حل خطای data-vocabulary.org schema deprecate در گوگل سرچ کنسول

تصور کنین ساعت‌ها و روزها برای بهبود سئوی سایت‌تون وقت گذاشتین، محتوای باکیفیت نوشتین و منتظرین تا گوگل زحمات‌تون رو با نمایش نتایج غنی (Rich Results) جبران کنه. اما ناگهان یه ایمیل از گوگل سرچ کنسول می‌رسه یا توی بخش Enhancements با یه اخطار قرمز مواجه میشین: «خطای data-vocabulary.org schema deprecated».

اگه شما هم این پیام رو دیدین، اصلاً نگران نباشین! این مشکل یکی از خطاهای خیلی رایج توی سایت‌های وردپرسیه و حل کردنش هم خیلی ساده‌تر از چیزیه که فکرش رو می‌کنین.

توی این راهنمای گام‌به‌گام، قراره خیلی ساده و باهم بررسی کنیم که این خطا اصلاً از کجا اومده، چرا گوگل یهو یادش افتاده این کدها رو غیرفعال کنه و چطور می‌تونین توی چندتا مرحله ساده، بدون نیاز به دانش پیچیده برنامه نویسی، مشکل رو برای همیشه حل کنین تا وب‌سایت‌تون دوباره مثل روز اول توی نتایج گوگل بدرخشه.

پاسخ سریع: دلیل اصلی این خطا، استفاده قالب یا افزونه‌های قدیمی سایت شما از یه فرمت منسوخ‌شده برای نشانه‌گذاری داده‌هاست (معمولاً توی بخش مسیر راهنما یا همان Breadcrumb). برای حل سریع مشکل، کافیه افزونه‌های سئو و قالب سایت‌تون رو به آخرین نسخه آپدیت کنین یا از یه قالب استاندارد و به‌روز استفاده کنین. در نهایت هم توی سرچ کنسول روی دکمه Validate Fix بزنین.

خطای data-vocabulary.org چیست و چرا ایجاد شد؟

برای اینکه بتونیم این مشکل رو ریشه‌ای حل کنیم، اول باید ببینیم داستان اصلاً از کجا شروع شده. وقتی شما یه صفحه توی سایت‌تون می‌سازین، ربات‌های گوگل میان و متون شما رو می‌خونن. اما ربات‌ها مثل انسان‌ها درک شهودی ندارن؛ اونا برای فهمیدن جزئیات دقیق صفحه (مثل قیمت محصول، امتیاز کاربران، دستور پخت یا مسیر راهنمای صفحه) نیاز به یک‌سری کدهای نشانه‌گذاری دارن که بهشون می‌گیم داده‌های ساختیافته (Structured Data) یا همون Schema.

تاریخچه: تفاوت data-vocabulary.org و schema.org

سال‌ها پیش، دوتا استاندارد یا زبان مختلف برای نوشتن این کدهای اسکیما وجود داشت:

1. data-vocabulary.org: این ساختار رو خودِ گوگل سال ۲۰۰۹ معرفی کرد تا وب‌مسترها بتونن اطلاعات صفحه‌شون رو بهش بفهمونن.
2. schema.org: چند سال بعد (حدود سال ۲۰۱۱)، غول‌های موتور جستجو یعنی گوگل، بینگ، یاهو و یاندکس دور هم جمع شدن و یه پروژه مشترک و خیلی کامل‌تر به اسم Schema.org رو خلق کردن.

طبیعی بود که گوگل ترجیح بده همه از یه استاندارد واحد و جهانی استفاده کنن. به همین دلیل، گوگل رسماً اعلام کرد که استانداردهای قدیمی مثل data-vocabulary.org دیگه بازنشسته شدن و همه باید به سمت schema.org کوچ کنن.

❌ فرمت قدیمی و منسوخ شده:
<span itemscope itemtype="http://data-vocabulary.org/Breadcrumb">

✅ فرمت جدید و مورد تایید گوگل:
<span itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">

چرا گوگل پشتیبانی از data-vocabulary را متوقف کرد؟

از تاریخ ۶ آوریل ۲۰۲۰ (فروردین ۱۳۹۹)، گوگل رسماً پشتیبانی از ساختار قدیمی data-vocabulary.org رو به طور کامل قطع کرد. دلیل اصلیش هم این بود که وب داشت به سمت ساختارهای مدرن‌تر و سریع‌تر مثل JSON-LD حرکت می‌کرد. کدهای قدیمی باعث می‌شدن خوانش اطلاعات برای موتورهای جستجو سخت‌تر بشه و گوگل تصمیم گرفت یه بار برای همیشه تکلیف این کدهای قدیمی رو روشن کنه.

آیا این خطا باعث جریمه (Penalty) سایت می‌شود؟

خیر! خیالتون راحت باشه. داشتن این خطا به هیچ وجه باعث جریمه شدن یا افت مستقیم رتبه سایت شما توی گوگل نمیشه. گوگل شما رو به خاطر داشتن یه کد قدیمی افت رتبه نمیده.

اما ناامیدکننده‌ترین بخش داستان اینجاست که وقتی این خطا روی صفحه‌ای وجود داشته باشه، گوگل دیگه اون داده‌های ساختاریافته رو نمی‌خونه. یعنی چی؟ یعنی اگه قبلاً توی نتایج گوگل، ستاره‌های امتیازدهی، عکس محصول یا مسیر راهنما (Breadcrumb) کنار لینکتون قشنگ نمایش داده می‌شد، حالا دیگه نمایش داده نمیشه! همین موضوع می‌تونه نرخ کلیک (CTR) ورودی‌های سایت‌تون رو پایین بیاره و در نهایت روی ورودی گوگل‌تون اثر منفی بذاره.

دلایل اصلی بروز این خطا در سایت‌های وردپرسی

حالا شاید از خودتون بپرسین: «من که خودم هیچ‌وقت کدی ننوشتم، پس این کد قدیمی چطوری اومده توی سایت من؟» جوابش خیلی ساده‌ست. توی ۹۹ درصد مواقع، سه تا عامل اصلی باعث میشن این کد قدیمی روی سایت وردپرسی شما پیدا بشه:

1. استفاده از قالب‌های قدیمی یا به‌روزرسانی‌نشده: اگه از قالبی استفاده می‌کنین که قبل از سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) طراحی شده و طراحش دیگه آپدیتی برای ارائه نداده، احتمال خیلی زیاد کدهای اون قالب هنوز دارن از data-vocabulary.org استفاده می‌ککن.
2. کدهای مسیر راهنما (Breadcrumb) غیراستاندارد: معمولاً کدهای مربوط به مسیر راهنما (همون لینک‌های «خانه > وبلاگ > عنوان مقاله») موقعیت اصلی مخفی شدن این کدهای قدیمی هستن.
3. افزونه‌های قدیمی یا رهاشده: گاهی اوقات افزونه‌های سئو، فروشگاهی یا افزونه‌هایی که کارهای مربوط به نمایش اسکیما رو انجام میدن، اگه خیلی وقت باشه آپدیت نشده باشن، همچنان دارن از این فرمت منسوخ استفاده می‌کنن.

آموزش گام‌به‌گام شناسایی منبع خطا

قبل از اینکه آستین‌ها رو بالا بزنیم و دست به کد بشیم یا تنظیمی رو تغییر بدیم، اول باید بفهمیم دقیقاً کدوم بخش از سایت داره این خطا رو تولید می‌کنه.

قدم اول: تست صفحه در ابزار Rich Results Test گوگل

اولین و بهترین راه، استفاده از ابزار رسمی خودِ گوگله.

وارد سایت Rich Results Test گوگل بشین. آدرس (URL) یکی از صفحاتی که توی سرچ کنسول خطاداده رو وارد کنین و روی دکمه Test URL بزنین.

چند لحظه صبر کنین تا گوگل صفحه رو تحلیل کنه. اگه خطایی مربوط به data-vocabulary.org وجود داشته باشه، دقیقاً توی لیست بهتون با رنگ قرمز یا نارنجی کد مربوطه رو نشون میده.

قدم دوم: بررسی کدهای منبع (Source Code)

برای اینکه مطمئن بشین خطا مال کدوم بخشه:

1. روی همون صفحه از سایت‌تون کلیک‌راست کنین و گزینه View Page Source (یا کلیدهای ترکیبی Ctrl + U) رو بزنین.
2. کلیدهای Ctrl + F رو فشار بدین تا کادر جستجو باز بشه و عبارت data-vocabulary رو سرچ کنین.
3. ببینین این کد دور و بر چه متنی قرار گرفته. اگه کنار لینک‌های دسته و خانه باشه، یعنی مشکل ۱۰۰٪ از مسیر راهنما (Breadcrumb) سایت‌تونه!

قدم سوم: عیب‌یابی با تکنیک غیرفعال‌سازی (در محیط تست)

برای اینکه دقیقاً بفهمین مقصر اصلی افزونه‌ست یا قالب:

• تست افزونه‌ها: تمام افزونه‌های سئو و اسکیما رو موقتاً غیرفعال کنین و دوباره با ابزار گوگل تست بگیرین. اگه خطا پاک شد، افزونه‌ها رو یکی‌یکی فعال کنین تا افزونه‌ای که مشکل می‌سازه رو پیدا کنین.
• تست قالب: اگه با غیرفعال کردن افزونه‌ها هنوز خطا وجود داشت، قالب سایت‌تون رو موقتاً روی یکی از قالب‌های پیش‌فرض وردپرس (مثل Twenty Twenty-Four) بذارین. اگه مشکل حل شد، مشخص میشه که قالب فعلی‌تون نیاز به اصلاح یا به‌روزرسانی داره.

روش‌های عملی رفع خطای data-vocabulary.org در وردپرس

خب رسیدیم به بخش اصلی! حالا که فهمیدیم مشکل از کجاست، با یکی از روش‌های زیر می‌تونین مشکل رو حل کنین:

روش اول: به‌روزرسانی افزونه‌ها و قالب سایت (ساده‌ترین راه)

اکثر توسعه‌دهنده‌های معتبر، بعد از سال ۲۰۲۰ این مشکل رو توی آپدیت‌هاشون حل کردن. پس:

• برین به بخش پیشخوان > به‌روزرسانی‌ها و مطمئن بشین که قالب و تمام افزونه‌هاتون به آخرین نسخه آپدیت شدن.
• اگه از افزونه‌های قدیمی مثل نسخه‌های خیلی کهنه Yoast SEO استفاده می‌کنین، حتماً اون رو به جدیدترین نسخه به‌روز کنین.

روش دوم: تغییر کدهای Breadcrumb در قالب (ویژه طراحان و کدنویسان)

اگه قالب اختصاصی دارین یا قالبتون دیگه آپدیت نمیشه و دارین از Microdata استفاده می‌کنن، باید کدهای HTML قدیمی مسیر راهنما رو ویرایش کنین.

کد قدیمی و اشتباه (Microdata با Data-Vocabulary):

HTML

<!-- ❌ این فرمت منسوخ شده است -->
<div itemscope itemtype="http://data-vocabulary.org/Breadcrumb">
  <a href="https://site.com" itemprop="url">
    <span itemprop="title">خانه</span>
  </a>
</div>

کد جدید و اصلاح‌شده (Microdata با Schema.org):

HTML

<!-- ✅ این فرمت مورد تایید گوگل است -->
<ol itemscope itemtype="https://schema.org/BreadcrumbList">
  <li itemprop="itemListElement" itemscope itemtype="https://schema.org/ListItem">
    <a itemprop="item" href="https://site.com">
      <span itemprop="name">خانه</span>
    </a>
    <meta itemprop="position" content="1" />
  </li>
</ol>

نکته مهم: حتماً قبل از دستکاری فایل‌های قالب (مثل header.php یا single.php) از سایت‌تون یا اون فایل یه نسخه پشتیبان (Backup) بگیرین تا اگه اشتباهی شد، سایت‌تون به مشکل نخوره.

روش سوم: استفاده از افزونه‌های استاندارد اسکیما

اگه نمی‌خواین وارد کدهای قالب بشین، بهترین کار اینه که نمایش Breadcrumb قالب رو از تنظیماتش خاموش کنین و به جاش از افزونه‌های قدرتمندی مثل Rank Math یا Yoast SEO استفاده کنین. این افزونه‌ها کدهای اسکیما رو به صورت JSON-LD (که روش مورد علاقه گوگله) به صورت کاملاً خودکار به سایت اضافه می‌ککن.

چطور کدهای Schema سایت خود را برای همیشه استاندارد نگه داریم؟

تا اینجا دیدیم که حل خطاهای فنی سئو مثل اسکیما خیلی سخت نیست، اما واقعیت اینه که وب‌مسترها وقت زیادی ندارن که مدام درگیر رفع کدهای منسوخ‌شده و قدیمی باشن. دنیای سئو فنی خیلی سریع تغییر می‌کنه و گوگلم روزبه‌روز استانداردهای جدیدتری رو معرفی می‌کنه.

بهترین راه برای اینکه هیچ‌وقت با خطاهایی مثل data-vocabulary.org مواجه نشین، استفاده از کدنویسی استاندارد و مدرن بر پایه فرمت JSON-LD هست. فرمت JSON-LD برخلاف روش‌های قدیمی کدهای اسکیما رو درون کدهای HTML قاطی نمی‌کنه، بلکه اونا رو کاملاً تمیز و جداگانه توی هدر سایت قرار میده.

نقش یک قالب استاندارد در سئوی فنی سایت

خیلی از مشکلات ساختاری و اسکیمایی سایت، دقیقاً از قالب‌های غیرپشتیبانی‌شده یا کپی‌های غیرمجاز (کرک‌شده) می‌آفته. قالبی که از پایه‌وبنیان بر اساس آخرین استانداردهای گوگل طراحی شده باشه، از همون روز اول تمام کدهای Schema (از مسیر راهنما گرفته تا مقالات و محصولات) رو کاملاً شفاف و استاندارد به گوگل تحویل میده.

ما توی قالب اهورا دقیقاً همین نکته رو اولویت قرار دادیم. تیم توسعه میهن وردپرس به‌طور مداوم استانداردهای جدید گوگل و وردپرس رو رصد می‌کنه و با هر آپدیت، تمام کدهای ساختیافته قالب رو بروز نگه می‌داره.

این یعنی با اهورا خیالتون راحته که کدهایی مثل data-vocabulary هیچ‌وقت روی سایت‌تون پدیدار نمیشن و تمام قابلیت‌های نمایش غنی (Rich Results) به بهترین شکل ممکن کار می‌ککن.

ثبت درخواست بررسی مجدد (Validation) در گوگل سرچ کنسول

حالا که منبع خطا رو پیدا کردین و با یکی از روش‌های بالا برطرفش کردین، کار تموم نشده! گوگل هنوز خبر نداره شما سایت‌تون رو اصلاح کردین. باید رسماً بهش بگین بیاد و صفحات رو دوباره چک کنه.

مراحل کار خیلی ساده‌ست:

وارد گوگل سرچ کنسول سایت‌تون بشین. از منوی سمت چپ به بخش Enhancements (بهبودها) برین و روی منویی که خطا داخلش ثبت شده (مثلاً Breadcrumbs) کلیک کنین.

روی عنوان خطای data-vocabulary.org schema deprecated کلیک کنین تا لیست صفحاتی که این خطا رو داشتند بهتون نشون داده بشه.

در بالای صفحه، روی دکمه خاکستری‌رنگ Validate Fix (آغاز اعتبارسنجی جدید) کلیک کنین.

با زدن این دکمه، وضعیت خطا به Validating تغییر می‌کنه. ربات‌های گوگل به مرور شروع می‌ککن به کرول مجدد اون صفحات. معمولاً بین چند روز تا دو هفته طول می‌کشه تا نتایج بررسی بشه و در صورت حل کامل مشکل، وضعیت به رنگ سبز و Passed دربیاد.

پرسش‌های متداول

جمع‌بندی

خطای data-vocabulary.org schema deprecated شاید در نگاه اول یک مشکل فنی پیچیده به نظر برسه، اما در واقع فقط یادآوری گوگل برای به‌روز نگه‌داشتن استانداردهای سئوی سایت شماست. با پیدا کردن منبع کد قدیمی، آپدیت افزونه‌ها و قالب، و ثبت درخواست اعتبارسنجی در سرچ کنسول، می‌تونین این مشکل رو برای همیشه برطرف کنین و نمایش جذاب نتایج سایت‌تون رو دوباره پس بگیرین. به یاد داشته باشین که استفاده از قالب‌ها و افزونه‌های مدرن و استاندارد، بهترین راهکار برای پیشگیری از بروز چنین خطاهایی در آینده‌ست.

اگه موقع انجام هرکدوم از این مراحل با سوالی مواجه شدید یا نیاز به راهنمایی بیشتری داشتید، حتماً توی بخش دیدگاه‌های همین مقاله برامون بنویسید؛ تیم پشتیبانی میهن وردپرس همراه شماست تا مشکل رو سریع‌تر حل کنین. موفق و پیروز باشید! 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.