تست A B چیست و چرا باید با آن آشنا شویم
- مقالات آموزشی
- بروزرسانی شده در
فرض کنید دو تا طرح برای صفحهی محصولتون دارید. دو تا عنوان نوشتید و هر دوش رو دوست دارید. دو تا بنر تبلیغاتی از طراح گرفتید و هر کدوم رو نگاه میکنید میگید «این بهتره»، بعد اون یکی رو نگاه میکنید میگید «نه، این بهتره».
حالا سؤال اصلی اینه: کدوم یکی بازدیدکنندهتون رو تبدیل به خریدار میکنه؟
اگه جوابتون اینه که «به نظرم اولی»، بذارید رک باشیم: این یه حدسه. ممکنه حدس خوبی باشه، ولی بازم حدسه. و وقتی پای پول تبلیغات و نرخ تبدیل وسط باشه، حدسزدن گرون تموم میشه. راهحل درست اینه که بهجای بحث کردن سر سلیقه، بذارید خود کاربرها جواب بدن. اسم این کار تست A/B ــه.
آنچه در این مقاله میخوانید
تست A/B چیست
خیلی سادهش اینه: دو تا نسخه از یه چیز میسازید، همزمان هر دو رو منتشر میکنید، بخشی از کاربرها نسخهی A رو میبینن و بخشی دیگه نسخهی B رو. بعد از یه مدت نگاه میکنید ببینید کدوم نسخه نتیجهی بهتری داده و همون رو نگه میدارید.
همین. نه فرمول پیچیدهای داره، نه به تیم دیتاساینس نیاز داره. فقط باید یه چیز رو رعایت کنید: هر بار فقط یه متغیر رو عوض کنید. اگه همزمان هم عنوان رو عوض کنید، هم رنگ دکمه رو، هم عکس محصول رو، آخرش که نتیجه اومد نمیفهمید کدوم تغییر کار کرده. شاید عنوان جدید عالی بوده ولی رنگ دکمه اونقدر بد بوده که کل نتیجه رو خراب کرده.
به این روش «تست شکافته» یا Split Testing هم میگن، که در عمل همون مفهومه.
روش کار تست A/B چیست
مسیرش تقریباً همیشه همینه:
۱. ترافیک سایتتون بهصورت تصادفی نصف میشه. تصادفی بودنش مهمه؛ نباید مثلاً همهی کاربرهای موبایل نسخهی A رو ببینن و دسکتاپیها نسخهی B رو.
۲. گروه اول نسخهی A، گروه دوم نسخهی B رو میبینه. کاربر اصلاً متوجه نمیشه توی تسته.
۳. یه معیار مشخص میسنجید.نرخ تبدیل، تعداد کلیک روی دکمه، ثبتنام، افزودن به سبد خرید، هر چی که براتون مهمه، ولی از قبل تعیینش کنید.
۴. برنده رو دائمی میکنید و میرید سراغ تست بعدی.
چرا باید این کار را بکنیم؟
چند تا دلیل که بهنظرمون مهمترینهاشونن:
تصمیمتون دادهمحور میشه، نه سلیقهای. اون بحثهای بیپایان توی جلسه که «من فکر میکنم آبی بهتره» و «نه، سبز حس بهتری میده» با یه تست ساده تموم میشه. عدد میاد وسط، بحث تموم.
بدون خرج اضافه، فروشتون بیشتر میشه. این نکتهی طلاییه. شما دارید برای همون تعداد بازدیدکننده پول تبلیغات میدید؛ اگه نرخ تبدیلتون از ۲٪ به ۳٪ برسه، یعنی ۵۰٪ فروش بیشتر با همون بودجه. هیچ کانال جذب ترافیکی همچین بازدهیای بهتون نمیده.
ریسک تغییرات بزرگ کم میشه. میخواید کل صفحهی محصول رو ریدیزاین کنید؟ اول روی ۲۰٪ ترافیک تستش کنید. اگه نتیجه بد بود، ۸۰٪ کاربرهاتون اصلاً ندیدنش.
مخاطبتون رو بهتر میشناسید. بعد از چند تا تست میفهمید کاربرهای شما به چه لحنی، چه نوع تصویری و چه جور آفری واکنش نشون میدن. این شناخت توی همهی کارهای بعدیتون به دردتون میخوره.
چه چیزهایی قابلیت تست کردن دارند
تقریباً هر چیزی که کاربر میبینه. ولی اینها معمولاً بیشترین اثر رو دارن:
- عنوان صفحه یا تیتر اصلی لندینگ پیج
- متن و رنگ دکمهی CTA («خرید کنید» در برابر «همین حالا سفارش بدید»)
- تصویر شاخص محصول
- بنرهای تبلیغاتی
- نحوهی نمایش قیمت و آفر (مثلاً «۲۰٪ تخفیف» در برابر «۱۰۰ هزار تومان تخفیف»)
- تعداد فیلدهای فرم ثبتنام
- چیدمان کلی صفحه
- سابجکت ایمیلهای تبلیغاتی
اینستاگرام: مثال واضحی که همه استفاده میکنند
حتماً براتون پیش اومده که یه قابلیت جدید توی اینستاگرام دوستتون فعال شده ولی روی اکانت خودتون خبری ازش نیست. یا برعکس. اون لحظه که با خودتون میگید «چرا من ندارم؟»، در واقع دارید وسط یه تست A/B زندگی میکنید.
اینستاگرام قابلیت جدید رو یکدفعه برای همه فعال نمیکنه. اول روی درصد کمی از کاربرها راهش میندازه، رفتارشون رو میسنجه — مدت زمان استفاده، نرخ تعامل، تعداد بازگشت — و با گروهی که قابلیت رو ندارن مقایسه میکنه. اگه عددها بهتر شد، قابلیت برای همه منتشر میشه. اگه نه، بیسروصدا جمعش میکنن.
ریلز دقیقاً همین مسیر رو رفت: مدتها فقط بخشی از اکانتها بهش دسترسی داشتن و بقیه اصلاً نمیتونستن ازش استفاده کنن. حالا نتیجهش رو میبینید.
نکته اینه که این شرکتها با اون همه دیتا و تیم تحقیقات کاربر، بازم حدس نمیزنن؛ تست میکنن. پس ما هم بهتره حدس نزنیم.
با چه ابزاری تست کنیم؟
اگه سایتتون وردپرسیه: افزونههایی مثل Nelio A/B Testing یا Thrive Optimize کار رو راه میندازن و بدون کدنویسی میتونید دو نسخه از یه صفحه بسازید.
ابزارهای حرفهایتر:VWO و Optimizely دو تا از شناختهشدهترینهان. اگه اپلیکیشن دارید، Firebase A/B Testing گزینهی خوبیه و رایگان هم هست.
یه هشدار مهم: خیلی از مقالهها و ویدیوهای فارسی هنوز گوگل آپتیمایز (Google Optimize) رو معرفی میکنن. این سرویس از سپتامبر ۲۰۲۳ کاملاً تعطیل شده و دیگه در دسترس نیست. اگه جایی دیدینش، بدونید که اون محتوا قدیمیه.
برای تبلیغات: توی پلتفرمهایی مثل یکتانت، گوگل ادز یا متا ادز میتونید چند نسخه از یه بنر بسازید و عملکردشون رو مقایسه کنید.
ربط UTM به تست A/B
وقتی چند تا بنر مختلف رو توی یه شبکهی تبلیغاتی منتشر میکنید، از کجا بفهمید کدوم بنر کاربر آورده؟ جواب: UTM.
UTM یه سری پارامتر سادهست که به انتهای لینکتون اضافه میکنید، مثل این:
yoursite.com/product?utm_source=yektanet&utm_campaign=summer&utm_content=banner-aروی بنر A بذارید banner-a و روی بنر B بذارید banner-b. بعد توی گوگل آنالیتیکس دقیقاً میبینید هر بنر چند تا کاربر آورده و از اونها چند نفر خرید کردن. بدون UTM، کل ترافیکتون توی یه کیسه ریخته میشه و هیچوقت نمیفهمید کدوم بنر جواب داده.
مراحل اجرای یه تست A/B
۱. هدف و معیارتون رو مشخص کنید. «میخوایم نرخ کلیک روی دکمهی خرید بالا بره.»
۲. فرضیه بنویسید. «فکر میکنیم اگه متن دکمه رو از “ثبت سفارش” به “همین حالا بخر” تغییر بدیم، کلیک بیشتر میشه، چون فوریت ایجاد میکنه.» فرضیهی مکتوب باعث میشه بعداً یاد بگیرید، نه فقط برنده رو انتخاب کنید.
۳. نسخهی B رو بسازید : فقط با همون یه تغییر.
۴. ترافیک رو تقسیم کنید و تست رو راه بندازید.
۵. صبر کنید. حداقل یه هفتهی کامل، تا رفتار روزهای مختلف هفته پوشش داده بشه.
۶. نتیجه رو تحلیل کنید و ببینید اختلاف واقعاً معنادار بوده یا نه.
۷. برنده رو دائمی کنید و برید سراغ تست بعدی. تست A/B یه پروژهی یکباره نیست، یه عادت کاریه.
اشتباهاتی که همه اول مرتکب میشوند
تست رو زود تموم میکنن. روز دوم میبینن نسخهی B جلوئه، ذوقزده میشن و تست رو میبندن. دو روز اول هیچی رو ثابت نمیکنه.
ترافیک کافی ندارن. اگه روزی ۳۰ تا بازدیدکننده دارید، اختلاف بین ۲ خرید و ۳ خرید هیچ معنی آماری نداره. اول ترافیک بسازید، بعد تست کنید.
چند متغیر رو همزمان عوض میکنن. گفتیم ولی دوباره میگیم، چون شایعترین اشتباهه.
چیزهای بیاهمیت رو تست میکنن. تست کردن دو سایهی مختلف از یه رنگ آبی وقتتون رو تلف میکنه. برید سراغ چیزهایی که واقعاً روی تصمیم کاربر اثر دارن: عنوان، آفر، تصویر اصلی.
فرضیه ندارن. بدون فرضیه، حتی وقتی برنده مشخص میشه، چیزی یاد نگرفتید.
سؤالات پرتکرار
تست چقدر باید طول بکشه؟
معمولاً یک تا چهار هفته. کمتر از یه هفتهی کامل نه.
چقدر ترافیک لازمه؟
قاعدهی سرانگشتی: حداقل چند صد تبدیل (نه بازدید) در هر نسخه. ماشینحسابهای آنلاین حجم نمونه هم هستن که کمکتون میکنن.
فرق تست A/B با تست چندمتغیره چیه؟
توی A/B یه چیز رو مقایسه میکنید؛ توی Multivariate چند متغیر رو همزمان در ترکیبهای مختلف. دومی ترافیک خیلی بیشتری میخواد و برای سایتهای بزرگ مناسبه.
روی سئو اثر منفی داره؟
نه، به شرطی که سر گوگل رو شیره نمالید. اگه ابزار استاندارد استفاده کنید و به کاربر و ربات محتوای یکسان نشون بدید، مشکلی پیش نمیاد.
جمعبندی
تست A/B پیچیده نیست؛ فقط یه تغییر ذهنیه از «فکر میکنم این بهتره» به «بیاید ببینیم کدوم بهتره». دو تا نسخه، ترافیک تقسیمشده، یه معیار مشخص، و کمی صبر.
از سادهترین جا شروع کنید: همین امروز عنوان صفحهی پرفروشترین محصولتون رو بردارید و یه نسخهی دوم براش بنویسید. یه هفته تستش کنید. احتمالاً نتیجه غافلگیرتون میکنه — و این اولین قدم برای اینه که دیگه هیچوقت سر طراحی صفحه با کسی بحث سلیقهای نکنید.
توی مطلب بعدی مفصل دربارهی UTM و نحوهی ساختن لینکهای ترکشونده حرف میزنیم. موفق باشید. 🙂

سلام، یه سوال مهم : قالب جنه را از سایت ژاکت بخرم یا سایت راستچین.
لطفا بررسی کنید و بگویید .
اگه نمیتونید این جواب بدهید به ایمیل من پیام بفرستید .
درود بر شما
پیشنهاد ما برای خرید هر محصول چه افزونه و چه قالب فقط خرید اون محصول از سازنده اصلی هست
سلام، من نمیتونم ، دلار پرواخت کنم و فالب راستچین کنم ، ولی میخوام یه فروشگاهی بخرم و بعدا ، قالب خودم را درست کنم .
از کدام فروشگاه بخرم ، لطفا یکی را بگید ، بررسی کنید
ما امکان تضمین خدمات و قالب های هیچ سایتی به جز سایت سازنده اصلی رو نداریم
سلام و هسته نباشید ، چند تا سوال میشه پاسخ دهید.
سوال : آیا میتونم نوشته های قبلی را بروزرسانی کنم و مطالب اش را زیاد کنم یا برای بعضی کلمات لینک بدهم یا لینک بعضی کلمات را حذف کنم .
آیا سئو این مقاله از اول شروع میشه و سئو حذف میشه یا هیچ مشکلی نیست .
لطفا کامل بخوانید ، ممنون از میهن وردپرس
درود بر شما بله چرا که نه. سئو مقاله بهتر میشه و از اول شروع نمیشه
سلام. روز بخیر.
چجوری میشه برای قالب یک دمو ساخت؟
ممنون میشم پاسخ بدین
درود
https://mihanwp.com/make-demo-xml/
این آموزش رو مشاهده کنید
سلام خوب هستید؟
یک سوال داشتم ، این که در جی تی متریکس سرعت سایتم یه بار 3.5 ثانیه هست یه بار 16 ثانیه 😀 واقعا خیلی خنده دار هست که از 3 ثانیه یهو میشه 16
تازه همون 3 ثانیه هم بهم رطبه F میده چرا؟
و اینکه از لایت اسپید کش استفاده میکنم
درود بر شما
باید ارور هایی که از سایت شما در جی تی متریکس گرفته میشه رو یکی یکی برطرف کنید. نحوه ی برطرف کردن این ارور ها به صورت کامل دردوره جامع مدیریت سایت توضیح داده شده است. اگر مشکل نوسان دارید معمولا از هاست شماست.
سپاس از توضیحات عالی شما
عالی بود ممنون از توضیحات خوبتون
سلامی دوباره
یه درخواستی داشتم از شما
لطفا یه مقاله راجع به تغییر فونت کریسپ (پشتیبانی آنلاین) قرار بدید.
خیلی ممنون
درود بر شما
متاسفانه این امکان وجود نداره. چون استایلش از خود کریسپ خونده میشه
پس چطوری وبسایت هایی نظیر ایران سرور تونستن فونت رو تغییر بدن؟
حتی من یه وبسایت رو دیدم که تبلیغاتش رو هم برداشته بود
از نسخه ی پرو استفاده کردند. برای فونت یه راهی داره. استایل ای فریم رو تغییر بدید شاید بشه یه کاری کرد.
البته منظورم همون مدرس و توضیحات و سرفصل هاست
برای بخش توضیحات و معرفی سرفصل ها از افزونه table of contents استفاده شده است
سلام
برای محصولات وبسایتتون (قالب اهورا، میهن پنل، دوره سئو و دوره سایت برتر) توی PC ها یک بخش ثابت هست که اگر کلیک کنیم ما رو به اون عنوان میرسونه.
از چه افزونه ای برای این کار استفاده کردید؟
درود
در چه قسمتی از سایت منظورتون هست؟
منظورم همون بخش ثابت هست که مثلا وقتی من دارم صفحه ی دوره سایت برتر رو میخونم، چندتا دکمه وجود داره که وقتی کلیک میکنم، من رو به اون بخش میرسونه.
برای مثال روی یه دکمه نوشته شده مدرس دوره و وقتی کلیک میکنم توی صفحه اسکرول انجام میشه و من میتونم اطلاعات مدرس رو ببینم یا مثلا وقتی روی دکمه ی سرفصل های دوره کلیک میکنیم خودکار به سمت سرفصل های دوره اسکرول انجام میشه و اون بخش قابل مشاهده هست.
این کار رو با چه افزونه ای انجام دادید؟
درود
با افزونه table of contents انجام شده
بسیار عالی
سپاس از توجه شما