شماره ۲۳: چرا باید سایت داشته باشیم؟

این روزها اینترنت دیگه اون چیز عجب غریب و ناشناخته‌ای نیست که کار کردن باهاش سخت باشه. ایرانِ امروز، مامان‌ و باباها هم با اینترنت کار می‌کنن.قبل از اینکه کسی از خونه بزنه بیرون، قبل از اینکه زنگ بزنه به کسی، یا حتی از همسایه آدرس بپرسه، اول گوشیش رو برمی‌داره و توی گوگل سرچ می‌کنه. راستش رو بخوای، خودت هم همین کار رو می‌کنی، نه؟

حالا بیا یه راست بریم سر اصل مطلب: وقتی اسم کسب‌وکار تو رو توی گوگل سرچ می‌کنن، اصلاً چیزی پیدا می‌شه؟ اگه جواب «نه» هست، یعنی داری یه عالمه مشتری رو بدون هیچ جنگ و جدالی می‌دی دست رقیب.

نگران نباش، من اینجام که کمکت کنم. توی این مقاله می‌خوایم با هم ببینیم چرا هر کسی که یه بیزینسی داره، از اون یکی که یه مغازه کوچیک محلی گرفته تا اونی که یه شرکت بزرگ داره، به یه سایت حرفه‌ای نیاز داره. بریم که خیلی چیزها قراره یاد بگیریم.

توی این شرایط عجیب اینترنت ایران، چرا سایت داشتن از همیشه واجب‌تر شده؟

این روزها اینترنت ایران حسابی حال و روز خوشی نداره. قطعی‌های مکرر، محدودیت‌های شبانه، سرعت‌های عجیب و غریب… کلی اعصاب آدم خرد می‌شه. ولی بذار یه چیزی بهت بگم: دقیقاً به خاطر همین مشکلات، داشتن سایت از همیشه مهم‌تر شده.

یادته چند وقت پیش که اینستاگرام و واتساپ و تلگرام یکدفعه رفتند هوا؟ اون روزها کی تونست به کارش ادامه بده؟ اونایی که سایت خودشون رو داشتن. شبکه‌های اجتماعی مثل یه خیابون شلوغ می‌مونن که ممکنه هر لحظه ببندنش. ولی سایت تو خونه شخصی خودته؛ همیشه در دسترسه، هیچ کس نمی‌تونه یک‌شبه ببندتش.

جالب اینجاست که حتی با این اینترنت لاقید («لاقید» یک کلمه محاوره‌ای و خودمونیه که جنوبی‌ها و بچه‌های بندری زیاد ازش استفاده می‌کنن. لاقید یعنی: بدون قید، نامنظم، هرج و مرج)، مردم ایران هنوز روزانه میلیون‌ها بار توی گوگل سرچ می‌کنن. اگه سایت تو درست سئو شده باشه، حتی توی بدترین روزهای اینترنتی هم می‌تونی مشتری جدید بگیری.

سایت یعنی یه کارمند شبانه‌روزی که نه حقوق می‌خواد نه مرخصی

سایت مثل یه منشی فوقالعاده حرفه‌ای و بی‌حاشیه می‌مونه که ۲۴ ساعت شبانه‌روز، هفت روز هفته، بدون اینکه خسته بشه، بدون اینکه غر بزنه، بدون اینکه مرخصی بگیره، بدون اینکه بره سفر بره، داره برات کار می‌کنه.

این بنده‌خدا (یعنی سایت) محصولاتتو معرفی می‌کنه، قیمت‌ها رو نشون می‌ده، به سوالات تکراری مشتریات جواب می‌ده، سفارش ثبت می‌کنه، پول رو آنلاین دریافت می‌کنه و اطلاعات مشتری رو توی بانک اطلاعاتی ذخیره می‌کنه.

حالا ببین اگه خواسته باشی همه این کارا رو با آدم‌ها انجام بدی، باید چند نفر استخدام کنی؟ چقدر حقوق و عیدی و پاداش بدی؟ چقدر انرژی بذاری برای آموزششون؟ بعد چه برسه به روزهایی که مریض می‌شن یا می‌خوان برن مرخصی. سایت همه این کارا رو خودکار، سریع و حرفه‌ای انجام می‌ده. هر روز هم که می‌گذره، قوی‌تر می‌شه. اگه تا حالا شک داشتی بدون که رقیبات ساعت‌هاست دارن از این مزیت استفاده می‌کنن و سهم تو رو از بازار گرفتن.

حالت اول: مشتری نداری یا فروشت خوب نیست

دوست من، اگه مغازه داری اما صبح تا شب فقط می‌بینی مردم رد می‌شن و خبری از فروش جدی نیست، اصلاً ناراحت نباش. راستش رو بخوای، تو بیشتر از هر کس دیگه‌ای به سایت نیاز داری. دلیلش خیلی ساده‌ست.

سایت از طریق گوگل برات مشتری‌های واقعی و تازه میاره. تصور کن کسی توی گوگل سرچ می‌کنه «بهترین [فلان محصول] توی فلان شهر» یا «خرید [آنچیزی که تو می‌فروشی]». اگه تو سایت داشته باشی و درست سئو کرده باشی، می‌تونی جلوی چشم اون مشتری ظاهر بشی. یعنی دیگه لازم نیست تو دنبال مشتری بدوی؛ مشتری خودش پیدات می‌کنه. به این می‌گن بازاریابی درون‌گرا. هزینه‌اش خیلی کمتر از بیلبورد و تراکت و تلویزیونه، ولی تأثیرش خیلی بیشتر و موندگارتره.

حالت دوم: مشتری زیاد داری و حسابی گرفتاری

یه دسته از کسب‌وکارها هستن که می‌گن: «والا ما که مشتری داریم، وقت سر خاروندن هم نداریم. اصلاً به سایت چه نیازی داریم؟» رفیق، اینجا جالبه. راستش رو بخوام، تو به سایت حتی واجب‌تر از اون یکی گروهی. بذار توضیح بدم چرا.

وقتی فروشت بالا می‌ره، همه چی شلوغ می‌شه. سفارشا گم می‌شن، انبارت حسابی به هم می‌ریزه، مشتریا هر کدوم یه سوال تکراری می‌پرسن و کارمندات دیوونه می‌شن، هماهنگی ارسال سفارشا به هم می‌خوره، پیگیری پول دادن و پول گرفتن خودش یه عالمه زمان می‌بره. اعصاب خرد می‌شه، نه؟

یک سایت فروشگاهی حرفه‌ای (مثلاً با ووکامرس) می‌تونه مثل یه سیستم مدیریت هوشمند برات کار کنه. از مدیریت سفارش و وضعیت ارسال گرفته تا حساب و کتاب و مدیریت ارتباط با مشتری. آخرش چی؟ فروش بیشتر، مدیریت راحت‌تر، هزینه کمتر و از همه مهمتر، مشتریای راضی که دوباره و دوباره برمی‌گردن سراغت.

حالت سوم: فقط یه پیج اینستاگرام داری و فکر می‌کنی کافیه

خیلی از بیزینس‌ها می‌گن: «ما که اینستاگرام داریم. با همینم کارمون راه می‌افته. دیگه سایت چی می‌خوایم؟»

اینستاگرام فوقالعاده‌ست منم قبول دارم. من خودم توی میهن وردپرس ازش استفاده می‌کنم. ولی یه نکته مهم رو هیچ وقت فراموش نکن: اینستاگرام خونه تو نیست؛ یه خیابونه. تو توی اینستاگرام مستأجری، مالک نیستی. هر لحظه ممکنه الگوریتمش عوض بشه و دسترسی پیج تو به دنبال‌کننده‌هات محدود بشه. این اتفاق برای هزاران پیج افتاده. ممکنه پیج تو با یه گزارش نادرست یا یه اشتباه ساده مسدود بشه. تازه که این روزها اینستاگرام توی ایران فیلتر شده و معلوم نیست کی باز بشه. اگه فقط به اینستاگرام تکیه کرده باشی، که برات آرزوی موفقیت می‌کنم!

ولی سایت تو، با دامنه اختصاصی و هاست شخصی، خونه خودته. هیچ کس نمی‌تونه یه شبه ببنددش یا محتواتو محدود کنه. حتی توی روزهای فیلتر و محدودیت، می‌تونی با مشتریهات ارتباط داشته باشی و فروشتو ادامه بدی.

علاوه بر این، توی اینستاگرام برای هر سفارش باید کلی رفت و آمد پیام بدی: قیمت چند؟ موجود هست؟ چطور پرداخت کنم؟ آدرس کجا بفرستم؟ این رفت و آمدها خیلی زمان‌بر و انرژی‌بره و کلی هم احتمال اشتباه داره. اما با یه سایت حرفه‌ای، مشتری خودش میاد توی سایت، محصول رو می‌بینه، قیمت رو می‌بینه، پرداخت آنلاین می‌کنه، آدرس رو ثبت می‌کنه و تموم! تو فقط سفارش آماده رو ارسال می‌کنی. یعنی فروش بیشتر با زمان و انرژی کمتر.

رشد بدون محدودیت جغرافیایی

با داشتن یه سایت، دیگه محدود به خیابون و شهر خودت نیستی. فرقی نمی‌کنه توی یه کوچه خلوت توی جنوب شهری یا یه شهر کوچیک دورافتاده. اینترنت باعث می‌شه کل ایران (و اگه دوست داشته باشی، کل دنیا) مشتریای بالقوه تو باشن.

یعنی می‌تونی محصولتو بفروشی به یه نفر توی تبریز، یه نفر توی بندرعباس، یه نفر توی کرمانشاه و یه نفر توی زاهدان، بدون اینکه هیچ شعبه فیزیکی توی اون شهرها داشته باشی. یعنی دیگه هیچ سقف محدودیتی روی بیزینست نیست. سایت، کسب‌وکارت رو از یه واحد تجاری محلی تبدیل می‌کنه به یه برند ملی.

هزینه کمتر، بازدهی بیشتر

بعضیها فکر می‌کنن راه‌اندازی سایت حسابی هزینه داره و از عهده‌شون خارج است. بذار واقعیت رو برات بگم. اگه صاف و صادقانه حساب کنی، راه‌اندازی یه سایت حرفه‌ای وردپرسی با هاست و دامنه مناسب، معمولاً کمتر از ۵ میلیون تومن توی سال اول هزینه داره.

حالا ببین اجاره یه مغازه توی یه موقعیت معمولی توی تهران، ماهی حداقل ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومن است. یعنی هزینه یک سال سایت، کمتر از یک ماه اجاره مغازه است. ولی ظرفیت درآمدی سایت، نسبت به یه مغازه فیزیکی، ده‌ها برابر بیشتره، چون نه محدودیت جغرافیایی داری، نه محدودیت زمانی.

می‌تونی شب بری بخوابی و صبح بیدار بشی و ببینی چندین سفارش جدید توی سایت ثبت شده. یعنی فروش بدون محدودیت ساعت کاری و بدون اینکه خودت حتماً پشت میز باشی. برای اینکه دقیق بدونی هزینه راه‌اندازی سایت چقدر می‌شه، یه سر به مقاله «هزینه طراحی وب سایت اختصاصی چقدر است» بزن.

سایت فقط برای فروش کالا نیست!

خیلی از ما فکر می‌کنیم سایت فقط مال فروشگاه‌های اینترنتی بزرگه. اصلاً اینطور نیست. حتی اگه یه آرایشگاه زنانه داری، یه تعمیرگاه خودرو، یه وکیل دادگستری، یه آموزشگاه موسیقی، یا حتی یه خیاطی کوچیک توی محله خودت، بازم به سایت نیاز داری. چرا؟ چون مردم قبل از اینکه به درِ مغازه‌ات برسن، توی گوگل می‌گردن و نظر می‌پرسن.

یه سایت ساده که خدماتت رو معرفی کنه، نشون بده کجایی، چطوری می‌شه باهات تماس گرفت، و چندتا نظر خوش از مشتریای قبلی داشته باشه، می‌تونه اعتماد مشتری رو جلب کنه و اون رو از درِ خونه‌اش بکشونه به سمت تو. پس نذار این فکر که «کسب‌وکار من کوچیکه» جلوت رو بگیره.

سایت یعنی افزایش اعتبار و حرفه‌ای شدن

اگه امروز دو تا شرکت روبروی هم باشن، یکی یه سایت مرتب و حرفه‌ای داشته باشه، اون یکی فقط یه پیج اینستاگرامی با سه تا پست، کدوم رو بیشتر باور می‌کنی؟ کدوم رو حرفه‌ای‌تر می‌دونی؟ جوابش خیلی واضحه.

داشتن یه سایت، نشون می‌ده که تو به کارت جدی هستی، به مشتریات احترام می‌ذاری، و از رقبا عقب نمونی. یه آدرس اینترنتی اختصاصی مثلاً www.kasebokhari.com خیلی حرفه‌ای‌تر از یه پیج اینستاگرامیه با یوزرنیم‌های عجیب و غریب مثل @kasebokhari_shop_iran_2024. این رو خودت بهتر از من می‌دونی.

اینترنت که قطع می‌شه، چه کنم؟

این سؤال خیلی از شماهاست. می‌دونم، خودم هم توی این شرایط زندگی می‌کنم. بذار یکم راهکار بدم.

اول اینکه: سایتت رو روی یه هاست خوب و معتبر ایرانی یا خارجی بذار که سرعت و پایداری قابل قبولی داشته باشه. هاست‌های ایرانی در زمان قطعی اینترنت، معمولاً عملکرد بهتری دارن چون با زیرساخت داخلی کار می‌کنن.

دوم: همیشه یه برنامه پشتیبان منظم (بک‌آپ) از سایتت داشته باش. برای روزهای مبادا.

سوم: با مشتریهات صادق باش. اگه اینترنت قطع شد و تأخیر داشتی، بهشون بگو. مردم معمولاً درک می‌کنن، مخصوصاً خود ایرانیا که حال این روزها رو خوب می‌دونن. یه پیام ساده مثل «دوست عزیز، متأسفانه به خاطر مشکلات اینترنت، پاسخگویی کمی با تأخیر انجام می‌شه» خیلی بهتر از سکوت و ناپدید شدنه.

چطور سایت خودمون رو راه بندازیم؟

خب، حالا که قانع شدیم داشتن سایت یه ضرورته، احتمالاً این سؤال برات پیش اومده که «از کجا شروع کنم؟» خبر خوب اینه که دو راه اصلی داری و بسته به وقت و بودجه و علاقه‌ات، می‌تونی یکی رو انتخاب کنی.

راه اول: خودت یاد بگیری و انجامش بدی

اگه اهل یادگیری هستی و دوست داری کنترل کامل سایتت دست خودت باشه، بهترین کار اینه که خودت طراحی سایت با وردپرس رو یاد بگیری. چه بخوای یه سایت شرکتی ساده داشته باشی، چه یه فروشگاه اینترنتی پیشرفته، یادگیری طراحی سایت یه مهارت فوق‌العاده کاربردی و درآمدزاست. وقتی وردپرس رو بلد بشی، دیگه به هیچ برنامه‌نویس یا طراح سایتی وابسته نیستی. هر تغییری که دلت بخواد، هر ساعتی از شبانه‌روز، خودت سریع توی سایت اعمال می‌کنی. برای شروع، می‌تونی از دوره رایگان آموزش وردپرس توی میهن وردپرس استفاده کنی که از صفر تا صد راه‌اندازی یه سایت حرفه‌ای رو بهت یاد میده. اگه می‌خوای حرفه‌ای‌تر پیش بری و یه وبمستر واقعی بشی، دوره «سایت برتر» بهترین گزینه‌ست.

راه دوم: طراحی سایت رو به یه متخصص بسپار

اگه وقت کافی نداری، حوصله سر و کله زدن با مسائل فنی رو نداری، یا می‌خوای خیلی سریع به نتیجه برسی، بهترین کار اینه که طراحی سایت رو به یه متخصص حرفه‌ای بسپاری. توی این حالت، تو فقط ایده و محتوای کسب‌وکارت رو میدی و یه تیم حرفه‌ای سایت رو برات پیاده می‌کنه، امنیت و سرعتش رو تضمین می‌کنه و پشتیبانیش می‌کنه.

ولی سؤال مهم: یه طراح معتبر و حرفه‌ای رو از کجا پیدا کنم؟ توی بخش «شهر متخصصان برتر» توی سایت میهن وردپرس، می‌تونی لیست کامل طراحای سایت حرفه‌ای رو به همراه نمونه کارها، رزومه و نظرات مشتریای قبلی ببینی. می‌تونی بر اساس بودجه و نیازت طراح مناسب رو انتخاب کنی، قبل از شروع کار باهاش صحبت کنی و خیالت راحت پروژه رو بهش بسپاری. ضمناً اگه خودت طراح سایت هستی، می‌تونی توی همون بخش ثبت‌نام کنی و پروژه بگیری.

اگه تازه‌کاری و هیچی از سایت بلد نیستی، نترس!

خیلی از دوستان بهم می‌گن: «چیزی از طراحی سایت نمی‌دونم. کلاً از تکنولوژی بدم میاد. من یک قصابم، یک نونوا، یک مغازه‌دار ساده. این حرفا مال من نیست.»

بیا صادق باشیم. نیازی نیست تو برنامه‌نویس بشی. نیازی نیست کد بنویسی. نیازی نیست از صفر تا صد فنی رو یاد بگیری. با وردپرس، که حدود ۴۳ درصد کل سایت‌های جهان باهاش ساخته شدن، می‌تونی بدون هیچ کدنویسی، خودت سایتت رو بسازی. یعنی مثل این می‌مونه که داری از ورد استفاده می‌کنی. کشیدن و رها کردن (بکش و بنداز!). همین.

اما اگه واقعاً حوصله نداری، همونطور که گفتم، می‌تونی به یک متخصص بسپاریش. فقط بدون که این کار از اون چیزی که فکر می‌کنی، خیلی ساده‌تر و کم‌هزینه‌تره.

سؤالات متداول

حرف آخر

دوست من، راستش رو بخوای، من این مقاله رو نوشتم چون دلم می‌خواد تو موفق بشی. نه به خاطر اینکه میهن وردپرس یه سایته و می‌خواد بازدید بگیره. واقعاً دیدم کسب‌وکارهایی که با یه سایت ساده، زندگیشون عوض شده. از یک نانوایی توی یک شهر کوچیک که با راه‌اندازی سایت فروش نان مخصوص، کل استان رو پوشش داد، تا یک آرایشگر که با سایت رزرو آنلاین، دیگه مجبور نیست ساعت ۳ صبح جواب پیام بده.

دنیا داره تغییر می‌کنه. اینترنت دیگه یه راه فرار یا تفریح نیست؛ یه بخش جداییناپذیر از زندگی و کسب و کاره. تو می‌تونی عضو باشی، ازش استفاده کنی، بیزینست رو رشد بدی، درآمدت رو چند برابر کنی. یا می‌تونی تماشا کنی و بعداً حسرت بخوری. انتخاب با خودته.

هر سوالی داری، هر شکی، هر ترسی، بی تو کامنت بذار یا برام پیام بفرست. من اینجام تا کمکت کنم. موفق و پرفروش باشی. 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.