SHET20

بهینه سازی دیتابیس وردپرس با افزونه WP Optimize

سلام! امروز می‌خوایم با هم بریم سراغ یکی از اون کارهایی که خیلی‌ها انجامش نمی‌دن ولی تأثیرش روی سرعت سایت واقعاً محسوسه: بهینه‌سازی دیتابیس وردپرس با افزونه WP Optimize. قراره قدم‌به‌قدم ببینیم این افزونه چی کار می‌کنه، چطور باید ازش استفاده کنید و کجاها باید حواستون جمع باشه که به جای بهتر کردن سایت، خرابش نکنید!

ولی قبل از اینکه بریم سراغ افزونه، بهتره یه کم درباره‌ی خود دیتابیس بدونید. دیتابیس یکی از اجزای اصلی هر سایت وردپرسیه که تمام اطلاعات و داده‌های مهم سایتتون رو توی خودش نگه می‌داره؛ از پست‌ها و صفحات گرفته تا کامنت‌ها، تنظیمات و داده‌های افزونه‌ها. یعنی اگه سایتتون رو یه ساختمون در نظر بگیرید، دیتابیس همون انباریه که همه‌چی توش نگهداری می‌شه.

معمولاً وقتی یه سایت طراحی می‌شه، مرحله بعدیش بهینه‌سازیه؛ هم برای بالا بردن سرعت، هم برای کم کردن فضای مصرفی هاست. این موضوع اون‌قدر مهمه که تقریباً همیشه یکی از دغدغه‌های اصلی مدیرای سایت به حساب میاد.

مشکل اینجاست که با گذشت زمان، دیتابیس وردپرس پر می‌شه از داده‌های غیرضروری و تکراری که فقط سایتتون رو سنگین می‌کنن. خبر خوب اینه که راه‌حلش خیلی ساده‌ست و فقط با یه افزونه حل می‌شه. اگه دوست دارید بیشتر درباره‌ی خود دیتابیس بخونید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی دیتابیس وردپرس چیست؟ رو هم مطالعه کنید. حالا اگه آماده‌اید که دیتابیس سایتتون رو تمیز کنید، بیاید با هم شروع کنیم.

آنچه در این مقاله می‌خوانید

بهینه‌سازی دیتابیس وردپرس یعنی چی؟

همون‌طور که گفتیم، دیتابیس یه بخش خیلی مهم از سایتته که باید همیشه حواستون بهش باشه. چیزی که امروز می‌خوایم یادتون بدیم، نحوه‌ی بهینه‌سازی همین دیتابیسه. ولی اصلاً منظور از بهینه‌سازی چیه و چه فایده‌ای داره؟

جوابش خیلی ساده‌ست: بهینه‌سازی یعنی داده‌ها و اطلاعاتی که بهشون نیازی ندارید رو از دیتابیس پاک کنید تا سایتتون سبک‌تر و سریع‌تر بشه. همین و بس.

حجم بالای دیتابیس باعث می‌شه سرعت سایتتون روزبه‌روز کمتر بشه. این در حالیه که شما واقعاً به خیلی از این اطلاعات نیاز ندارید و پاک کردنشون هیچ ضرری براتون نداره؛ برعکس، برای سرعت سایت کاملاً ضروریه.

چرا بهینه‌سازی دیتابیس مهمه؟

  • افزایش سرعت سایت: با حذف داده‌های غیرضروری و بهینه‌سازی جداول، صفحات سایتتون سریع‌تر لود می‌شن.
  • کاهش بار سرور: دیتابیس بهینه‌شده فشار کمتری به سرور میاره و در نتیجه کل سایت روون‌تر کار می‌کنه.
  • مدیریت بهتر منابع: فضای دیسک آزاد می‌شه و از منابع سرور بهینه‌تر استفاده می‌شه.
  • بهبود تجربه کاربری: سایت سریع‌تر یعنی کاربر راضی‌تر، بازدید بیشتر و نرخ پرش کمتر.

حالا که فهمیدید دیتابیس چیه و چرا باید بهینه‌اش کنید، یه نکته رو یادتون باشه: ما بارها گفتیم سرعت سایت خیلی مهمه. اگه سایتتون کند باشه، کلی از کاربراتون رو از دست می‌دید و ترافیک سایتتون به شکل محسوسی افت می‌کنه. گوگل هم دقیقاً همین رفتار کاربر رو می‌بینه و روی رتبه‌تون تأثیر می‌ذاره.

این کار رو می‌شه با روش‌های مختلفی انجام داد، ولی ما اینجا یه راه ساده رو انتخاب کردیم که حتی کاربرای مبتدی هم بتونن ازش استفاده کنن: استفاده از افزونه.

چه چیزهایی دیتابیس سایتتون رو شلوغ می‌کنن؟

قبل از اینکه بریم سراغ افزونه، خوبه بدونید اصلاً این حجم اضافی از کجا میاد. چون وقتی بدونید دارید چی رو پاک می‌کنید، خیلی راحت‌تر تصمیم می‌گیرید.

  • رونوشت‌های مطالب (Revisions): وردپرس از هر پست و صفحه، ده‌ها نسخه ذخیره می‌کنه. یه مقاله‌ی معمولی ممکنه ۳۰ تا رونوشت داشته باشه!
  • پیش‌نویس‌های خودکار (Auto-Drafts): همون‌هایی که موقع نوشتن، وردپرس خودکار ذخیره می‌کنه و بعدش یادش می‌ره پاکشون کنه.
  • دیدگاه‌های اسپم و زباله‌دان: کامنت‌هایی که حذف کردید، واقعاً حذف نشدن؛ فقط رفتن توی سطل زباله و هنوز جا اشغال می‌کنن.
  • داده‌های موقت (Transients): افزونه‌ها برای کارهای موقتی یه‌سری داده ذخیره می‌کنن که بعد از منقضی شدن، معمولاً خودکار پاک نمی‌شن.
  • جداول جامونده از افزونه‌های حذف‌شده: این یکی از همه بدتره. خیلی از افزونه‌ها موقع حذف شدن، جدول‌های خودشون رو توی دیتابیس جا می‌ذارن و سال‌ها اونجا می‌مونن.
  • متادیتای یتیم (Orphaned Metadata): اطلاعاتی که مربوط به پستی هستن که خیلی وقته پاک شده.

حالا تصور کنید این‌ها روی هم جمع بشن. دیتابیسی که باید ۲۰ مگابایت باشه، می‌رسه به ۳۰۰ مگابایت و هر بار که کاربر یه صفحه باز می‌کنه، وردپرس باید توی همین حجم بگرده. نتیجه‌ش می‌شه همون سایتی که «آخه چرا این‌قدر کنده؟».

بهینه سازی دیتابیس وردپرس با افزونه WP Optimize

خب بریم سر اصل مطلب. افزونه‌ای که قراره باهاش کار کنیم WP Optimize نام داره که توسط سایت میهن وردپرس فارسی‌سازی شده و توی سایت براتون قرارش دادیم. پیشنهاد ما اینه که حتماً از همین نسخه استفاده کنید تا مشکلی براتون پیش نیاد.

افزونه WP Optimize یکی از بهترین ابزارهای بهینه‌سازی دیتابیس وردپرسه که عملکرد سایتتون رو با چند فرآیند مختلف بهبود می‌ده. تمرکزش روی پاکسازی داده‌های غیرضروری، بهینه‌سازی جداول دیتابیس و مدیریت بهتر منابعه. بزرگ‌ترین حسنش هم اینه که دیگه لازم نیست وارد phpMyAdmin بشید و با کوئری‌های SQL کلنجار برید؛ همه‌چی از توی پنل خود افزونه انجام می‌شه.

در ادامه بریم ببینیم دقیقاً چه کارهایی براتون انجام می‌ده.

روند کار افزونه WP Optimize

حذف داده‌های غیرضروری

دیتابیس وردپرس به‌مرور زمان پر می‌شه از داده‌های غیرضروری و تکراری. این داده‌ها معمولاً شامل این موارد می‌شن:

  • نسخه‌های پست‌ها (Revisions): وردپرس خودکار از هر پست و صفحه چند نسخه ذخیره می‌کنه تا اگه لازم شد بتونید به نسخه قبلی برگردید. همین نسخه‌ها می‌تونن فضای زیادی رو اشغال کنن.
  • پیش‌نویس‌های خودکار (Auto-Drafts): موقع ویرایش پست‌ها و صفحات، وردپرس خودکار پیش‌نویس ذخیره می‌کنه که اکثرشون بعداً به هیچ دردی نمی‌خورن.
  • کامنت‌های اسپم و زباله‌دان: این‌ها توی دیتابیس باقی می‌مونن و باید دوره‌ای پاکسازی بشن.
  • داده‌های موقت (Transient Data): داده‌هایی که بعضی افزونه‌ها و قابلیت‌های وردپرس موقتاً ذخیره می‌کنن و بعد از مدتی دیگه لازم نیستن.

افزونه WP Optimize بهتون امکان می‌ده همه‌ی این‌ها رو خیلی راحت شناسایی و حذف کنید، اون هم فقط با چند تا تیک و یه کلیک.

بهینه‌سازی جداول دیتابیس

دیتابیس وردپرس از چندین جدول تشکیل شده که هرکدوم داده‌های مختلفی رو نگه می‌دارن. بهینه‌سازی این جداول می‌تونه عملکرد کلی دیتابیس رو بهتر کنه و فضای دیسک رو آزاد کنه. WP Optimize با تکنیک‌های بهینه‌سازی MySQL این کارها رو انجام می‌ده:

  • بهینه‌سازی ساختار جداول: بازسازی و سازماندهی مجدد جداول برای اینکه سریع‌تر جواب بدن.
  • حذف داده‌های اضافی: داده‌های بی‌مصرف از داخل جداول پاک می‌شن.
  • کاهش فضای اشغال‌شده: با ترکیب دو مورد بالا، حجم کلی دیتابیس کم می‌شه.

فشرده‌سازی تصاویر

تصاویر باکیفیت بالا می‌تونن حجم زیادی از فضای سرور رو اشغال کنن و سرعت بارگذاری صفحات رو بیارن پایین. WP Optimize قابلیت فشرده‌سازی تصاویر رو هم داره تا حجم فایل‌ها کم بشه بدون اینکه کیفیتشون به‌طور محسوس افت کنه:

  • فشرده‌سازی تصاویر جدید: هر عکسی که از این به بعد آپلود می‌کنید خودکار فشرده می‌شه.
  • فشرده‌سازی تصاویر موجود: عکس‌هایی که از قبل توی کتابخانه رسانه دارید هم فشرده می‌شن.

البته اینجا یه نکته هست: فشرده‌سازی ساده با تبدیل تصاویر به فرمت‌های مدرن مثل WebP و AVIF فرق داره. اگه می‌خواید واقعاً حجم تصاویرتون چند برابر کم بشه، جلوتر توی بخش رخش دقیقاً درباره‌ش حرف می‌زنیم.

زمان‌بندی بهینه‌سازی

یکی از قابلیت‌های مهم WP Optimize اینه که می‌تونید عملیات بهینه‌سازی رو زمان‌بندی کنید. یعنی لازم نیست هر بار یادتون باشه برید دستی پاکسازی کنید:

  • تنظیم زمان‌بندی: می‌تونید مشخص کنید بهینه‌سازی روزانه، هفتگی یا ماهانه انجام بشه.
  • بهینه‌سازی خودکار: افزونه سر وقت خودش کارها رو انجام می‌ده و شما کاری ندارید.

برای اون دسته از دوستانی که با کد سعی می‌کنن جلوی ذخیره‌ی رونوشت‌ها رو بگیرن یا هر هفته دستی پاکشون کنن، دیگه نیازی نیست وارد فایل منیجر هاست بشید و کد اضافه کنید. افزونه با توجه به بازه‌ای که مشخص کردید، خودش کار رو انجام می‌ده.

همچنین می‌تونید همه‌ی حالت‌های افزونه رو غیرفعال کنید و هر وقت خودتون خواستید دستی بهینه‌سازی رو اجرا کنید. یا از تب تنظیمات، فاصله‌های زمانی دلخواهتون رو مشخص کنید تا افزونه کارهایی مثل پاک کردن رونوشت‌ها، حذف پیش‌نویس‌ها، پاک کردن نظرات اسپم، حذف نظرات تأییدنشده و بهینه‌سازی پایگاه داده رو به‌صورت روزانه، هفتگی، دوهفته‌ای یا ماهانه خودکار انجام بده.

پشتیبان‌گیری از دیتابیس

قبل از هر عملیات بهینه‌سازی، تهیه‌ی نسخه پشتیبان ضروریه. این جمله رو دو بار بخونید، چون واقعاً مهمه! WP Optimize بهتون اجازه می‌ده راحت از دیتابیستون بکاپ بگیرید تا اگه مشکلی پیش اومد بتونید برگردید عقب:

  • پشتیبان‌گیری دستی: هر وقت خواستید خودتون بکاپ می‌گیرید.
  • پشتیبان‌گیری خودکار: افزونه قبل از انجام بهینه‌سازی، خودش نسخه پشتیبان تهیه می‌کنه.

سازگاری با سایت‌های چندگانه (Multisite)

اگه شبکه‌ی چندسایتی وردپرس (Multisite) دارید، خبر خوب اینه که WP Optimize باهاش سازگاره و می‌تونه دیتابیس همه‌ی سایت‌های شبکه رو بهینه کنه. یعنی لازم نیست برای هر سایت جدا وقت بذارید.

آموزش کار با افزونه WP Optimize

تا اینجا از مزایا و کارهایی که این افزونه انجام می‌ده گفتیم، حالا بریم سراغ کار عملی. این افزونه‌ی قدرتمند رایگانه و می‌تونید از پنل مدیریت وردپرس، از مسیر افزونه‌ها > افزودن دریافت و فعالش کنید. اگه تازه‌کارید، از مطلب آموزش نصب افزونه در وردپرس هم می‌تونید کمک بگیرید.

نصب افزونه wp optimize
نصب افزونه wp optimize

بعد از اینکه افزونه رو نصب کردید، یه گزینه به اسم WP-Optimize به پنل مدیریتتون اضافه می‌شه.

wp optimizer در پیشخوان
wp optimizer در پیشخوان

تنظیمات افزونه توی همین قسمت قرار داره و از همین‌جا می‌تونید دیتابیستون رو بهینه کنید. از منویی که براتون باز می‌شه، گزینه‌ی «بهینه‌سازی» رو انتخاب کنید تا صفحه‌ی زیر براتون باز بشه. فقط حواستون باشه که بعد از این کار، اطلاعات این بخش‌ها کاملاً حذف می‌شن و راه برگشتی نداره (مگه اینکه بکاپ گرفته باشید).

بخش بهینه‌‌‌‌‌سازی در افزونه wp optimize
بخش بهینه‌‌‌‌‌سازی در افزونه wp optimize

اینجا می‌تونید تیک هر بخشی که می‌خواید بهینه بشه رو بزنید و بعد روی گزینه‌ی آبی‌رنگ «اجرای تمام بهینه‌سازی‌های انتخاب‌شده» کلیک کنید. تب بعدی «جدول» هست که با کلیک روش می‌تونید تعداد جدول‌های دیتابیستون رو ببینید.

بخش جدول در افزونه wp optimize
بخش جدول در افزونه wp optimize

وقتی همین صفحه رو اسکرول کنید، پایینش کل فضای اشغال‌شده‌ی دیتابیس رو هم نشونتون می‌ده. این عدد رو یه جایی یادداشت کنید تا بعد از بهینه‌سازی مقایسه کنید؛ معمولاً تفاوتش حسابی ذوق‌زده‌تون می‌کنه!

بخش جدول در افزونه wp optimize
بخش جدول در افزونه wp optimize

قسمت بعدی مربوط به تنظیمات عمومیه که از طریقش می‌تونید بهینه‌سازی رو خودکار کنید. برای این کار روی گزینه‌ی «فعال کردن برنامه‌ریزی‌شده پاک کردن و بهینه‌سازی (ویژگی بتا)» کلیک کنید و بعد از قسمت «انتخاب زمان‌بندی»، بازه‌ی دلخواهتون رو انتخاب کنید.

بهینه‌‌‌‌‌سازی خودکار
بهینه‌‌‌‌‌سازی خودکار

یه هشدار مهم توی این قسمت: با زدن تیک گزینه‌های «حذف اسپم و دیدگاه‌های زباله‌دان» یا «حذف نوشته‌های زباله‌دان»، زباله‌دان سایتتون کاملاً خالی می‌شه. اگه احتمال می‌دید چیزی توش مهم باشه، اول ازش بکاپ بگیرید. برای این کار می‌تونید از افزونه‌ی بکاپ‌گیری وردپرس BackUP WordPress استفاده کنید.

اشتباهات رایج موقع بهینه‌سازی دیتابیس

قبل از اینکه بریم جلوتر، بذارید چند تا اشتباه رایج رو بگم که خیلی‌ها مرتکبش می‌شن و بعداً پشیمون می‌شن.

بکاپ نگرفتن قبل از پاکسازی

این شماره‌یک لیسته. بهینه‌سازی دیتابیس یه عملیات برگشت‌ناپذیره. اگه اشتباهی یه جدول مهم رو پاک کنید یا افزونه‌ای که فکر می‌کردید حذف شده هنوز به اون جدول نیاز داشته باشه، تنها راه نجاتتون بکاپه. پس همیشه، بدون استثنا، اول بکاپ.

پاک کردن جدول‌هایی که نمی‌شناسید

توی تب جداول، افزونه بهتون نشون می‌ده کدوم جدول‌ها مربوط به افزونه‌های حذف‌شده‌ان. ولی گاهی اشتباه تشخیص می‌ده. اگه اسم جدولی رو نمی‌شناسید و مطمئن نیستید، دست نزنید یا اول یه سرچ کوچیک بکنید ببینید مال چه افزونه‌ایه.

حذف کامل رونوشت‌ها بدون فکر

رونوشت‌ها فقط زباله نیستن؛ گاهی نجات‌دهنده‌ان. مثلاً یه مقاله رو اشتباهی ویرایش کردید و می‌خواید برگردید عقب. بهترین حالت اینه که به‌جای حذف کامل، تعدادشون رو محدود کنید (مثلاً هر پست فقط ۳ تا رونوشت داشته باشه).

بهینه‌سازی توی ساعت شلوغی سایت

عملیات بهینه‌سازی روی دیتابیس فشار میاره و ممکنه چند دقیقه سایتتون کند بشه. پس بهتره این کار رو توی ساعت‌های کم‌بازدید (مثلاً بامداد) انجام بدید، نه وسط ظهر که بیشترین ترافیک رو دارید.

فکر کردن به اینکه پاکسازی دیتابیس یعنی سایت سریع می‌شه

این یکی مهم‌ترینه. بهینه‌سازی دیتابیس فقط یه بخش از سرعت سایته، نه همه‌ش. اگه صفحاتتون کش نشدن، تصاویرتون چند مگابایتن و ده‌ها فایل CSS و JS اضافه لود می‌شه، پاک کردن دو هزار تا رونوشت معجزه نمی‌کنه. تفاوتش رو حس می‌کنید، ولی انتظار نداشته باشید نمره‌ی PageSpeed از ۳۰ برسه به ۹۰.

بهینه سازی دیتابیس وردپرس به‌صورت خودکار

این افزونه عملاً برای هر سایت وردپرسی لازمه. چون وردپرس یه‌سری خصوصیت داره که هم خوبن هم بد. مثلاً ذخیره‌ی خودکار مطالب هر چند ثانیه یا دقیقه؛ اگه اینترنتتون قطع بشه یا مرورگرتون ناگهان بسته بشه، لازم نیست مقاله رو از اول بنویسید و این واقعاً فوق‌العاده‌ست. ولی همین قابلیت خوب، بعد از مدتی یه کوه از فایل و رکورد اضافه درست می‌کنه که سایتتون رو کند می‌کنه.

پس منطقی‌ترین کار اینه که به‌جای اینکه هر چند ماه یادتون بیفته و دستی پاکسازی کنید، یه‌بار زمان‌بندی رو تنظیم کنید و خیالتون راحت بشه. توی نسخه‌های قدیمی‌تر، توصیه‌ی رایج این بود که «یه‌بار نصبش کنید، بهینه‌سازی رو انجام بدید و بعد پاکش کنید» تا خود افزونه روی سایت نمونه و بار اضافه ایجاد نکنه. این روش هنوز هم برای پاکسازی‌های عمیق و مقطعی جواب می‌ده، ولی مشکلش اینه که سه ماه بعد دوباره دیتابیستون شلوغ می‌شه و شما باید کل ماجرا رو تکرار کنید.

برای سایت‌های سنگین‌تر هم باید تخصصی‌تر عمل کنید؛ دقیقاً همون کاری که ما توی میهن وردپرس انجام می‌دیم و توی دوره جامع سایت برتر هم آموزشش دادیم.

راه‌حل دائمی: بهینه‌سازی دیتابیس و سرعت با افزونه رخش

تا اینجا یاد گرفتید چطور دیتابیس رو با WP Optimize تمیز کنید. ولی همون‌طور که گفتیم، این فقط یه تیکه از پازل سرعته و یه کار مقطعیه. اگه بخواید سایتتون هم دیتابیس تمیزی داشته باشه و هم واقعاً سریع باشه، به یه ابزار جامع‌تر نیاز دارید که همه‌ی این کارها رو به‌صورت دائمی و خودکار انجام بده.

ما توی میهن وردپرس دقیقاً برای همین، افزونه‌ی رخش رو ساختیم. رخش یه افزونه‌ی کامل بهینه‌سازی سرعت و سئوی فنیه که به‌جای نصب چند تا افزونه‌ی جدا (کش، فشرده‌سازی تصویر، مینیفای، بهینه‌سازی دیتابیس و…)، همه‌ی این کارها رو توی یه پنل ساده و فارسی جمع کرده.

افزونه رخش
افزونه رخش

بهینه‌سازی زمان‌بندی‌شده‌ی دیتابیس

رخش قابلیت بهینه‌سازی زمان‌بندی‌شده‌ی دیتابیس رو داره؛ یعنی همون کاری که WP Optimize می‌کنه، ولی به‌عنوان بخشی از یه سیستم بزرگ‌تر که کل سرعت سایتتون رو مدیریت می‌کنه. دیگه لازم نیست یه افزونه فقط برای پاکسازی دوره‌ای روی سایتتون نگه دارید.

پایش کوئری‌های کند دیتابیس

این قابلیت واقعاً به درد سایت‌های سنگین می‌خوره. گاهی مشکل سایتتون اصلاً حجم دیتابیس نیست، بلکه یه افزونه‌ست که داره کوئری‌های سنگین و کند اجرا می‌کنه. رخش این کوئری‌ها رو شناسایی و بهتون گزارش می‌ده تا بفهمید دقیقاً کجای کار می‌لنگه. بدون این ابزار، عملاً دارید کورکورانه دنبال مقصر می‌گردید.

کش آبجکت با Redis

وقتی کش آبجکت با Redis فعال باشه، نتیجه‌ی کوئری‌های تکراری توی حافظه ذخیره می‌شه و دیگه هر بار به دیتابیس مراجعه نمی‌شه. برای سایت‌های پربازدید و فروشگاه‌های ووکامرسی، این یکی از مؤثرترین کارهاییه که می‌تونید برای کاهش فشار روی دیتابیس انجام بدید.

کش صفحه؛ کاری که دیتابیس رو تقریباً بیکار می‌کنه

مهم‌ترین بخش رخش کش صفحه‌ست. یعنی به‌جای اینکه وردپرس برای هر بازدیدکننده از اول به دیتابیس مراجعه کنه و صفحه رو بسازه، یه نسخه‌ی HTML استاتیک آماده تحویل کاربر می‌ده. نتیجه‌ش اینه که حتی اگه دیتابیستون هم یه کم سنگین باشه، کاربر صفحه رو در کسری از ثانیه می‌بینه. امکاناتی که این بخش داره:

  • کش کامل صفحه (HTML استاتیک) با عمر کش قابل تنظیم
  • کش مرورگر (max-age) و کش جداگانه‌ی موبایل
  • فشرده‌سازی خروجی با gzip و کش PHP که از کش دیسک سریع‌تره
  • عدم کش برای کاربران واردشده و عبور سبد خرید، تسویه‌حساب و ورود
  • پاک‌سازی خودکار و دستی کش + گرم‌سازی خودکار بعد از هر پاکسازی
  • خزنده‌ی نقشه سایت برای آماده‌سازی کش صفحات قبل از ورود کاربر

تصاویر: از فشرده‌سازی ساده تا WebP و AVIF

گفتیم WP Optimize هم تصاویر رو فشرده می‌کنه، ولی رخش یه قدم جلوتره:

  • تبدیل خودکار تصاویر به فرمت‌های مدرن WebP و AVIF با کنترل کیفیت خروجی
  • پشتیبانی از JPG، PNG، GIF و BMP
  • حذف اطلاعات اضافی EXIF و IPTC برای کم شدن حجم
  • افزودن خودکار ابعاد تصاویر (که مستقیم روی امتیاز CLS تأثیر می‌ذاره)
  • بارگذاری تنبل (Lazy Load) تصاویر، آی‌فریم‌ها و ویدیوها همراه با پیش‌نمایش ویدیو

کنترل CSS و JS و تنظیمات پیشرفته

یه بخش بزرگ از کندی سایت‌ها، فایل‌های اضافی قالب و افزونه‌هاست. رخش اینجا هم دستتون رو باز می‌ذاره: فشرده‌سازی (Minify) فایل‌های CSS، JS و HTML، حذف CSS بلااستفاده، بارگذاری تأخیری CSS و JS و jQuery، تأخیر اجرای JS تا لحظه‌ی تعامل کاربر و اجبار font-display: swap.

کنارش یه‌سری تنظیم تمیزکاری هم داره که واقعاً به کار میاد: غیرفعال‌سازی گراواتار، فونت‌های گوگل، ایموجی وردپرس، oEmbed، فایل comment-reply.js و CSS بلوک‌های گوتنبرگ. اضافه کنید بهش dns-prefetch و preconnect، پیش‌بارگذاری فونت‌ها، پیش‌واکشی با هاور موس، تنظیم ضربان قلب (Heartbeat) برای کم کردن فشار سرور، یکپارچگی با Cloudflare و بازنویسی آدرس CDN.

پایش، عیب‌یابی و گزارش Core Web Vitals

چیزی که رخش رو از یه افزونه‌ی معمولی جدا می‌کنه، بخش پایش و مدیریتشه. اینجا می‌تونید دقیقاً ببینید چه اتفاقی داره توی سایتتون می‌افته:

  • پنل عیب‌یابی کش برای وقت‌هایی که صفحه‌ای کش نمی‌شه و نمی‌دونید چرا
  • داشبورد آمار و PageSpeed همراه با گزارش Core Web Vitals
  • تحلیل ساختاری سایت و کنترل ارتباطات خروجی
  • مسدودسازی هاست‌های کند و تایم‌اوت‌دار
  • تشخیص خودکار وب‌سرور و تولید خودکار قوانین nginx و .htaccess
  • بهینه‌سازی فایل‌های ووکامرس و گرم کردن OPcache
  • پنل مدیریت بومی و فارسی، بدون نیاز به CDN خارجی

پس بالاخره کدوم رو نصب کنم؟

ساده‌ترین جواب اینه: اگه فقط می‌خواید یه پاکسازی عمیق و یه‌باره روی دیتابیستون انجام بدید، WP Optimize رو نصب کنید، کار رو انجام بدید و بعد حذفش کنید. ولی اگه دنبال یه راه‌حل دائمی هستید که هم دیتابیستون تمیز بمونه، هم صفحاتتون کش بشن، هم تصاویرتون سبک بشن و هم بدونید نمره‌ی Core Web Vitals سایتتون چنده، رخش کار رو یکسره می‌کنه و نیازی به چند افزونه‌ی موازی ندارید.

سوالات متداول

بهینه‌سازی دیتابیس چقدر سرعت سایت رو زیاد می‌کنه؟

بستگی به وضعیت سایتتون داره. اگه دیتابیستون خیلی شلوغ شده باشه (مثلاً هزاران رونوشت و کامنت اسپم)، تفاوتش کاملاً محسوسه. ولی اگه سایتتون تازه‌ست یا از قبل تمیز بوده، تغییر خیلی چشمگیری نمی‌بینید. یادتون باشه بهینه‌سازی دیتابیس یه بخش از سرعته، نه همه‌ش.

هر چند وقت یه‌بار باید دیتابیس رو بهینه کنم؟

برای سایت‌های معمولی ماهی یه‌بار کافیه. برای سایت‌های پربازدید یا فروشگاه‌های ووکامرسی که روزانه کلی سفارش و لاگ ثبت می‌شه، هفتگی بهتره. بهترین کار هم اینه که به‌جای انجام دستی، زمان‌بندیش کنید تا خودکار انجام بشه.

بهینه‌سازی دیتابیس خطرناکه؟ ممکنه سایتم خراب بشه؟

اگه فقط رونوشت‌ها، پیش‌نویس‌ها، اسپم و داده‌های موقت رو پاک کنید، تقریباً هیچ ریسکی نداره. خطر اصلی وقتیه که بدون اطلاع، جدول‌های ناشناس رو حذف کنید. به همین خاطر هم می‌گیم قبل از هر کاری بکاپ بگیرید.

می‌تونم WP Optimize و رخش رو با هم داشته باشم؟

می‌تونید، ولی معمولاً لازم نیست. چون بهینه‌سازی زمان‌بندی‌شده‌ی دیتابیس توی رخش هم هست. اگه هر دو رو نصب کنید، بهتره تنظیمات زمان‌بندی رو فقط توی یکیشون فعال بذارید تا کارها روی هم نیفتن.

بدون افزونه هم می‌شه دیتابیس رو بهینه کرد؟

بله، از طریق phpMyAdmin و اجرای دستی کوئری‌های SQL. ولی صادقانه بگم، اگه دانش کافی ندارید این کار رو نکنید. یه کوئری اشتباه می‌تونه کل محتوای سایتتون رو پاک کنه. استفاده از افزونه هم امن‌تره هم خیلی سریع‌تر.

بعد از بهینه‌سازی، حجم دیتابیسم کم نشد. چرا؟

گاهی MySQL فضای آزادشده رو بلافاصله به سیستم پس نمی‌ده و به‌عنوان فضای «قابل بازیابی» نگه می‌داره. توی تب جداول WP Optimize می‌تونید ببینید چقدر فضای قابل بازیابی دارید و با اجرای بهینه‌سازی جداول، اون فضا هم آزاد می‌شه.

نتیجه‌گیری کلی

درباره‌ی دیتابیس سایتتون همیشه باید نهایت دقت رو داشته باشید. چون تمام داده‌های سایتتون اونجا ذخیره شده و ممکنه با کوچک‌ترین اشتباه، همه‌ی این اطلاعات رو از دست بدید. برای همین ما این آموزش رو آماده کردیم تا اگه قصد دارید دیتابیستون رو بهینه کنید، با خیال راحت و بدون ریسک این کار رو انجام بدید.

خیلی از کسایی که با وردپرس کار می‌کنن، اطلاعات کافی درباره‌ی نحوه‌ی کار این سیستم و دیتابیس ندارن. به همین خاطر بهتره سراغ روش دستی نرید و همین کار رو با افزونه انجام بدید؛ هم ساده‌تره، هم امن‌تر.

و در آخر یادتون باشه: دیتابیس تمیز، شروع خوبیه ولی نقطه‌ی پایان نیست. اگه می‌خواید سایتتون واقعاً سریع بشه، باید کنارش کش صفحه، بهینه‌سازی تصاویر و مدیریت فایل‌های CSS و JS رو هم داشته باشید؛ یعنی دقیقاً همون چیزی که افزونه رخش یک‌جا در اختیارتون می‌ذاره.

امیدواریم با استفاده از این روش تونسته باشید دیتابیستون رو بهینه‌سازی کنید و سرعت سایتتون رو ببرید بالا. شاد و سربلند باشید. 🙂

نظر شما در این مورد چیه؟

  1. U415305۱۷ تیر ۱۴۰۵

    سلام لطفا یک فیلم یا یک مقاله در مورد جدول های وردپرس توی phpmyadmin درست کنید

  2. U409408۲۷ اسفند ۱۴۰۴

    سلام و عرض ادب در قسمت سلامت سایت این پیام را دریافت می کنم و سایتم هم دچار کندی شده است:
    گزینه‌های بارگذاری خودکار تنظیمات پیکربندی برای افزونه‌ها و تم‌ها هستند که به‌طور خودکار با هر بار بارگذاری صفحه در وردپرس بارگذاری می‌شوند. داشتن گزینه‌های بارگذاری خودکار زیاد می‌تواند باعث کندی سایت شما شود. سایت شما دارای 1027 گزینه بارگذاری خودکار (حجم: 1 مگابایت) در جدول گزینه‌ها است که ممکن است باعث کندی سایت شما شود. می‌توانید گزینه‌های بارگذاری شده در پایگاه‌داده خود را بررسی کرده و هر گزینه‌ای که دیگر به آن نیاز ندارید را حذف کنید.
    برای حل این مشکل بهترین پیشنهاد چیست؟
    wp optimize میتونه مشکلم را برطرف کند؟
    با توجه به اینکه الان دسترسی نداریم ممنون میشم لینک این افزونه رو برای دانلود بذارید.
    و اینکه بعد از پاکسازی دیتابیس افزونه رو حذف کنیم؟
    با تشکر

    • تیم پشتیبانیتیم پشتیبانی۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

      بایستی با کمک کوئری مانیتور، منبع ساخت این تعداد autoload رو پیدا و رفع کنید.

  3. U405069۱۴ دی ۱۴۰۴

    سلام جناب راد . من این افزونه رو نصب کردم ولی به مجرد ورود به بخش بهینه سازی دیتا بیس، کل اون صفحه پیشخوان وردپرس هنگ میکنه. احتمالا با یک افزونه دیگر تداخل دارد. نظر شما چیست؟

    • رضا راد۱۴ دی ۱۴۰۴

      سلام افزونه‌های دیگر رو غیرفعال و تست بفرمایید

  4. U311729۹ شهریور ۱۴۰۴

    با عرض سلام و احترام خدمت مبارک کارشناسان خبره ی میهن وردپرس
    بزرگوار محترم متاسفانه من عکس های زیادی در سایت استفاده کردم بعد از داخل سایت حذف شون کردم ممنون میشم یه راهنمایی بفرمائید که هز داخل دیتابیس چطوری حذف کنم؟ دست گل تون درد نکنه متشکرم

    با تقدیم احترام

    • رضا راد۱۱ شهریور ۱۴۰۴

      سلام سپاس. از بخش رسانه حذف کنید از دیتابیس هم حذف میشه

  5. U375614۷ فروردین ۱۴۰۴

    سلام ایا litespeed با wp-optimize تداخلی داره؟
    من از وقتی نصب کردم گزینه ای تحت این عنوان گرفتم
    “لطفاً افزونه‌های شناسایی شده زیر را غیرفعال کنید، زیرا ممکن است آن‌ها با LiteSpeed ​​Cache تداخل داشته باشند:
    بهینه‌ساز پایگاه داده – پاک‌سازی، فشرده‌سازی، کش”

  6. U355916۹ مهر ۱۴۰۳

    سلام من هاستم و ارتقا دادم و میخواستم این سه تاگزینه رو بهینه کنم تو سایت خودم این افزونه مناسبش هست ؟
    واسه تصاویر هم از Smush استفاده میکنم.

    نسبت کد به متن (Text/HTML Ratio)
    حجم صفحه (Page Size)
    زمان لود سایت (Load Time)

  7. U316558۴ شهریور ۱۴۰۳

    سلام مهندس جان
    بعد از آپدیت وردپرس، سلامت سایت خطای بحرانی میده به این شکل؟
    گزینه های بارگذاری خودکار تنظیمات پیکربندی افزونه ها و تم هایی هستند که با هر بار بارگذاری صفحه در وردپرس به طور خودکار بارگذاری می شوند. داشتن گزینه های خودکار بارگذاری شده زیاد می تواند سایت شما را کند کند. سایت شما دارای 1960 گزینه خودکار بارگذاری شده (سایز: 2 مگابایت) در جدول گزینه ها است که می تواند باعث کندی سایت شما شود. می‌توانید گزینه‌های در حال بارگذاری خودکار در پایگاه داده خود را بررسی کنید و هر گزینه‌ای را که دیگر مورد نیاز سایت شما نیست حذف کنید.
    آیا با این افزونه میشه رفع مشکل کرد؟

    • U368876۳ اسفند ۱۴۰۳

      سلام سایت منم این مشکل رو داشت
      اگه از لایت اسپید استفاده میکنید قسمت دیتابیس داده های گذرا ر. پاک کنید یا با همین افزونه دیتابیس رو پاک سازی کنید مشکل حل میشه

  8. U339662۲۱ تیر ۱۴۰۳

    سلام وقت بخیر
    چند تا سوال داشتم در مورد قالب اهورا
    ۱. اگه ما قالب رو خریدیم فقط یک بار و برای یک سایت از قالب میتونیم استفاده کنیم؟ یا هر چند تا سایتی که خواستیم میتونیم با قالب بسازیم؟
    ۲. آپدیت های قالب رایگانه؟
    ۳. اگه مهلت لایسنس قالب تموم بشه بازم آپدیت هارو دریافت میکنیم؟
    ۴. اگه اعتبار لایسنس تموم بشه، قالب از روی سایت برداشته میشه؟

  9. U341516۱۳ فروردین ۱۴۰۳

    سلام جناب مهندس
    ممنون از وب سایت عالی شما
    من از افزونه استفاده میکنم
    یک قسمتی به نام جدول در بخش دیتا بیس دارد
    حالا در این بخش مثلا نوشته
    “افزونه‌های شناخته شده ای که از این نام جدول استفاده می کنند”
    اون افزونه رو ماه ها پیش من حذف کردم
    حالا با این جدول چه کنم ؟
    حذف اش کنم ؟

  10. U337808۸ بهمن ۱۴۰۲

    طبیعیه حجم دیتابیس سایت من از 129 مگابایت رسید به 3.8 مگابایت؟
    قالبم هلو المنتوره و افزونه هام هم المنتور و المنتور پرو، یاست سئو رایگان و پرو، گرویتی فرم، گرویتی فارسی، راکت، بسته وردپرس فارسی و آل این وان امنیتی،نقشه نشان و really simple captcha و WPCode Lite، Search & Replace و css ready selector
    البته چند وقت قبل یک سری قالب آماده (حدودا 20 تا) توی قسمت قالب‌ها آپلود کرده بودم که قبل از بهینه سازی حذفشون کردم و تصاویرش رو هم دستی از رسانه پاک کردم.

    • رضا راد۹ بهمن ۱۴۰۲

      بله بله هیچ مشکلی نیست و طبیعیه.

  11. U11538۱۹ فروردین ۱۴۰۲

    سلام پس لینک دانلودش کو؟

    • رضا راد۲۰ فروردین ۱۴۰۲

      توی متن لینک مخزن وردپرس هست

  12. U16102۲۸ آذر ۱۳۹۹

    افزونه فارسی wp optimize که در نسخه 1.8.9.10 برای شما در سایت قرار داده شده است که تا جایی که در توان ما باشد سعی میکنم تا برای شما اخرین نسخه را قرار دهیم.
    سلام
    امکانش هست نسخه جدید را بگذارید.
    تشکر

  13. کاربر مهمان۲ دی ۱۳۹۷

    سلام
    افزونه wp rocket با wp optimize تداخل ندارد ؟

    • رضا راد۳ دی ۱۳۹۷

      درود تداخلی ندارد اما بهتر هست یکی فعال باشه. وردپرس راکت کارهای این افزونه رو هم انجام میده

      • U14348۵ مرداد ۱۳۹۸

        سلام
        راکت دیتابیس رو هم بهینه میکنه ؟

  14. U4852۳۱ خرداد ۱۳۹۷

    الان من افزونه امار گیر رو پاک کردم اگه این فایل رو از دیتا بیس حذف کنم مشکلی وجو نداره؟
    ممنون از راهنمایی تون

    • رضا راد۳۱ خرداد ۱۳۹۷

      خیر مشکلی نیست. خواهش میکنم

  15. U4852۳۱ خرداد ۱۳۹۷

    سلام
    افزونه رو نصب کردم و فایل عجیبی در دیتا بیس با نام
    wp_statistics_visitor
    پیدا کردم که 48 مگابایت حجم داشت میتونین راهنماییم کنین مربوط به چی هست و چطوری میتونم کمش کنم

    • رضا راد۳۱ خرداد ۱۳۹۷

      سلام مربوط به افزونه آمارگیر وردپرس هست

  16. کاربر مهمان۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

    سلام وقت بخیر
    چرا بین فضایی که از دیتابیس این افزونه نشون میده(یا همون مقداری که در phpmyadmin نمایش داده میشه) با حجم نمایش داده شده در سی پنل تفاوت داره؟
    این موضوع در stackoverflow هم مطرح شده بود
    شرکت هاستینگ هم پاسخ درستی به من نداد
    باتشکر

    • رضا راد۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

      سلام معمولا هاستینگ هر چند وقت این مقدار رو رفرش میکنه و محاسبه می‌کنه

  17. کاربر مهمان۱۶ بهمن ۱۳۹۶

    با سلام نمیدونم چرا این افزونه با قالب سایتم مشگل داره بعضی مواقع باکس دانلود بعضی از مطالب رو پاک می کنه به صورت خودکار .راهنمایی می تونید بکنید ممنون

    • رضا راد۱۶ بهمن ۱۳۹۶

      درود از wp rocket استفاده کنید

  18. کاربر مهمان۱۱ دی ۱۳۹۶

    عالی بود تشکر

  19. U3757۴ شهریور ۱۳۹۶

    سلام
    نسخه پریوم این افزونه چه امکانات دیگه ای داره شما نسخه پولی رو تو سایت قرار نمی دید

  20. کاربر مهمان۱۹ اسفند ۱۳۹۵

    با سلام و احتراممن کد این کارو میخوامفقط دیتابیس رو بشه یکباره خالی از پیش نویس های کردافزونه زیاد دارم همینطوریشم 

    • رضا راد۱۹ اسفند ۱۳۹۵

      سلام کد نداره این افزونه هست

  21. کاربر مهمان۱۷ آذر ۱۳۹۵

    سلام خسته نباشید جناب مهندساین دو عبارت به چه معنا هستند؟ ایا حذفشون دردسر ایجاد میکنه؟ Clean orphaned relationship data  212 orphaned relationship data in your databaseو  Remove transient options   20 transient options in your databaseو  Remove pingbacks    95 Pingbacks foundممنون میشم توضیح بدید

    • رضا راد۱۷ آذر ۱۳۹۵

      سلام خیر اطلاعات اضافی دیتابیس هستند مشکلی نیست

  22. U824۲۷ آبان ۱۳۹۵

    مرسی از اطلاعات خوبتون/ در ورژن جدیدش دو تا گزینه اضافه شدن توضیح میدید این موارد چی هستن؟ Clean post meta data 704 orphaned postmeta in your databaseوClean comment meta data 2 orphaned comment meta data in your database

    • رضا راد۲۷ آبان ۱۳۹۵

      متشکرم. اطلاعات اضافی متا دیتا ها رو حذف می کنه

  23. U3983۲۱ شهریور ۱۳۹۵

    سلام من این افزون رو از سایت شما دانلود کردم و روی وردپرس نصب کردم و الان بعد از نصب میگه آبدیتش کن! حالا باید همینطوری آبدیتش کنم یا باید ابتدا آبدیتش رو از سایت شما بگیرم و آبدیت کنم ؟ چون می ترسم فارسیش بهم بخوره و کلا قاطی بشه!ممنون میشم راهنمایی کنید.نمی دونم شاید توی پرسشها تا حالا جواب این را داده باشید در هر حال ممنون میشم راهنمایی کنید.

    • رضا راد۲۱ شهریور ۱۳۹۵

      سلام از همونجا آپدیت کنید.

      • U3983۲۲ شهریور ۱۳۹۵

        سلام ممنون از پاسخگویی سریع ولی من از داخل خود وردپرس از قسمت افزونه ها آبدیت کردم ولی بعد از آبدیت از فارسی به انگلیسی تبدیل شد!به نظرتون کارم اشتباه بوده ؟ الان باید چیکار کنم؟ شرمنده چون منظورتون را از همونجا، من اینطوری برداشت کردم!با تشکر

        • رضا راد۲۳ شهریور ۱۳۹۵

          فایل fa ir رو کپی کنید توی پوشه lang افزونه

          • U3983۲۳ شهریور ۱۳۹۵

            ببینید، انگار درست سوالم را بیان نکردم! من افزونه رو از سایت شما که فارسی هم هست دانلود کردم ، حالا وقتی بروز رسانی کردم فارسی بودنش از بین رفته! حالا شما می گید فایل fa _ir را داخل lang  پوشه ذخیره کنم . در ضمن فایل فارسیش که داخل lang پوشه قرار داره، چیزی که خودتون گذاشتینش.من الان بعد از آبدیت مشکل دارم. 

            • رضا راد۲۳ شهریور ۱۳۹۵

              خب شما فایل فارسی رو از فایلی که از توی سایت ما دانلود کردید توی پوشه نسخه جدید کپی کنید.

  24. کاربر مهمان۴ اردیبهشت ۱۳۹۵

    با سلام وعرض خسته نباشيد
    ببخشيد بنده از اين افزونه Wp-Optimize كه عرض كرديد استفاده مي كنم حجم ديتابسم را پايين ميار 115 بود ميار ه 56 ولي بعد 2 روز هي ميره بالا تر وبر ميگرده 115 وميره بالا تر دوباره.. تعداد مطالب هم 3000 را تا هم نميرسه ممنون ميشم راهنماي كنيد چيكار كنم
    و وقتي وارد پي اچ پي ادمين شدم قسمت wp_posts ديدم براي هر عكس هم كه اپلود كردم يه دونه پست زده اين مورد نداره؟
    با تشكر

    • رضا راد۴ اردیبهشت ۱۳۹۵

      سلام خیر مشکلی نیست. شما wp optimize رو زمانبندی کنید تا هر هفته optimize کنه دیتابیس شما رو

  25. کاربر مهمان۱۵ آبان ۱۳۹۴

    خیلی خوب بود .ممنون

  26. کاربر مهمان۱۵ شهریور ۱۳۹۴

    سلام اقای مهدی ابرقویی و اقای حسینی راد خسته نباشید
    مطالب های شما روز به روز مطالعه میکنم مطلب های که میذارید هیچ کجا نمیشه پیدا کرد.عالی هست.اقای حسینی راد هم مطالب های عالی میذارن از هردوتایی شما ممنون هستیم که مطالب های به این خوبی در اختیار کاربران میذارید.امیدوارم با این رفتن شما به جلو آینده میهن وردپرس بزرگ خواهد شد

پشتیبانپشتیبانپشتیبانپشتیبانپشتیبان
تیم میهن وردپرس
پشتیبانپشتیبانپشتیبانپشتیبانپشتیبان
تیم میهن وردپرسآنلاین و پاسخگوی شما هستیم.آنلاین

در حال بارگذاری...

هر سوالی دارید بپرسید.پاسخگوی شما هستیم.