکه‌های متفاوت بگردید. یک اندازه‌گیری قدیمی یا یک نتیجه منفرد برای تصمیم‌گیری کافی نیست.

مرحله سوم: سابقه دامنه رو در Wayback Machine ببینید

Wayback Machine نسخه‌هایی از بعضی صفحه‌های وب رو در زمان‌های گذشته نگه می‌داره. دامنه رو بدون مسیر اضافی وارد کنید و تاریخ‌های ذخیره‌شده رو ببینید. چند نسخه از سال‌های مختلف رو باز کنید تا متوجه بشید دامنه قبلاً برای چه سایتی استفاده شده.

دنبال سابقه‌هایی مثل جعل هویت، انتشار بدافزار، صفحات فریبنده، فروش انبوه لینک یا محتوایی بگردید که با کسب‌وکار جدیدتون ارتباطی نداره. نبودن نسخه آرشیوی هم به معنی نو بودن یا سالم بودن قطعی دامنه نیست؛ ممکنه سایت قبلی آرشیو نشده باشه.

دیدن محتوای مسئله‌دار در آرشیو فقط سابقه دامنه رو نشون می‌ده و ثابت نمی‌کنه دامنه الان فیلتره. بااین‌حال، اگه سابقه خیلی نامرتبط یا پرریسکی می‌بینید، انتخاب یک نام سالم معمولاً تصمیم کم‌دردسرتریه. برای انتخاب گزینه جایگزین، راهنمای انتخاب نام دامنه مناسب هم بهتون کمک می‌کنه.

مرحله چهارم: نام دامنه رو در Google جستجو کنید

اول خود نام دامنه رو داخل گیومه جستجو کنید؛ مثلاً "example.com". بعد عبارت site:example.com رو امتحان کنید. نتیجه‌ها ممکنه عنوان صفحه‌های قدیمی، گزارش بدافزار، شکایت کاربران یا اشاره به مالک قبلی رو نشون بدن.

نبودن نتیجه در Google ثابت نمی‌کنه دامنه قبلاً استفاده نشده یا فیلتر نیست. ممکنه صفحه‌ها حذف یا از فهرست Google خارج شده باشن. این مرحله رو فقط در کنار آزمایش شبکه و Wayback Machine تفسیر کنید.

می‌تونید نام دامنه رو در شبکه‌های اجتماعی هم جستجو کنید. اگه به Twitter قدیمی فکر می‌کنید، نام فعلی این سرویس X هست. تاریخ نوشته‌ها و اعتبار نویسنده رو بررسی کنید و هر ادعایی رو بدون مدرک نپذیرید.

چطور نتیجه بررسی‌ها رو تفسیر کنید

اگه دامنه روی یک اینترنت باز نمی‌شه ولی روی شبکه‌های دیگه بازه، اول احتمال اختلال اپراتور، DNS یا مسدودسازی محدود به همون شبکه رو بررسی کنید. اگه دامنه روی چند اپراتور مستقل باز نمی‌شه، OONI هم چند نتیجه غیرعادی تازه نشون می‌ده و خود سرور از خارج ایران سالمه، احتمال محدودیت شبکه جدی‌تره.

اگه همه دامنه‌های روی یک سرور از دسترس خارج شدن، احتمال مشکل هاست یا IP هم مطرحه. محل هاست به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه دامنه فیلتر می‌شه. میزبانی داخلی یا خارجی می‌تونه روی دسترسی هنگام اختلال اینترنت بین‌المللی اثر بذاره، ولی این موضوع با قرار گرفتن خود دامنه در فهرست مسدودسازی یکی نیست.

OpenNIC و DNSlytics رو برای تشخیص فیلتر بودن دامنه در ایران پیشنهاد نمی‌کنیم. فهرست مسدودسازی OpenNIC برای مقابله با سوءاستفاده در سرویس DNS اون پروژه‌ست و DNSlytics اطلاعات فنی دامنه، DNS و IP رو ارائه می‌ده. هیچ‌کدوم ابزار اختصاصی و قطعی سنجش فیلترینگ ایران نیستن.

چطور ریسک فیلتر شدن سایت رو کمتر کنید

هیچ راهی تضمین نمی‌کنه یک دامنه در آینده هرگز محدود نمی‌شه. بااین‌حال، چند کار ساده ریسک حقوقی و فنی کسب‌وکارتون رو کمتر می‌کنه:

• قوانین مرتبط با فعالیت، محتوا، تبلیغات و فروش محصولتون رو بررسی کنید.
• بخش دیدگاه‌ها، فایل‌های ارسالی کاربران و تبلیغات سایت رو مدیریت کنید تا محتوای ناخواسته منتشر نشه.
• وردپرس، قالب و افزونه‌ها رو به‌روز نگه دارید تا هک شدن سایت باعث انتشار محتوای مخرب نشه.
• از سایت و پایگاه داده نسخه پشتیبان منظم بگیرید تا اگه مجبور به جابه‌جایی شدید، اطلاعاتتون از بین نره.
• ایمیل مشتری‌ها و کانال‌های ارتباطی مستقل رو با رضایت خودشون نگه دارید تا ارتباطتون فقط به یک دامنه وابسته نباشه.

برای آشنایی با ثبت و الزامات سایت‌های ایرانی، راهنمای جلوگیری از فیلتر شدن سایت و ثبت در ساماندهی رو هم بخونید. نوع مجوزهای لازم به حوزه فعالیتتون بستگی داره؛ پس مقاله مجوزهای لازم برای راه‌اندازی سایت و فروشگاه اینترنتی هم می‌تونه نقطه شروع خوبی باشه.

اگه دامنه فیلتر شد، چه کاری انجام بدید

اول مطمئن بشید مشکل واقعاً فیلتر شدنه. وضعیت سرور، انقضای دامنه، DNS، SSL و دسترسی از چند اپراتور رو بررسی کنید. از خطاها و نتیجه آزمایش‌ها هم تصویر و یادداشت نگه دارید؛ این مدارک برای پیگیری فنی یا قانونی به دردتون می‌خورن.

درخواست رسمی رفع محدودیت رو ثبت کنید

نشانی شناخته‌شده برای پیگیری رسمی internet.ir هست. چون نام منوها، فرم‌ها و مدارک ممکنه تغییر کنن، نمی‌شه مسیر ثابت و تأییدشده‌ای برای همه پرونده‌ها نوشت. خود سامانه رو از داخل ایران باز کنید، بخش مربوط به شکایت یا درخواست رفع محدودیت رو پیدا کنید و فقط اطلاعاتی رو وارد کنید که سامانه در همون زمان می‌خواد.

دامنه، اطلاعات مالک، توضیح کوتاه مشکل و مدارکی که قانونی بودن فعالیت یا اصلاح محتوای مسئله‌دار رو نشون می‌دن آماده کنید. شماره پیگیری رو نگه دارید. درباره زمان رسیدگی یا احتمال موفقیت نمی‌شه عدد مطمئنی داد، چون آمار رسمی و به‌روز عمومی برای همه پرونده‌ها در دسترس نیست.

برای ادامه کسب‌وکار برنامه جایگزین داشته باشید

اگه سایت برای فروش یا پشتیبانی روزانه ضروریه، هم‌زمان با پیگیری رسمی برای بازیابی اطلاعات و راه ارتباطی جایگزین آماده باشید. انتقال عجولانه دامنه می‌تونه روی ورود کاربران و سئوی سایت اثر بذاره. قبل از هر جابه‌جایی، نسخه پشتیبان کامل بگیرید و از یک متخصص فنی و سئو کمک بگیرید.

دامنه فیلترشده رو بدون برنامه به دامنه تازه ریدایرکت نکنید. ریدایرکت یعنی فرستادن خودکار بازدیدکننده از یک نشانی به نشانی دیگه. اگه دامنه قبلی از داخل ایران باز نشه، کاربر اصلاً به مرحله انتقال نمی‌رسه. نوع انتقال، اطلاع‌رسانی و تغییر نشانی‌ها باید با توجه به وضعیت واقعی سایت برنامه‌ریزی بشه.

جمع‌بندی

برای بررسی فیلتر بودن دامنه قبل از ثبت، به یک ابزار یا یک بار باز کردن سایت تکیه نکنید. دامنه رو با چند اپراتور داخل ایران آزمایش کنید، نتیجه OONI رو ببینید، سابقه اون رو در Wayback Machine بررسی کنید و نامش رو در Google جستجو کنید. این بررسی‌ها تضمین صددرصدی نمی‌دن، ولی احتمال انتخاب یک دامنه دردسرساز رو خیلی کمتر می‌کنن.

اگه نتیجه‌ها متناقض هستن یا سابقه دامنه مشکوکه، معمولاً انتخاب یک نام دیگه از صرف زمان و هزینه برای دامنه‌ای نامطمئن منطقی‌تره. قبل از ثبت نهایی، املای نام، سابقه برند و شرایط پسوند دامنه رو هم جداگانه بررسی کنید.

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.