۶ نکته طلایی برای تولید محتوای ویروسی

تولید محتوای ویروسی فقط به شانس یا پیداکردن یک موضوع داغ بستگی نداره. محتوا وقتی بیشتر دست‌به‌دست می‌شه که فایده‌اش برای مخاطب روشن باشه، احساسش رو درگیر کنه، راحت بشه درباره‌اش حرف زد و در زمان مناسب به آدم‌های درست برسه.

در این مقاله ۶ نکته اصلی برای ساخت محتوای قابل‌اشتراک‌گذاری رو با مثال‌های ساده مرور می‌کنیم. بعد هم سراغ مسیر قدم‌به‌قدم تولید محتوا، قالب‌های مناسب، اشتباه‌های رایج و معیارهای سنجش نتیجه می‌ریم تا بتونید ایده‌تون رو با برنامه بهتری اجرا کنید.

تولید محتوای ویروسی یعنی چی؟

محتوای ویروسی مطلبیه که آدم‌ها با میل خودشون برای بقیه می‌فرستن یا در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌ذارن. همین اتفاق باعث می‌شه محتوا در مدت کوتاهی به افراد خیلی بیشتری برسه. این محتوا ممکنه یک ویدیو، مقاله، تصویر، داستان، ابزار، چک‌لیست یا حتی یک پیام کوتاه باشه.

محتوای ویروسی چطور بین آدم‌ها پخش می‌شه؟

ماجرا معمولاً با یک واکنش ساده شروع می‌شه. یک نفر محتوا رو مفید، غافل‌گیرکننده، سرگرم‌کننده یا مناسب یکی از دوست‌هاش می‌بینه و اون رو می‌فرسته. اگه گیرنده هم همین کار رو انجام بده و این زنجیره با سرعت کافی ادامه پیدا کنه، محتوا کم‌کم از جمع مخاطبان اولیه بیرون می‌ره.

شبکه‌های اجتماعی سرعت این زنجیره رو بیشتر می‌کنن، ولی اصل ماجرا هنوز به رفتار آدم‌ها برمی‌گرده. اگه می‌خواید نقش کانال‌های اجتماعی رو بهتر بشناسید، راهنمای بازاریابی شبکه‌های اجتماعی هم به کارتون میاد.

آیا می‌شه ویروسی شدن محتوا رو تضمین کرد؟

نه؛ هیچ فرمولی نتیجه قطعی نمی‌ده. زمان انتشار، رفتار مخاطب، رقابت، روش نمایش محتوا در هر شبکه و حتی اتفاق‌های روز روی نتیجه اثر می‌ذارن. کاری که از دست شما برمیاد، بیشترکردن شانس پخش‌شدنه. برای این کار باید محتوای مفیدتری بسازید، اون رو به آدم‌های مناسب برسونید و نتیجه هر انتشار رو برای بهترکردن محتوای بعدی بررسی کنید.

قبل از تولید محتوای ویروسی چه چیزهایی رو مشخص کنیم؟

• مخاطب دقیق محتوا: مشخص کنید محتوا برای چه کسیه، اون شخص چه مشکلی داره و با چه زبانی حرف می‌زنه.
• هدف محتوا و اقدام مورد انتظار: می‌خواید مخاطب محتوا رو ذخیره کنه، برای دوستش بفرسته، عضو سایت بشه یا محصولی رو بررسی کنه؟
• شبکه یا کانال انتشار: قالب مناسب یک مقاله وبلاگی با ویدیوی کوتاه یا پست شبکه اجتماعی فرق داره.
• معیار سنجش موفقیت: از همون اول معلوم کنید اشتراک‌گذاری، ذخیره، ورودی سایت یا فروش برای شما اهمیت بیشتری داره.

این انتخاب‌ها بخشی از یک برنامه درست برای بازاریابی محتوا هستن. اگه هدف روشنی نداشته باشید، حتی بازدید زیاد هم لزوماً کمکی به کسب‌وکارتون نمی‌کنه.

۶ نکته برای تولید محتوای ویروسی

به مخاطب اعتبار اجتماعی بدید

چرا آدم‌ها محتوایی رو به اشتراک می‌ذارن که تصویر خوبی از اون‌ها می‌سازه؟

چیزهایی که به اشتراک می‌ذاریم، بخشی از سلیقه و شخصیت ما رو به بقیه نشون می‌دن. وقتی یک محتوا مفید، خلاق یا سرگرم‌کننده باشه، مخاطب می‌تونه با فرستادنش به دوستش کمک کنه یا یک موضوع جالب رو با بقیه در میون بذاره.

چطور ارزش اجتماعی محتواتون رو بیشتر کنید؟

• یک نکته تازه و قابل‌استفاده به مخاطب بدید.
• اطلاعات پیچیده رو به یک توضیح ساده یا چک‌لیست تبدیل کنید.
• محتوایی بسازید که مخاطب با فرستادنش بتونه به یک نفر کمک کنه.
• از مخاطب نخواید فقط برای تبلیغ برندتون محتوا رو پخش کنه.

ساخت زنجیره؛ محتوا رو به محرک‌های روزمره وصل کنید

محرک ذهنی یعنی چی؟

محرک ذهنی یک اتفاق، مکان، زمان یا وسیله آشناست که موضوع شما رو به یاد مخاطب میاره. مثلاً یک میز شلوغ ممکنه محتوایی درباره مرتب‌کردن فضای کار رو یادش بندازه. هر بار که اون نشونه تکرار می‌شه، ممکنه مخاطب دوباره به یاد محتوا بیفته و اون رو برای بقیه تعریف کنه.

چطور یک محرک مرتبط و ماندگار انتخاب کنید؟

محرک باید به‌طور طبیعی با پیامتون ارتباط داشته باشه و در زندگی مخاطب زیاد تکرار بشه. مثلاً اگه درباره مدیریت سایت محتوا می‌سازید، پیام خطا، اعلان به‌روزرسانی یا شروع هفته می‌تونه محرک خوبی باشه. یک ارتباط مصنوعی شاید برای لحظه‌ای توجه بگیره، ولی معمولاً در ذهن باقی نمی‌مونه.

یک نمونه از پیوند محصول با یک موضوع داغ

برای اینکه این روش روشن‌تر بشه، محصولی رو تصور کنید که نام یا پیامش به یک موضوع داغ شباهت داره. چنین شباهتی ممکنه باعث بشه بعضی از آدم‌ها با دیدن اون خبر، یاد محصول هم بیفتن. بااین‌حال، برای اینکه بگیم این پیوند توجه یا فروش یک محصول واقعی رو بیشتر کرده، به داده و منبع معتبر نیاز داریم. پس بهتره از یک شباهت ساده، نتیجه قطعی نگیریم.

احساسات مخاطب رو درگیر کنید

کدوم احساسات می‌تونن مخاطب رو به اشتراک‌گذاری تشویق کنن؟

محتوایی که شگفتی، امید، شادی، همدلی یا کنجکاوی می‌سازه، ممکنه مخاطب رو به واکنش و اشتراک‌گذاری تشویق کنه. نگرانی یا خشم هم می‌تونه واکنش ایجاد کنه، ولی استفاده بی‌دلیل از این احساسات اعتماد مخاطب رو ضعیف می‌کنه. واکنش همه مخاطب‌ها و موضوع‌ها هم یکسان نیست؛ پس بهتره رفتار کاربران خودتون رو بررسی کنید.

چطور بدون ترساندن یا فریب‌دادن مخاطب احساس بسازید؟

به‌جای تهدیدهای بی‌منبع درباره سلامتی، مالیات یا ورشکستگی، یک موقعیت واقعی و قابل‌فهم رو نشون بدید. مشکل رو دقیق توضیح بدید، پیامد منطقی اون رو بگید و بعد یک راه‌حل عملی پیشنهاد کنید. اگه درباره موضوع‌های پزشکی، حقوقی یا مالی ادعایی مطرح می‌کنید، یادتون نره که به منبع معتبر نیاز دارید.

موضوعی انتخاب کنید که ظرفیت پخش‌شدن داشته باشه

چطور نیازها و سؤال‌های واقعی مخاطب رو پیدا کنید؟

نظرهای کاربران، پیام‌های پشتیبانی، جست‌وجوهای داخل سایت و سؤال‌هایی که مشتری‌ها قبل از خرید می‌پرسن، نقطه شروع خوبی هستن. به کلمه‌هایی که خود مخاطب استفاده می‌کنه دقت کنید. وقتی عنوان و توضیحتون با زبان اون هماهنگ باشه، محتوا سریع‌تر و راحت‌تر فهمیده می‌شه.

پیدا کردن موضوع با گوگل ترندز

گوگل ترندز به شما کمک می‌کنه میزان توجه جست‌وجویی به چند عبارت رو در زمان‌ها و منطقه‌های مختلف با هم مقایسه کنید. وارد سایت بشید، عبارت موردنظرتون رو بنویسید، کشور و بازه زمانی رو انتخاب کنید و بعد نمودار و عبارت‌های مرتبط رو ببینید.

عددهای گوگل ترندز دقیقاً چه چیزی رو نشون می‌دن؟

عددهای این ابزار، تعداد دقیق جست‌وجوها رو نشون نمی‌دن. گوگل داده‌ها رو با توجه به زمان و منطقه انتخابی مقایسه می‌کنه و نتیجه رو به‌صورت عددی بین صفر تا صد نمایش می‌ده. عدد ۱۰۰ یعنی بیشترین میزان توجه نسبی در همون نمودار؛ پس نباید اون رو با تعداد جست‌وجو یا نتیجه نظرسنجی اشتباه بگیرید.

چرا نباید فقط به یک ابزار تکیه کنید؟

جست‌وجوی بیشتر همیشه به معنی نظر مثبت، قصد خرید یا محبوبیت بیشتر نیست. برای انتخاب موضوع، داده‌های گوگل ترندز رو کنار سؤال‌های کاربران، وضعیت رقبا، اطلاعات سایت و تجربه تیم فروش یا پشتیبانی بذارید. اگه می‌خواید رفتار کاربران سایتتون رو هم ببینید، راهنمای راه‌اندازی گوگل آنالیتیکس ۴ می‌تونه کمکتون کنه.

پیام محتوا رو داخل یک داستان ساده بذارید

ساختار ساده شخصیت، مشکل، راه‌حل و نتیجه

برای تعریف داستان به ماجرای پیچیده‌ای نیاز ندارید. یک شخصیت مشخص رو معرفی کنید، مشکلش رو نشون بدید، مسیر رسیدن به راه‌حل رو توضیح بدید و نتیجه رو واقعی نگه دارید. مخاطب باید بتونه خودش رو جای اون شخصیت بذاره و داستان رو با چند جمله برای بقیه تعریف کنه.

یک مثال فرضی برای داستان برند

فرض کنید سارا می‌خواد اولین سایتش رو راه بندازه، ولی چیزی از مراحل فنی نمی‌دونه. اون یک آموزش قدم‌به‌قدم از میهن وردپرس پیدا می‌کنه، سایت آزمایشی خودش رو می‌سازه و با انجام هر مرحله اعتمادبه‌نفس بیشتری می‌گیره. این فقط یک مثال فرضیه؛ اگه بخواید اون رو به‌عنوان داستان واقعی مشتری تعریف کنید، باید تجربه و نتیجه قابل‌بررسی داشته باشید.

آشنایی با کتاب Building a StoryBrand 2.0

کتاب Building a StoryBrand 2.0 نوشته دونالد میلر، روشی برای روشن‌ترکردن پیام برند معرفی می‌کنه. یکی از ایده‌های اصلی این روش اینه که مشتری شخصیت اصلی داستان باشه و برند مثل یک راهنما برای حل مشکل به اون کمک کنه.

یک عنوان جذاب ولی صادقانه بنویسید

ویژگی‌های یک عنوان قابل‌کلیک

عنوان خوب فایده محتوا رو روشن نشون می‌ده، ابهام اضافی نداره و یک دلیل مشخص برای کلیک به مخاطب می‌ده. آوردن عدد، نتیجه، مخاطب یا مشکل اصلی می‌تونه عنوان رو دقیق‌تر کنه. از همه مهم‌تر، متن باید همون وعده‌ای رو عملی کنه که در عنوان داده‌اید.

فرمول‌های ساده برای نوشتن عنوان

• عدد + راه‌حل: «۶ راه برای بیشترشدن اشتراک‌گذاری محتوا»
• چطور + نتیجه: «چطور یک ویدیوی آموزشی قابل‌اشتراک‌گذاری بسازیم؟»
• اشتباه + پیامد: «۷ اشتباه که باعث می‌شن مخاطب محتواتون رو نبینه»
• راهنما + مخاطب: «راهنمای تولید محتوای ویروسی برای تازه‌کارها»

مرز بین عنوان جذاب و کلیک‌بیت فریبنده

کلیک‌بیت فریبنده عنوانیه که وعده‌ای می‌ده، ولی محتوا به اون وعده عمل نمی‌کنه. گاهی هم اطلاعات اصلی رو پنهان می‌کنه تا مخاطب برداشت اشتباهی داشته باشه. قبل از انتشار از خودتون بپرسید: «اگه فقط این عنوان رو ببینم، بعد از خوندن متن احساس فریب‌خوردن می‌کنم؟» اگه جوابتون مثبته، عنوان رو دقیق‌تر بنویسید.

چطور محتوای ویروسی رو قدم‌به‌قدم بسازیم؟

اول یک مشکل مشخص از مخاطبتون انتخاب کنید. به‌جای اینکه سراغ موضوع خیلی کلی برید، یک سؤال یا درد روشن رو هدف بگیرید. هرچقدر مسئله دقیق‌تر باشه، ساختن محتوایی که واقعاً به کار مخاطب بیاد راحت‌تر می‌شه. بعد زاویه متفاوت مطلب رو پیدا کنید. یک تجربه عملی، مثال تازه یا توضیح ساده‌تر می‌تونه کاری کنه که محتواتون فقط تکرار چیزهایی نباشه که مخاطب قبلاً دیده.

حالا با توجه به چیزی که می‌خواید نشون بدید، قالب انتشار رو انتخاب کنید. اگه قرارِ یک حرکت یا تغییر دیداری رو نمایش بدید، ویدیو انتخاب بهتریه. ولی وقتی مخاطب باید چند مرحله دقیق رو به‌ترتیب انجام بده، مقاله یا چک‌لیست بیشتر به کارش میاد. شروع محتوا هم باید بدون مقدمه‌چینی طولانی سراغ اصل موضوع بره. در چند جمله اول، مشکل، نتیجه و دلیل ادامه‌دادن رو روشن کنید تا مخاطب بدونه این محتوا چه کمکی بهش می‌کنه.

وقتی محتوا آماده شد، فرستادن اون برای بقیه رو ساده کنید. دکمه مناسب، عنوان روشن و خلاصه‌ای کوتاه و قابل‌ارسال کمک می‌کنن مخاطب بدون دردسر مطلب رو به اشتراک بذاره. محتوا رو در زمان و کانالی منتشر کنید که مخاطب هدفتون واقعاً اونجا حضور داره. یک شبکه شلوغ ولی نامرتبط لزوماً نتیجه خوبی براتون نمی‌سازه.

مثلاً فرض کنید کاربران مرتب می‌پرسن چطور از اطلاعات سایتشون نسخه پشتیبان بگیرن. به‌جای انتخاب موضوع کلی «امنیت سایت»، همین سؤال مشخص رو هدف بگیرید. یک چک‌لیست کوتاه بسازید، مراحل رو با تصویر نشون بدید و از همون اول نتیجه رو روشن کنید. بعد محتوا رو در کانالی منتشر کنید که مدیران تازه‌کار سایت بیشتر اونجا هستن و تعداد ذخیره‌ها، اشتراک‌گذاری‌ها و کلیک‌های ورودی رو با مطالب قبلی مقایسه کنید.

در آخر، نتیجه انتشار رو بسنجید و از واکنش مخاطب برای بهترکردن نسخه بعدی کمک بگیرید. ببینید کدوم بخش بیشتر ذخیره یا به اشتراک گذاشته شده، مخاطب در کجای مسیر کنار کشیده و چه سؤال‌هایی در نظرها تکرار شدن. این الگوها بهتون نشون می‌دن در محتوای بعدی چه چیزهایی رو نگه دارید، کنار بذارید یا واضح‌تر توضیح بدید.

چه قالب‌هایی شانس بیشتری برای پخش‌شدن دارن؟

• آموزش کوتاه و کاربردی: یک مشکل رو در زمان کمی حل می‌کنه.
• چک‌لیست و فهرست نکته‌ها: مرور و ذخیره‌کردن اون آسونه.
• داستان و تجربه واقعی: همدلی می‌سازه و تعریف‌کردن اون برای بقیه راحته.
• مقایسه و آزمایش: به مخاطب کمک می‌کنه راحت‌تر انتخاب کنه.
• ویدیوی کوتاه: یک نکته یا نتیجه دیداری رو خیلی سریع منتقل می‌کنه.
• ابزار، الگو یا فایل قابل‌استفاده: فایده فوری داره و مخاطب ممکنه اون رو برای استفاده بعدی ذخیره کنه.

اشتباه‌هایی که جلوی ویروسی شدن محتوا رو می‌گیرن

• کپی‌کردن موضوع بدون اضافه‌کردن ارزش تازه: مخاطب دلیلی پیدا نمی‌کنه که نسخه شما رو انتخاب کنه.
• استفاده از ادعاهای بدون منبع: حتی یک ادعای نادرست هم می‌تونه اعتمادی رو که ساخته‌اید خراب کنه.
• انتخاب عنوان فریبنده: شاید در ابتدا کلیک بگیره، ولی رضایت و اعتماد مخاطب رو پایین میاره.
• نادیده‌گرفتن نیاز و زبان مخاطب: محتوای پیچیده یا نامرتبط کمتر به اشتراک گذاشته می‌شه.
• انتشار یکسان محتوا در همه کانال‌ها: هر شبکه قالب و رفتار مخاطب مخصوص خودش رو داره.
• فروش مستقیم و زودهنگام: تبلیغ‌کردن قبل از ایجاد ارزش، مخاطب رو از محتوا دور می‌کنه.
• انتظار نتیجه قطعی از یک محتوا: تولید محتوا به آزمایش و یادگیری پیوسته نیاز داره.

موفقیت محتوای ویروسی رو با چه معیارهایی بسنجیم؟

• تعداد و نرخ اشتراک‌گذاری: برای محاسبه نرخ اشتراک‌گذاری، تعداد دفعات اشتراک رو بر تعداد بازدید تقسیم کنید و نتیجه رو در ۱۰۰ ضرب کنید.
• ذخیره‌کردن محتوا: ذخیره زیاد می‌تونه نشون بده مطلب برای استفاده دوباره ارزش داره.
• نظرها و تعامل‌های واقعی: در کنار تعداد واکنش‌ها، به کیفیت گفت‌وگوها هم توجه کنید.
• ورودی مستقیم و ارجاعی: ورودی ارجاعی یعنی بازدیدی که از طریق لینک یک سایت یا منبع دیگه وارد سایتتون می‌شه.
• زمان موندن مخاطب در صفحه: این عدد رو همراه با میزان مطالعه و اقدام بعدی مخاطب بررسی کنید.
• ثبت‌نام، خرید یا اقدام هدف: بازدید بالا وقتی ارزش بیشتری داره که به هدف واقعی محتوا کمک کنه.

برای اینکه مقایسه منصفانه‌ای داشته باشید، نتیجه رو با چند محتوای قبلی در همون کانال و یک بازه زمانی مشابه بسنجید. مثلاً عملکرد هفت روز اول یک مقاله رو با هفت روز اول مقاله‌های قبلی مقایسه کنید. این روش خیلی دقیق‌تر از مقایسه یک مطلب تازه با مقاله‌ایه که چند ماه برای جذب بازدید فرصت داشته.

چک‌لیست نهایی قبل از انتشار محتوا

• آیا محتوا یک فایده روشن برای مخاطب داره؟
• آیا پیام اصلی در چند ثانیه فهمیده می‌شه؟
• آیا محتوا احساس یا کنجکاوی ایجاد می‌کنه؟
• آیا عنوان با محتوای اصلی هماهنگه؟
• آیا ادعاها دقیق و قابل‌بررسی هستن؟
• آیا اشتراک‌گذاری محتوا آسونه؟
• آیا معیار موفقیت مشخص شده؟

جمع‌بندی

برای تولید محتوای ویروسی، کار رو با یک مشکل واقعی شروع کنید. بعد به مخاطب فایده و اعتبار اجتماعی بدید، پیام رو به یک محرک آشنا وصل کنید، احساس واقعی بسازید و حرف اصلی رو در قالب داستانی ساده بگید. در آخر هم عنوانی بنویسید که جذاب باشه، ولی بیشتر از محتوای شما وعده نده.

لازم نیست اولین محتوایی که منتشر می‌کنید حتماً پخش گسترده‌ای بگیره. هر انتشار یک فرصته تا چیز تازه‌ای یاد بگیرید. داده‌ها و بازخوردها رو ببینید، دلیل ذخیره یا اشتراک‌گذاری رو پیدا کنید و محتوای بعدی رو بهتر بسازید. ادامه‌دادن همین مسیر، شانس موفقیتتون رو بیشتر می‌کنه.

سؤال‌های رایج

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.