آیا AMP در ایران از دسترس خارج شده؟ روش بررسی و رفع مشکل

اگه صفحه‌های AMP سایتتون باز نمی‌شن، هنوز نمی‌شه نتیجه گرفت که AMP برای همه کاربران داخل ایران از دسترس خارج شده. برای تأیید یا رد چنین خبری به آزمایش تازه و تاریخ‌دار روی چند اپراتور نیاز داریم. بازنشدن صفحه ممکنه از اینترنت یک اپراتور، DNS، کش سایت، CDN، هاست یا تنظیمات افزونه بیاد.

پس قبل از اینکه افزونه AMP رو غیرفعال کنید، باید نسخه AMP رو با چند اینترنت آزمایش کنید، خطاهای سرچ کنسول رو ببینید و آمار ورودی سایتتون رو با روزهای قبل مقایسه کنید. توی این مقاله همه این مراحل رو قدم‌به‌قدم جلو می‌بریم و در آخر هم می‌بینیم نگه‌داشتن یا حذف AMP برای سایت شما منطقی‌تره.

ماجرای از دسترس خارج شدن AMP در ایران چیه؟

این خبر از کجا شروع شد؟

ماجرا از گزارش‌هایی شروع شد که می‌گفتن بعضی صفحه‌های AMP روی اینترنت ایران باز نمی‌شن. بخشی از این گزارش‌ها مشکل رو به دامنه cdn.ampproject.org و کش AMP نسبت می‌دادن و احتمال می‌دادن محدودیتی برای آی‌پی‌های ایران ایجاد شده باشه.

منبع رسمی‌ای که از تحریم سراسری کاربران ایرانی خبر بده در اختیار نداریم. البته نبود چنین منبعی هم به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه هیچ محدودیتی رخ نداده. برای فهمیدن وضعیت فعلی باید زمان آزمایش، آدرس بررسی‌شده، اپراتور، نوع اینترنت و نتیجه هر آزمایش ثبت بشه. تا قبل از چنین بررسی‌ای، بهتره این موضوع رو یک گزارش تأییدنشده بدونیم.

آیا اختلال AMP به معنی تحریم کاربران ایرانیه؟

نه لزوماً. وقتی یک صفحه باز نمی‌شه، فقط می‌دونیم ارتباط بین کاربر و اون آدرس با مشکل روبه‌رو شده. برای تشخیص علت باید ببینید نسخه اصلی صفحه باز می‌شه یا نه، مشکل روی چند اینترنت تکرار می‌شه یا نه و سرور چه کد خطایی برمی‌گردونه.

اگه مشکل فقط روی یک اینترنت دیده می‌شه، احتمال اختلال همون شبکه یا مشکل DNS بیشتره. اگه نسخه AMP روی همه اینترنت‌های آزمایش‌شده خطا می‌ده ولی نسخه اصلی سالمه، باید کش، CDN و تنظیمات افزونه رو بررسی کنید. اگه هر دو نسخه از دسترس خارجن، احتمالاً مشکل اصلی به هاست یا خود سایت مربوطه. این نتیجه‌ها نشونه‌های عیب‌یابی هستن و به‌تنهایی علت قطعی رو ثابت نمی‌کنن.

AMP چیه و چه کاری برای سایتتون انجام می‌ده؟

AMP روشی برای ساخت نسخه‌ای سبک‌تر از صفحه‌های وب هست. این نسخه معمولاً کدهای محدودتر و ساختار ساده‌تری داره تا محتوا روی موبایل سریع‌تر نمایش داده بشه. اگه برای اولین بار با این موضوع روبه‌رو شدین، AMP رو مثل یک نسخه کم‌حجم از صفحه اصلی در نظر بگیرید.

کش AMP چطور صفحه‌ها رو بارگذاری می‌کنه؟

کش AMP یک نسخه ذخیره‌شده از صفحه رو روی سرورهای واسطه نگه می‌داره. وقتی کاربر از بعضی بخش‌های گوگل وارد نتیجه می‌شه، این نسخه ممکنه از کش تحویل داده بشه تا زمان انتظار کمتر بشه. مستندات AMP Cache ساختار این آدرس‌ها و روش کارشون رو توضیح می‌ده.

این سازوکار یعنی مسیر نمایش صفحه ممکنه با نسخه معمولی فرق داشته باشه. پس بازشدن سایت اصلی تضمین نمی‌کنه که نسخه کش‌شده AMP هم بدون مشکل باز بشه. از طرف دیگه، خطای کش AMP هم لزوماً نشون نمی‌ده که سرور اصلی سایتتون خراب شده.

AMP امروز چه تأثیری روی سئو و نتایج گوگل داره؟

طبق توضیح رسمی گوگل درباره تجربه صفحه، AMP از ژوئن ۲۰۲۱ شرط حضور در بخش Top Stories نیست. راهنمای AMP در جستجوی گوگل هم توضیح می‌ده که این صفحه‌ها مثل بقیه صفحه‌های وب در نتایج جستجو بررسی می‌شن. پس بهتره AMP رو یک انتخاب فنی برای تجربه کاربر بدونید، نه یک میان‌بر تضمینی برای گرفتن رتبه بهتر.

سرعت، پایداری صفحه، کیفیت محتوا و تجربه کاربر همچنان مهم هستن. اگه نسخه معمولی سایتتون سریع و سبک طراحی شده، ممکنه بدون AMP هم تجربه خوبی بسازه. برای شناخت بخش فنی این موضوع می‌تونید راهنمای سئو تکنیکال وردپرس رو هم بخونید.

چطور دسترسی AMP رو داخل ایران بررسی کنیم؟

آدرس AMP سایتتون رو مستقیم آزمایش کنید

اول در بخش افزونه‌های وردپرس نام دقیق افزونه AMP و سازنده اون رو پیدا کنید. بعد مستندات همون افزونه رو ببینید تا الگوی آدرس نسخه AMP مشخص بشه. بعضی سایت‌ها از پسوند /amp/ استفاده می‌کنن، ولی این الگو برای همه افزونه‌ها و تنظیمات یکسان نیست. اگه داخل کد نسخه اصلی تگ amphtml دیده می‌شه، آدرس داخل اون تگ هم نسخه AMP مرتبط رو نشون می‌ده.

آدرس نسخه اصلی و AMP همون صفحه رو جداگانه در پنجره ناشناس مرورگر باز کنید. روی چند لینک و تصویر هم بزنید و مطمئن بشید محتوای اصلی کامل نمایش داده می‌شه. زمان آزمایش، نام اپراتور، نوع اتصال و متن خطا رو یادداشت کنید تا بتونید نتیجه‌ها رو درست مقایسه کنید.

کد پاسخ HTTP یک عدد سه‌رقمیه که وضعیت درخواست رو نشون می‌ده. برای دیدنش می‌تونید در مرورگر Chrome کلید F12 رو بزنید، وارد زبانه Network بشید، صفحه رو دوباره بارگذاری کنید و درخواست اصلی صفحه رو انتخاب کنید. کد ۲۰۰ یعنی صفحه پاسخ سالم داده، ۴۰۴ یعنی آدرس پیدا نشده و خطاهای گروه ۵۰۰ معمولاً به مشکل سمت سرور اشاره می‌کنن.

نتیجه رو با چند اینترنت و DNS مقایسه کنید

همون آدرس رو با اینترنت ثابت، اینترنت همراه و در صورت دسترسی با یک اپراتور دیگه آزمایش کنید. بهتره از یکی از دوستانتون در شهر یا شبکه‌ای دیگه هم بخواید صفحه رو باز کنه. نتیجه هر آزمایش رو همراه با تاریخ و ساعت ثبت کنید. اگه مشکل فقط روی یک شبکه تکرار می‌شه، هنوز نمی‌تونید نتیجه بگیرید که AMP در کل ایران از دسترس خارج شده.

بعد می‌تونید نتیجه رو با DNS فعلی و یک DNS معتبر دیگه مقایسه کنید. DNS مثل دفترچه تلفن اینترنت، نام دامنه رو به آدرس سرور تبدیل می‌کنه. اگه با تغییر DNS مشکل رفع شد، فقط می‌شه گفت DNS یا مسیر شبکه یکی از علت‌های احتمالیه؛ برای رسیدن به نتیجه قطعی باید آزمایش رو تکرار کنید و پاسخ دامنه رو هم بررسی کنید.

خطاهای AMP رو در سرچ کنسول ببینید

وارد Google Search Console بشید و سایتتون رو انتخاب کنید. اول از منوی Indexing وارد Pages بشید تا خطاهای ایندکس رو ببینید. ایندکس یعنی ثبت صفحه در فهرستی که گوگل برای نمایش نتایجش می‌سازه. اگه گزارش AMP برای سایتتون در بخش Enhancements دیده می‌شه، اون رو هم باز کنید. نمایش این گزارش به وضعیت و نوع صفحه‌های سایتتون بستگی داره.

به تاریخ شروع خطا، تعداد صفحه‌های درگیر و نمونه آدرس‌ها دقت کنید. بعد از نوار بالای سرچ کنسول یا گزینه URL Inspection، آدرس AMP رو وارد کنید. این ابزار نشون می‌ده گوگل آدرس رو دیده یا نه و آخرین بررسی چه نتیجه‌ای داشته. اگه صفحه نامعتبر باشه، جزئیات خطا می‌تونه بخش مشکل‌دار قالب یا افزونه رو مشخص کنه.

مشکل سایت رو از اختلال شبکه جدا کنید

برای جداکردن این دو مشکل، نسخه اصلی و AMP رو کنار هم بررسی کنید. اگه هیچ‌کدوم باز نمی‌شن، وضعیت هاست، دامنه و گواهی امنیتی یا SSL رو ببینید؛ SSL همون بخشی از سایته که اتصال امن HTTPS رو فراهم می‌کنه. اگه فقط AMP خطا می‌ده، افزونه، قالب، کش و آدرس‌های AMP اولویت بالاتری دارن.

یک ابزار پایش هم می‌تونه از بیرون سایت وضعیت دسترسی رو مرتب بررسی کنه. راهنمای ثبت سایت در UptimeRobot نشون می‌ده چطور برای قطعی سایت هشدار بسازید. برای نسخه AMP هم می‌تونید یک آدرس مشخص رو جداگانه زیر نظر بگیرید. یادتون نره نتیجه یک سرور خارجی، جای آزمایش واقعی روی چند اینترنت داخل ایران رو نمی‌گیره.

آیا افزونه AMP رو غیرفعال کنیم؟

جواب یکسانی برای همه سایت‌ها نداریم. تصمیم درست به آمار واقعی سایتتون، کیفیت نسخه معمولی و هزینه نگهداری دو نسخه بستگی داره. یک گزارش پراکنده درباره اختلال هم دلیل خوبی برای حذف فوری AMP نیست.

چه وقت‌هایی نگه‌داشتن AMP منطقیه؟

• بخش قابل‌توجهی از ورودی جستجوی سایتتون به صفحه‌های AMP می‌رسه.
• نسخه AMP بدون خطای فنی کار می‌کنه و محتوای اصلی رو کامل نشون می‌ده.
• نسخه معمولی سایت روی موبایل هنوز کندتره و AMP تجربه بهتری به کاربر می‌ده.
• قالب، فرم‌ها، تبلیغات و ابزارهای آماری موردنیازتون با AMP سازگار هستن.

چه وقت‌هایی نسخه معمولی سایت انتخاب بهتریه؟

• نسخه معمولی روی موبایل سریع، سبک و پایدار کار می‌کنه.
• AMP بعضی قابلیت‌های مهم سایت، فرم‌ها یا طراحی صفحه رو محدود می‌کنه.
• نگهداری دو نسخه باعث خطاهای تکراری و صرف زمان اضافه می‌شه.
• آمار نشون می‌ده نسخه AMP ورودی یا ارزش مشخصی برای سایتتون نداره.

قبل از تصمیم‌گیری چه آمارهایی رو بررسی کنیم؟

ورودی صفحه‌های AMP، نرخ تعامل کاربران، تبدیل‌ها و سرعت هر دو نسخه رو با یک بازه زمانی مشابه مقایسه کنید. تبدیل یعنی کاری که از کاربر انتظار دارین؛ مثلاً خرید، ثبت‌نام یا ارسال فرم. فقط به تعداد بازدید نگاه نکنید، چون ممکنه یک نسخه بازدید بیشتری داشته باشه ولی کاربر نتونه کار اصلی رو انجام بده.

خطاهای سرچ کنسول و وضعیت شاخص‌های حیاتی وب یا Core Web Vitals رو هم ببینید. این شاخص‌ها تجربه سرعت، واکنش‌پذیری و ثبات ظاهری صفحه رو اندازه می‌گیرن. برای بررسی آمار داخل وردپرس هم راهنمای انتخاب افزونه آمار بازدید وردپرس می‌تونه کمکتون کنه.

اگه AMP باز نمی‌شه، چه کارهایی انجام بدیم؟

کش سایت و CDN رو بررسی کنید

کش افزونه، کش سرور و کش CDN رو مرحله‌به‌مرحله پاک کنید و بعد صفحه رو در پنجره ناشناس باز کنید. CDN شبکه‌ای از سرورهاست که فایل‌های سایت رو از نقطه‌ای نزدیک‌تر به کاربر تحویل می‌ده. گاهی یک نسخه قدیمی یا ناقص در یکی از لایه‌های کش باقی می‌مونه.

همه کش‌ها رو بدون برنامه هم‌زمان تغییر ندید. بعد از هر مرحله دوباره آزمایش کنید تا بفهمید مشکل دقیقاً از کدوم بخش میاد. اگه به تنظیمات سرور دسترسی ندارین، نتیجه آزمایش و آدرس خطادار رو برای پشتیبانی هاست بفرستید.

تنظیمات و خطاهای افزونه AMP رو بررسی کنید

از پیشخوان وردپرس وارد افزونه‌ها و بعد افزونه‌های نصب‌شده بشید. نام دقیق افزونه AMP، سازنده، نسخه نصب‌شده و وضعیت به‌روزرسانی اون رو ثبت کنید. بعد از لینک تنظیمات همون افزونه وارد صفحه تنظیماتش بشید و حالت نمایش، قالب و نوع نوشته‌هایی رو که AMP براشون فعاله بررسی کنید. چون چند افزونه با نام‌های نزدیک وجود دارن، نمی‌شه یک مسیر منو یا الگوی آدرس رو برای همه اون‌ها پیشنهاد داد.

اگه افزونه گزارش خطا داره، آدرس‌های مشکل‌دار رو یکی‌یکی باز کنید. تداخل قالب یا افزونه‌های دیگه هم ممکنه کد نامعتبر وارد نسخه AMP کنه. بهتره آزمایش غیرفعال‌کردن افزونه‌های مشکوک رو اول روی نسخه آزمایشی سایت انجام بدید تا سایت اصلی مختل نشه.

نسخه اصلی صفحه رو در دسترس نگه دارید

نسخه معمولی هر صفحه باید سالم، کامل و قابل‌خزش بمونه. خزش یعنی بازدید خودکار ربات گوگل از صفحه برای پیدا‌کردن محتوا و لینک‌ها. تگ‌های ارتباط بین نسخه اصلی و AMP هم باید به آدرس درست اشاره کنن. اگه نسخه اصلی خطا بده یا به صفحه نامرتبط بره، رفع مشکل AMP به‌تنهایی کافی نیست.

محتوا، عنوان و اطلاعات اصلی دو نسخه رو هم هماهنگ نگه دارید. هدف AMP ساختن یک صفحه ناقص یا متفاوت نیست؛ کاربر باید همون محتوای مفید نسخه اصلی رو با نمایش سبک‌تر دریافت کنه.

روش درست حذف AMP از سایت وردپرسی

چرا نباید افزونه رو ناگهانی غیرفعال کنید؟

اگه افزونه رو ناگهانی خاموش کنید، آدرس‌های AMP قبلی ممکنه به خطای ۴۰۴ برسن. خطای ۴۰۴ یعنی سرور صفحه درخواستی رو پیدا نکرده. کاربران، لینک‌های قدیمی و ربات‌های گوگل ممکنه هنوز مدتی به این آدرس‌ها مراجعه کنن.

قبل از حذف، از سایت نسخه پشتیبان بگیرید و نام افزونه، تنظیمات و الگوهای واقعی آدرس AMP رو ثبت کنید. بعد روش ریدایرکت رو متناسب با همون افزونه و ساختار پیوندهای سایتتون آماده کنید. بهتره این تغییر اول روی محیط آزمایشی بررسی بشه.

آدرس‌های AMP رو به نسخه اصلی ریدایرکت کنید

ریدایرکت یعنی فرستادن خودکار کاربر و موتور جستجو از یک آدرس به آدرس دیگه. هر آدرس AMP باید با ریدایرکت دائمی ۳۰۱ به نسخه اصلی همون صفحه بره، نه صفحه اصلی سایت یا یک مطلب نامرتبط. کد ۳۰۱ به مرورگر و موتور جستجو می‌گه آدرس برای همیشه جابه‌جا شده. راهنمای رسمی حذف AMP از نتایج گوگل مسیرهای پیشنهادی رو توضیح می‌ده.

قانون ریدایرکت به افزونه، وب‌سرور و ساختار آدرس‌های سایتتون بستگی داره. برای نمونه، بعضی سایت‌ها از پسوند /amp/ استفاده می‌کنن و بعضی ساختار متفاوتی دارن. به همین دلیل یک قانون آماده برای همه سایت‌ها امن نیست. قبل از ساخت قانون کلی، چند آدرس واقعی از نوشته، برگه و دسته‌بندی رو بررسی کنید و اگه مطمئن نیستین، از پشتیبانی هاست یا یک متخصص کمک بگیرید.

ریدایرکت‌ها و خطاهای ۴۰۴ رو آزمایش کنید

چند نوشته، برگه و دسته‌بندی قدیمی رو انتخاب کنید و آدرس AMP هرکدوم رو باز کنید. در زبانه Network مرورگر، درخواست رو بررسی کنید. پاسخ اول باید ریدایرکت ۳۰۱ باشه و مقصد نهایی با کد ۲۰۰ باز بشه. زنجیره ریدایرکت یعنی عبور از چند آدرس پشت سر هم و حلقه بی‌پایان یعنی برگشت مداوم بین چند آدرس. هیچ‌کدوم نتیجه درستی نیستن.

بعد گزارش خطاهای ۴۰۴ سایت رو بررسی کنید. اگه الگوی جدیدی از آدرس‌های AMP پیدا شد، قانون ریدایرکت رو با دقت اصلاح کنید. تغییرات گسترده روی فایل‌های سرور رو بدون نسخه پشتیبان انجام ندید.

تغییرات ایندکس رو در سرچ کنسول پیگیری کنید

بعد از حذف AMP، سرچ کنسول رو در چند نوبت بررسی کنید. زمان ثابتی برای حذف آدرس‌های AMP از گزارش‌ها نداریم؛ چون سرعت پردازش به خزش گوگل، اندازه سایت و تعداد آدرس‌ها بستگی داره. کاهش آدرس‌های AMP، سالم‌بودن نسخه‌های اصلی، نبود رشد خطاهای ۴۰۴ و ثابت‌ماندن ورودی جستجو معیارهای مهم‌تری برای پیگیری هستن.

ریدایرکت‌ها رو زود حذف نکنید. تا وقتی آدرس‌های قدیمی از لینک‌ها، نتایج جستجو یا کش‌ها درخواست می‌شن، ریدایرکت مسیر درست رو به کاربر و موتور جستجو نشون می‌ده.

جمع‌بندی

بدون آزمایش تازه و تاریخ‌دار روی چند اپراتور، نمی‌شه از دسترس خارج شدن سراسری AMP در ایران رو تأیید یا رد کرد. اگه با خطا روبه‌رو شدین، آدرس AMP رو با چند اینترنت و DNS آزمایش کنید، نسخه اصلی رو کنار اون ببینید و خطاهای سرچ کنسول و سرور رو بررسی کنید.

AMP دیگه شرط حضور در Top Stories نیست. پس اگه نسخه معمولی سایتتون سریع و پایدار کار می‌کنه، می‌تونید با بررسی آمار درباره حذف AMP تصمیم بگیرید. اگه AMP هنوز تجربه بهتر و ورودی ارزشمندی می‌سازه، نگه‌داشتنش هم منطقیه. فقط یادتون نره حذف اون باید همراه با ریدایرکت درست و پیگیری خطاها انجام بشه.

سؤال‌های پرتکرار

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.