مشاهده رفتار کاربر در سایت شما با نصب Microsoft Clarity

نظرتون چیه یه دوربین توی اتاق تمام بازدیدکننده‌های سایتتون نصب کنید؟ یا مثلاً بتونید از صفحه‌نمایش کامپیوترشون فیلم بگیرید، دقیقاً همون لحظه‌ای که دارن سایت شما رو باز می‌کنن و توش می‌چرخن؟

می‌دونم عجیب به‌نظر می‌رسه، ولی چیزی که می‌خوایم توی این مقاله معرفی کنیم، تقریباً همین کار رو می‌کنه — البته بدون دوربین و بدون اینکه حریم خصوصی کسی نقض شه.

همه‌ی ما گوگل آنالیتیکس رو می‌شناسیم؛ سرویس تجزیه‌وتحلیل گوگل که آمار دقیقی از کاربران سایت و رفتارشون بهمون می‌ده. ولی یه کاری بود که گوگل آنالیتیکس انجام نمی‌داد: ضبط کردن صفحه‌نمایش کاربر. یعنی شما می‌فهمیدید چند نفر اومدن، از کجا اومدن و چقدر موندن، ولی هیچ‌وقت نمی‌دیدید که اون آدم واقعاً توی سایتتون چیکار کرد.

اینجاست که مایکروسافت کلریتی (Microsoft Clarity) وارد می‌شه. این سرویس که توسط شرکت مایکروسافت ارائه می‌شه، تمام حرکات موس و کلیک‌های کاربر رو ذخیره می‌کنه و بعد توی یه محیط شبیه‌سازی‌شده نشونتون می‌ده. یعنی می‌تونید کاملاً زنده ببینید کاربرتون روی کدوم بخش‌ها بیشتر وقت گذاشته، کجاها کلیک کرده، و با رسیدن به کدوم قسمت از سایت خارج شده.

توی این مقاله، قدم‌به‌قدم یاد می‌گیریم که کلریتی رو چطور روی سایت وردپرسیمون نصب کنیم و چطور از اطلاعاتش به بهترین شکل استفاده کنیم. با ما همراه باشید.

مایکروسافت کلریتی چیست و چه فرقی با گوگل آنالیتیکس دارد؟

بذارید اول یه سوءتفاهم رایج رو رفع کنم: کلریتی قرار نیست جای گوگل آنالیتیکس رو بگیره. این دو تا بیشتر همکار همدیگه‌ان تا رقیب، و هر کدوم یه بخش متفاوت از ماجرا رو نشونتون می‌دن.

فرقشون رو این‌طوری تصور کنید. گوگل آنالیتیکس بهتون عدد و رقم می‌ده: چند نفر وارد سایت شدن، از کدوم کشور، چه ساعتی، چند ثانیه موندن و از کدوم صفحه خارج شدن. اینا اطلاعات ارزشمندی‌ان، ولی همه‌شون آمارن. شما می‌فهمید که ۶۰ درصد کاربرها صفحه‌ی محصول رو بدون خرید ترک کردن، ولی نمی‌فهمید چرا.

کلریتی دقیقاً همین «چرا» رو جواب می‌ده. به‌جای عدد، بهتون رفتار واقعی رو نشون می‌ده. می‌بینید که کاربر اومده، تا وسط صفحه اسکرول کرده، چند بار موسش رو روی یه دکمه برده ولی کلیک نکرده، بعد کلافه شده و رفته. این یه اطلاعاتیه که هیچ جدول آماری بهتون نمی‌ده.

دو تا نکته‌ی مهم دیگه هم درباره‌ی کلریتی بدونید. اول اینکه کاملاً رایگانه و برخلاف خیلی از سرویس‌های مشابه، محدودیت تعداد بازدید یا پلن پولی نداره. دوم اینکه چون محصول مایکروسافته، از نظر امنیت و پایداری می‌شه با خیال راحت بهش اعتماد کرد.

بهترین کار اینه که هر دوی این‌ها رو کنار هم داشته باشید: گوگل آنالیتیکس برای دیدن آمار کلی، و کلریتی برای فهمیدن اینکه پشت اون آمار چه اتفاقی افتاده.

با کلریتی دقیقاً چه چیزهایی می‌بینید؟

کلریتی دو تا ابزار اصلی داره که بیشترین ارزش رو براتون ایجاد می‌کنن. بذارید هر کدوم رو جدا توضیح بدم تا وقتی رفتیم سراغ نصب، بدونید دقیقاً دنبال چی هستید.

ضبط صفحه‌نمایش کاربر (Recordings)

این بخش، همون قابلیت اصلی و جذاب کلریتیه. سرویس، تمام حرکات موس، کلیک‌ها و اسکرول‌های کاربر رو ذخیره می‌کنه و بعد توی یه محیط شبیه‌سازی‌شده مثل یه ویدئو نشونتون می‌ده.

یعنی می‌شینید و مثل یه فیلم تماشا می‌کنید که کاربر وارد سایتتون شده، کجاها مکث کرده، روی چی کلیک کرده، کجا گیج شده و بی‌هدف موس رو تکون داده، و در نهایت از کجا خارج شده. این همون چیزیه که هیچ آماری بهتون نمی‌ده و باعث می‌شه مشکلات سایتتون رو با چشم خودتون ببینید.

نقشه‌ی حرارتی (Heatmaps)

بخش دوم که به‌اندازه‌ی اولی مهمه، هیت‌مپ یا نقشه‌ی حرارتیه. توی این بخش می‌بینید که کاربرها موسشون رو بیشتر روی کدوم قسمت‌های سایت شما می‌برن و کجاها بیشتر کلیک می‌کنن. این اطلاعات به‌صورت یه نقشه‌ی رنگی نمایش داده می‌شه؛ نقاط داغ‌تر یعنی توجه بیشتر.

حالا چرا این‌قدر مهمه؟ یه نکته‌ی جالب اینجا هست: معمولاً هر جایی که موس کاربر بره، چشمش هم همون‌جاست. خودتون رو در نظر بگیرید؛ وقتی توی یه سایت می‌چرخید، معمولاً نگاهتون دنبال نشانگر موستون حرکت می‌کنه. پس نقاط داغِ هیت‌مپ، در واقع دارن بهتون می‌گن که چشم کاربر بیشتر کجا بوده.

این یعنی شما می‌تونید مهم‌ترین چیزهای سایتتون — دکمه‌های اصلی، بنرهای تبلیغاتی، محصولات ویژه و هر چیزی که باید حتماً دیده بشه — رو دقیقاً توی همون نقاط پرتوجه قرار بدید. به‌جای اینکه حدس بزنید کجا بهتره، از روی رفتار واقعی کاربرهاتون تصمیم می‌گیرید.

مرحله ۱ — ثبت‌نام در مایکروسافت کلریتی

خبر خوب اینه که ثبت‌نام توی کلریتی خیلی سریع و ساده‌ست و چند دقیقه بیشتر وقت نمی‌بره. بریم قدم‌به‌قدم.

قدم ۱: وارد سایت رسمی کلریتی به آدرس clarity.microsoft.com بشید. (اگه آدرس رو یادتون نموند، کافیه توی گوگل عبارت «Microsoft Clarity» رو سرچ کنید؛ اولین نتیجه خودشه.)

قدم ۲: روی دکمه‌ی Get Started (شروع کنید) کلیک کنید.

قدم ۳: حالا ازتون می‌پرسه که با کدوم حساب می‌خواید وارد شید. معمولاً چند تا گزینه بهتون می‌ده — مثل حساب مایکروسافت، فیسبوک یا گوگل. پیشنهاد ما استفاده از حساب گوگله، چون تقریباً همه یه اکانت گوگل دارن و کار رو ساده‌تر می‌کنه.

قدم ۴: بعد از انتخاب حساب گوگل، ازتون اجازه می‌خواد که اطلاعات پایه‌ی حسابتون رو بخونه. این کاملاً عادیه؛ تأییدش کنید.

قدم ۵: در آخر، قوانین و شرایط استفاده از سرویس رو تأیید کنید و ادامه بدید.

همین. به همین راحتی حساب شما توی مایکروسافت کلریتی ساخته شد و حالا وارد پنل اصلی می‌شید.

مرحله ۲ — افزودن سایت و دریافت کد ردیابی

بعد از ورود، کلریتی ازتون می‌خواد که اولین سایتتون رو بهش معرفی کنید. یه فرم کوتاه می‌بینید که فقط سه تا چیز می‌پرسه.

قدم ۱: نام سایت. یه اسم دلخواه برای سایتتون وارد کنید. این اسم فقط برای خودتونه که بعداً بینِ پروژه‌هاتون تشخیصش بدید، پس هر چیزی که راحتید بذارید.

قدم ۲: آدرس سایت. آدرس کامل دامنه‌ی سایتتون رو وارد کنید. دقت کنید که آدرس درست و کامل باشه، چون کلریتی بر اساس همین آدرس داده‌ها رو جمع می‌کنه.

قدم ۳: حوزه‌ی فعالیت. اینجا می‌پرسه سایتتون توی چه زمینه‌ای فعالیت می‌کنه. مثلاً اگه فروشگاه اینترنتی دارید، گزینه‌ی E-commerce رو انتخاب کنید. این انتخاب باعث می‌شه کلریتی گزارش‌های متناسب‌تری بهتون بده.

بعد از پر کردن این سه تا، روی دکمه‌ی ساخت پروژه (Add new project یا معادلش) کلیک کنید.

دریافت کد ردیابی

حالا مهم‌ترین قسمت. بعد از ثبت سایت، کلریتی یه قطعه کد بهتون می‌ده. این کد همون چیزیه که قراره تمام کارهایی که تا اینجا گفتیم — ضبط صفحه‌نمایش، ثبت کلیک‌ها و ساختن هیت‌مپ — رو براتون انجام بده.

کاری که باید بکنید ساده‌ست: این کد رو کپی کنید. توی مرحله‌ی بعد، اون رو به هدر سایت وردپرسیتون اضافه می‌کنیم.

نکته: اگه الان کد رو کپی نکردید یا صفحه رو بستید، نگران نباشید. هر وقت بخواید می‌تونید از تنظیمات پروژه‌تون توی کلریتی، دوباره به همین کد دسترسی داشته باشید.

مرحله ۳ — افزودن کد کلریتی به هدر سایت وردپرسی

حالا باید کدی که کپی کردیم رو توی بخش هدر (سربرگ) سایتمون قرار بدیم. اینجا یه نکته هست که خیلی‌ها رو گیج می‌کنه، پس اول روشنش کنم:

برای این کار همیشه به افزونه نیاز ندارید. بستگی داره به قالبی که استفاده می‌کنید. بعضی قالب‌ها خودشون امکان افزودن کد به هدر و فوتر رو دارن و شما رو از نصب یه افزونه‌ی اضافی بی‌نیاز می‌کنن؛ بعضی‌ها هم این امکان رو ندارن و باید از افزونه کمک بگیرید.

پس دو تا مسیر پیش روتونه. اول ببینید قالبتون کدوم دسته‌ست، بعد مسیر مربوط به خودتون رو دنبال کنید.

روش اول: اگر قالبتان امکان افزودن کد دارد (بدون افزونه)

اگه قالبی که استفاده می‌کنید این قابلیت رو داره، این ساده‌ترین و تمیزترین راهه — چون یه افزونه‌ی اضافی روی سایتتون نصب نمی‌شه و سرعت سایت هم دست‌نخورده می‌مونه.

برای مثال، توی ویدئوی این آموزش از قالب اهورا استفاده شده که خودش این امکان رو داره. مسیرش این‌طوریه:

قدم ۱: از پیشخوان وردپرس، به نمایش > سفارشی‌سازی برید.

قدم ۲: وارد تنظیمات قالب بشید و بخش سربرگ (هدر) رو پیدا کنید.

قدم ۳: توی این بخش، فیلدی برای افزودن کدهای اضافی به هدر سایت می‌بینید. کدی که از کلریتی کپی کرده بودید رو همین‌جا پیست کنید.

قدم ۴: روی انتشار کلیک کنید. تمام — کد به هدر سایتتون اضافه شد.

اگه از قالب دیگه‌ای استفاده می‌کنید، اول یه سر به تنظیمات قالبتون بزنید و ببینید بخشی برای افزودن کد به هدر داره یا نه. اگه داشت، دقیقاً همین کار رو انجام بدید. اگه نداشت، برید سراغ روش دوم.

روش دوم: با افزونه Insert Headers and Footers

اگه قالبتون این قابلیت رو نداره، نگران نباشید؛ یه افزونه‌ی رایگان و سبک هست که دقیقاً برای همین کار ساخته شده.

قدم ۱: از پیشخوان وردپرس به افزونه‌ها > افزودن برید و عبارت Insert Headers and Footers رو جست‌وجو کنید. (نسخه‌ی معروفش از WPBeginner ساخته شده.)

قدم ۲: افزونه رو نصب و فعال کنید.

قدم ۳: وارد تنظیمات افزونه بشید. یه صفحه‌ی خیلی ساده می‌بینید با دو تا کادر: یکی برای هدر (Header) و یکی برای فوتر (Footer).

قدم ۴: کد کلریتی رو توی کادر مربوط به هدر پیست کنید و تنظیمات رو ذخیره کنید.

هر کدوم از این دو روش رو که انجام دادید، حالا برگردید به صفحه‌ی کلریتی و روی دکمه‌ی تأیید نصب کلیک کنید تا کلریتی بررسی کنه که کد درست روی سایتتون قرار گرفته یا نه.

مرحله ۴ — اتصال به گوگل آنالیتیکس (اختیاری)

بعد از تأیید کد، ممکنه کلریتی ازتون بخواد که حسابتون رو به گوگل آنالیتیکس وصل کنید. این مرحله کاملاً اختیاریه، ولی بذارید توضیح بدم چیه و کِی به دردتون می‌خوره.

اگه روی سایتتون از گوگل آنالیتیکس استفاده می‌کنید، با وصل کردنش به کلریتی می‌تونید داده‌های این دو سرویس رو کنار هم ببینید و تحلیل کامل‌تری داشته باشید. برای این کار کافیه دسترسی لازم رو بدید و بعد سایت موردنظرتون رو از بین سایت‌های ثبت‌شده در حساب گوگل آنالیتیکستون انتخاب کنید.

اما اگه روی این سایت از گوگل آنالیتیکس استفاده نمی‌کنید (مثل کاری که توی ویدئو انجام شد)، اصلاً نیازی به این مرحله ندارید. کافیه از این بخش رد شید و ادامه بدید؛ کلریتی بدون این اتصال هم کاملاً مستقل کار می‌کنه و همه‌ی قابلیت‌هاش در دسترستون هست.

بعد از این مرحله، وارد کنترل پنل اصلی کلریتی می‌شید و کار نصب تموم شده.

مرحله ۵ — بعد از نصب چه اتفاقی می‌افتد؟

کد نصب شد، ولی اگه همین الان وارد پنل کلریتی بشید، احتمالاً چیز خاصی نمی‌بینید. این کاملاً طبیعیه و اشکالی توی کار شما نیست.

کلریتی برای اینکه شروع کنه به ضبط رفتار کاربرها، نیاز به کمی زمان داره. معمولاً یکی‌دو روز بعد از قرار دادن کد، داده‌ها شروع می‌کنن به جمع شدن و کم‌کم می‌تونید گزارش‌ها رو ببینید. پس اگه اولش خالی بود، صبور باشید.

بعد از این مدت، وارد کنترل پنل کلریتی که بشید، دو تا بخش اصلی در انتظارتونه:

بخش Recordings. اینجا ویدئوهای ضبط‌شده از بازدید کاربرها رو می‌بینید. روی هر کدوم کلیک کنید، توی یه محیط شبیه‌سازی‌شده تماشا می‌کنید که اون کاربر دقیقاً چه مسیری رو توی سایتتون طی کرده — کجا اسکرول کرده، کجا مکث کرده، روی چی کلیک کرده و از کجا خارج شده.

بخش Heatmaps. اینجا همون نقشه‌های حرارتیه که اول مقاله دربارش گفتیم. می‌بینید کاربرها بیشتر روی کدوم قسمت‌های صفحه توجه و کلیک داشتن، و بر اساسش می‌تونید تصمیم بگیرید که دکمه‌ها، بنرها و محصولات مهمتون رو کجا بذارید.

از این به بعد، هر چقدر بیشتر بگذره، داده‌های بیشتری جمع می‌شه و تحلیلتون دقیق‌تر می‌شه.

آیا ضبط رفتار کاربر، نقض حریم خصوصی است؟

این سوالیه که خیلی‌ها با شنیدن «ضبط صفحه‌نمایش کاربر» براشون پیش میاد، پس بذارید شفاف جوابش رو بدم.

نه، اینجا هیچ حقی از حریم خصوصی کاربر ضایع نمی‌شه. چیزی که کلریتی ذخیره می‌کنه، حرکات موس، کلیک‌ها و اسکرول کاربر روی سایت شماست — نه تصویری از دوربین، نه فیلمی از دسکتاپ و کارهای دیگه‌ش، و نه هیچ اطلاعات شخصی‌ای.

اون «ویدئو»یی هم که می‌بینید، در واقع یه بازسازی و شبیه‌سازیه؛ یعنی کلریتی بر اساس داده‌های حرکت موس، مسیر کاربر رو روی نسخه‌ای از صفحه‌ی خودتون بازسازی می‌کنه. شما به‌عنوان صاحب سایت، کاملاً مجاز هستید که این اطلاعات رفتاری رو از بازدیدکننده‌های خودتون جمع‌آوری کنید و این کار هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کنه.

نکته‌ی دیگه اینکه سرویس‌های حرفه‌ای مثل کلریتی معمولاً اطلاعات حساس (مثل چیزی که کاربر توی فیلد رمز عبور تایپ می‌کنه) رو به‌صورت خودکار مخفی می‌کنن. پس با خیال راحت می‌تونید ازش استفاده کنید.

یک نکته‌ی مهم که خیلی‌ها فراموش می‌کنند

این نکته رو حتماً یادتون بمونه، چون رعایت نکردنش باعث می‌شه کلی داده‌ی جمع‌شده به‌دردنخور بشه.

اگه بعد از مدتی ظاهر سایتتون رو تغییر بدید — مثلاً چیدمان صفحه رو عوض کنید، جای دکمه‌ها رو جابه‌جا کنید یا قالب رو تغییر بدید — رکوردینگ‌ها و هیت‌مپ‌های قبلی دیگه چندان به کارتون نمیان.

دلیلش هم منطقیه: اون داده‌ها بر اساس موقعیت قبلی المان‌ها روی صفحه ذخیره شدن. یعنی کاربر موسش رو جایی برده که اون موقع دکمه‌ی خرید بوده؛ ولی حالا که جای دکمه عوض شده، اون داده با چیدمان جدید همخوانی نداره و تحلیلتون رو گمراه می‌کنه.

پس بهترین کار اینه که اول تغییراتی که می‌خواید رو روی سایتتون اعمال کنید، المان‌ها رو سرجای نهاییشون بذارید، و بعد بذارید کلریتی داده جمع کنه. این‌طوری اطلاعاتی که به‌دست میارید واقعاً قابل‌اتکاست و می‌تونید نهایت استفاده رو ازش ببرید.

سوالات متداول

جمع‌بندی

مایکروسافت کلریتی یکی از بهترین ابزارهای رایگانیه که می‌تونید روی سایتتون نصب کنید. برخلاف ابزارهای آماری که فقط عدد و رقم تحویلتون می‌دن، کلریتی بهتون نشون می‌ده که کاربر واقعاً توی سایت شما چه کار می‌کنه؛ کجا مکث می‌کنه، کجا گیج می‌شه و کجا بی‌خیال می‌شه و می‌ره.

نصبش هم همون‌طور که دیدید ساده‌ست: یه ثبت‌نام سریع، افزودن سایت، و قرار دادن یه قطعه کد توی هدر — که اگه قالبتون امکانش رو داشته باشه، حتی به افزونه هم نیازی ندارید. بعد از یکی‌دو روز، دنیایی از اطلاعات ارزشمند در اختیارتون قرار می‌گیره.

توصیه‌ی آخر: از این داده‌ها فقط برای تماشا استفاده نکنید. هر بار که یه رکورد می‌بینید یا هیت‌مپ رو بررسی می‌کنید، از خودتون بپرسید «چه چیزی رو می‌تونم بهتر کنم؟» — شاید دکمه‌ی خرید باید جای دیگه‌ای باشه، شاید یه بخش مهم اصلاً دیده نمی‌شه، یا شاید کاربرها دنبال چیزی می‌گردن که پیداش نمی‌کنن. همین تغییرات کوچیک، در نهایت به فروش و رضایت بیشتر ختم می‌شه.

امیدوارم این آموزش براتون مفید بوده باشه. اگه سوالی داشتید یا موقع نصب به مشکلی خوردید، توی بخش نظرات بنویسید تا کمکتون کنیم. موفق باشید. 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.