لحظه‌هایی با رضا راد: ما و داستان این روزها

بعد از مدت‌ها دوباره نشستم جلوی دوربین تا باهاتون صحبت کنم. راستش این بار نمی‌تونم ویدیو رو مثل همیشه با جمله‌ی «امیدوارم حالتون عالی باشه» شروع کنم، اما واقعا امیدوارم حالتون از من بهتر باشه. 🙂

حدود دو سه ماهی میشه که هیچ ویدیویی ضبط نکردم و توی این مدت انگار کامل یادم رفته چطور باید جلوی دوربین صحبت کنم. از طرفی شرایط اینترنت و محدودیت‌هایی که این روزها همه‌مون درگیرش هستیم باعث شد تصمیم بگیرم علاوه‌بر ویدیو، متن کامل صحبت‌هام رو هم داخل سایت منتشر کنم تا اگر کسی نتونست ویدیو رو ببینه، حداقل متنش در دسترسش باشه.

شاید هیچوقت فکر نمی‌کردم روزی برسه که موقع ضبط ویدیو درباره حجم فایل، هزینه اینترنت و سختی دسترسی به محتوا صحبت کنم. همیشه تصورم این بود که کاربرهای حوزه طراحی سایت و وردپرس حداقل به اینترنتی دسترسی دارن که بشه راحت یک ویدیوی چندصد مگابایتی رو دید. اما ظاهراً این روزها خیلی چیزها با چیزی که فکر می‌کردیم فرق کرده.

توی این مدت اتفاقات عجیبی برام افتاد؛ از سفر و مشکلات بانکی گرفته تا تصادف و یک ماه استراحت اجباری روی تخت. توی این مقاله می‌خوام هم کمی از این روزها براتون بگم و هم درباره راهکارهایی صحبت کنیم که شاید توی شرایط فعلی بتونه به مدیریت بهتر سایت‌هاتون کمک کنه.

روزهایی که هیچ‌چیز عادی نبود

راستش این چند ماه اخیر برای من شبیه یک فیلم عجیب و غیرقابل‌پیش‌بینی بود. اتفاقاتی افتاد که اگر کسی چند ماه قبل برام تعریف می‌کرد، شاید باورش نمی‌کردم. من برای تولد ۳۰ سالگیم تصمیم گرفتم چند روزی از فضای کار و فشارهای همیشگی فاصله بگیرم و برای استراحت و تفریح به بالی سفر کنم. قرار بود یک سفر کوتاه و پرانرژی باشه تا کمی ذهنم از فضای کاری دور بشه و با حال بهتر برگردم.

اما هنوز یک روز از رسیدنم نگذشته بود که همه‌چیز به‌هم ریخت. صبح که بیدار شدم دیدم خیلی از اپلیکیشن‌ها، حساب‌های بانکی و سرویس‌هایی که هر روز ازشون استفاده می‌کردم، دیگه باز نمیشن. اول فکر کردم مشکل موقتیه یا شاید اختلال ساده‌ای پیش اومده، اما هرچقدر بیشتر پیگیری کردم متوجه شدم داستان خیلی جدی‌تر از چیزی بوده که تصور می‌کردم.

بعد از پرس‌وجو فهمیدم که بخشی از حساب‌ها و خدمات مربوط به ایرانی‌ها محدود یا معلق شده و همین موضوع باعث شد ناگهان وسط یک کشور غریب، با کلی ابهام و نگرانی روبه‌رو بشم. واقعاً حس عجیبی بود؛ اینکه برای چند روز سفر از کشورت خارج بشی اما یک‌دفعه ببینی بخش زیادی از کارها، حساب‌ها و برنامه‌های زندگیت به مشکل خورده.

شاید سخت‌ترین بخش ماجرا این بود که هیچ‌چیز قابل پیش‌بینی نبود. نه می‌دونستی این شرایط چقدر ادامه داره، نه معلوم بود باید دقیقاً چه کاری انجام بدی. ولی خب، مثل خیلی از آدم‌های دیگه، سعی کردم آرامش خودمو حفظ کنم و با شرایط کنار بیام. آن موقع هنوز نمی‌دونستم که اتفاقات سخت‌تری هم در راهه.

تصادف و روزهای سخت

بعد از اتفاقاتی که برای حساب‌ها و شرایط اقامتم پیش اومد، با خودم گفتم حالا که فعلاً شرایط اینطوریه، بهتره بیشتر توی بالی بمونم و حداقل سعی کنم از این مدت استفاده کنم. بالی پر از موتور و خیابون‌های شلوغه و تقریباً همه برای رفت‌وآمد موتور اجاره می‌کنن. منم یک موتور گرفتم تا کمی شهر رو بگردم و ذهنم از فشار این اتفاقات دور بشه.

اما همه‌چیز توی چند ثانیه تغییر کرد.

وسط مسیر تصادف کردم؛ تصادفی که خودم حتی لحظه‌اش رو یادم نمیاد. فقط می‌دونم بعد از برخورد، حدود نیم‌ساعت بیهوش بودم و وقتی به هوش اومدم، تازه فهمیدم اوضاع خیلی جدی‌تر از چیزی بوده که فکر می‌کردم. ضربه مغزی خفیف، شکستگی جمجمه و چند آسیب دیگه باعث شد مدتی کامل از زندگی عادی فاصله بگیرم و روی تخت بیمارستان باشم.

دکترها می‌گفتن احتمال زنده موندنم خیلی کم بوده و واقعاً هنوز هم وقتی به اون روزها فکر می‌کنم، حس عجیبی دارم. شاید خیلی‌ها توی این مدت فکر می‌کردن من صرفاً سفرم یا دارم استراحت می‌کنم، اما واقعیت این بود که بخش زیادی از این روزها بین نگرانی، درمان و بلاتکلیفی گذشت.

تقریباً یک ماه کامل شرایط جسمی و حتی وضعیت اقامتم نامشخص بود. دور از خانواده، دور از دوست‌ها و در شرایطی که حتی خیلی از کارهای ساده روزمره هم سخت شده بود. ولی همین اتفاق باعث شد بیشتر از قبل به زندگی نگاه کنم؛ اینکه چقدر همه‌چیز می‌تونه در چند لحظه تغییر کنه و چقدر چیزهایی که همیشه بدیهی تصورشون می‌کنیم، ارزشمند هستن.

شاید قبلاً آدم بیشتر درگیر سرعت، کار و برنامه‌های آینده می‌شد، اما بعد از این اتفاق بیشتر فهمیدم که خودِ زندگی، آرامش و امید داشتن چقدر مهمه. روزهای سخت می‌گذرن، همون‌طور که روزهای خوب هم دائمی نیستن، و شاید مهم‌ترین کاری که میشه انجام داد اینه که وسط همه‌ی این بی‌ثباتی‌ها، امید رو از دست ندیم.

امید؛ چیزی که هنوز باقی مانده

الان حدود ۹ ماهه که خانواده و خیلی از دوست‌هامو از نزدیک ندیدم. طبیعتاً این دوری، مخصوصاً وقتی توی شرایط سخت باشی، ساده نیست. بعضی روزها بیشتر از همیشه دلت برای آدم‌هایی که دوستشون داری تنگ میشه؛ برای جمع‌های ساده، برای حرف‌های معمولی، حتی برای چیزهایی که قبلاً شاید اصلاً بهشون فکر نمی‌کردی.

از طرف دیگه، فقط من نبودم که این روزها شرایط سختی رو تجربه می‌کردم. خیلی از کسب‌وکارها آسیب دیدن، خیلی از آدم‌ها فشار مالی و روحی زیادی تحمل کردن و بعضی از دوست‌های خود من حتی کسب‌وکارشون رو از دست دادن. هرچقدر بیزینس بزرگ‌تر باشه، مسئولیت و استرسش هم بیشتر میشه و این روزها تقریباً همه به شکلی درگیر این فشارها هستن.

ولی بین تمام این اتفاقات، چیزی که هنوز باقی مونده و آدمو سرپا نگه می‌داره، امید بود. شاید این روزها بیشتر از هر زمان دیگه‌ای فهمیدم که زندگی همیشه طبق برنامه پیش نمیره. گاهی همه‌چیز اون‌طور که می‌خوای جلو میره و گاهی هم ناگهان وارد مسیری میشی که هیچ آمادگی‌ای براش نداشتی.

این روزها دارم بیشتر تلاش می‌کنم زندگی رو همون‌طور که هست بپذیرم؛ با تمام سختی‌ها، بی‌ثباتی‌ها و اتفاقات غیرقابل‌پیش‌بینی‌اش. یاد گرفتم به‌جای تمرکز روی چیزهایی که از کنترل من خارجه، بیشتر حواسم به نیمه‌ی پر لیوان باشه و از همون چیزهای کوچیکی که هنوز دارم لذت ببرم.

واقعیت اینه که نه روزهای خوب همیشگی هستن و نه روزهای سخت موندگار. مهم اینه که وسط تمام این بالا و پایین‌ها، امیدمون رو از دست ندیم و بدونیم بالاخره شرایط تغییر می‌کنه.

میهن وردپرس در این مدت چگونه مدیریت شد؟

یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌های من توی تمام این مدت، وضعیت میهن وردپرس بود. مخصوصاً زمانی که حدود ۵۰ روز حتی نتونستم سایت رو باز کنم یا مثل قبل پیگیر مستقیم کارها باشم. طبیعتاً وقتی سال‌ها روی یک مجموعه وقت و انرژی می‌ذاری، سخته که ناگهان ازش فاصله بگیری و فقط از دور اخبارش رو بشنوی.

اما چیزی که واقعاً باعث آرامش خاطر من شد، تیم فوق‌العاده‌ای بود که توی این مدت کنار میهن وردپرس موندن و اجازه ندادن کارها متوقف بشه. بچه‌های تیم پشتیبانی این روزها دوشیفت درحال کار هستن تا مشکلات کاربران سریع‌تر بررسی و حل بشه. با وجود تمام محدودیت‌های اینترنت، فشار کاری و شرایط سختی که همه تجربه می‌کنیم، واقعاً با مسئولیت‌پذیری بالا کارها رو جلو بردن.

از طرف دیگه، تیم توسعه و بخش‌های مختلف مجموعه هم تلاش کردن پروژه‌ها و کارهای فنی بدون توقف ادامه پیدا کنه. خوشبختانه کسب‌وکار ما هنوز پایدار مونده و این موضوع برای من ارزش خیلی زیادی داره، چون می‌دونم خیلی از کسب‌وکارها توی این مدت آسیب‌های جدی دیدن یا حتی متوقف شدن.

البته با وجود اینکه شرایط کاری میهن وردپرس خداروشکر خوبه، واقعاً ناراحت میشم وقتی می‌بینم خیلی از مردم و کسب‌وکارها این روزها شرایط سختی دارن. مخصوصاً توی حوزه اینترنت و وب، محدودیت‌ها و اختلال‌ها باعث شده حتی انجام ساده‌ترین کارها هم برای خیلی‌ها سخت بشه.

از همه شما هم واقعاً ممنونم؛ از پیام‌هایی که فرستادید، از پیگیری‌هاتون، از صبوری‌تون و از اینکه توی این مدت کنار ما بودید. می‌دونم شرایط اینترنت، دسترسی به آموزش‌ها و حتی دیدن ویدیوها برای خیلی‌ها سخت شده، اما امیدوارم خیلی زود اوضاع بهتر بشه و دوباره بتونیم مثل قبل، با انرژی بیشتر کنار هم محتوا تولید کنیم و جلو بریم.

راهکار مدیریت سایت در شرایط فعلی اینترنت

این روزها احتمالاً مهم‌ترین سوال خیلی از مدیران سایت اینه که «با این وضعیت اینترنت، سایت رو چطور پایدار نگه داریم؟» مخصوصاً وقتی بخشی از کاربران داخل ایران هستن، بخشی خارج از ایران، بعضی سرویس‌ها اختلال دارن و دسترسی به سرورهای خارجی هم همیشه پایدار نیست.

توی این مدت ما روی میهن وردپرس چند روش مختلف رو تست کردیم و یکی از بهترین راهکارهایی که جواب داد، استفاده همزمان از سرور داخلی و خارجی با کمک قابلیت Traffic Forwarding بود.

استفاده از Traffic Forwarding

بعضی از سرویس‌های CDN و DNS مثل Cloudflare و ArvanCloud قابلیتی دارن که به شما اجازه میده ترافیک کاربران رو براساس موقعیت جغرافیایی مدیریت کنید.

یعنی شما می‌تونید مشخص کنید:

• کاربرانی که از داخل ایران وارد سایت میشن، سایت رو از سرور ایران ببینن.
• کاربرانی که خارج از ایران هستن، سایت براشون از سرور خارجی لود بشه.
• حتی می‌تونید ربات‌های گوگل و سرویس‌های خارجی رو روی سرور خارج نگه دارید تا سئو سایت آسیب نبینه.

درواقع به‌جای اینکه کل سایت فقط روی یک سرور باشه، سایت شما روی دو زیرساخت مختلف اجرا میشه و DNS یا CDN تصمیم می‌گیره هر کاربر به کدوم سرور متصل بشه.

ساختار پیشنهادی: دو سرور همزمان

مدلی که ما تست کردیم به این صورته:

سرور اول: داخل ایران

این سرور برای کاربران ایرانی استفاده میشه تا:

• سرعت دسترسی بهتر باشه
• اختلال اینترنت بین‌الملل کمتر روی سایت تاثیر بذاره
• کاربران راحت‌تر به سایت دسترسی داشته باشن

سرور دوم: خارج از ایران

این سرور برای:

• کاربران خارج از کشور
• ربات‌های گوگل
• سرویس‌های بین‌المللی
• APIها و برخی اتصال‌های خارجی

استفاده میشه.

این ساختار باعث میشه اگر اینترنت بین‌الملل دچار مشکل شد، حداقل کاربران داخل ایران همچنان بتونن سایت رو باز کنن و از طرفی گوگل هم همچنان به سایت دسترسی داشته باشه.

چرا این موضوع برای سئو مهمه؟

یکی از نگرانی‌های اصلی این روزها اینه که وقتی سایت برای خارج از ایران باز نشه، ربات‌های گوگل هم نتونن سایت رو کراول کنن. اگر این وضعیت طولانی بشه:

• صفحات از نتایج گوگل حذف میشن
• رتبه سایت افت می‌کنه
• ایندکس صفحات دچار مشکل میشه

برای همین خیلی مهمه که حداقل ربات‌های گوگل همچنان به نسخه خارجی سایت دسترسی داشته باشن. حتی اگر کاربران ایرانی از سرور داخلی استفاده می‌کنن، بهتره Googlebot همچنان به سرور خارجی متصل بشه.

نکته بسیار مهم: همگام بودن اطلاعات

بزرگ‌ترین چالش این مدل، سینک بودن اطلاعات بین دو سروره.

یعنی:

• فایل‌ها
• دیتابیس
• تصاویر
• محصولات
• سفارش‌ها
• اطلاعات کاربران

باید روی هر دو سرور تقریباً یکسان باشن.

چون این دو سرور مستقل از هم کار می‌کنن و ذاتاً ارتباط مستقیمی با هم ندارن، شما باید برای همگام‌سازی اطلاعات راهکار داشته باشید. مثلاً:

• استفاده از replication دیتابیس
• بکاپ و sync خودکار فایل‌ها
• ذخیره فایل‌ها روی object storage مشترک
• یا حتی استفاده از CDN برای فایل‌های استاتیک

اگر این هماهنگی درست انجام نشه، ممکنه کاربر داخل ایران یک نسخه متفاوت از سایت ببینه و کاربر خارج کشور نسخه دیگری.

محدودیت‌های تغییر DNS

یکی دیگه از مشکلات فعلی اینه که این روزها تغییر DNS هم مثل قبل سریع و ساده نیست. در بعضی شرایط برای اعمال تغییرات باید با زیرساخت یا سرویس‌دهنده هماهنگ بشه و ممکنه زمان‌بر باشه.

برای همین اگر قصد دارید چنین ساختاری راه‌اندازی کنید، بهتره:

• از قبل زیرساختش رو آماده کنید
• DNSهای ضروری رو تنظیم کرده باشید
• پلن جایگزین برای زمان اختلال داشته باشید

چون وسط بحران معمولاً زمان مناسبی برای تغییرات اساسی نیست.

تجربه ما در میهن وردپرس

توی حدود دو ماه گذشته، میهن وردپرس با همین ساختار کار می‌کرد و واقعاً تجربه بدی نبود. با اینکه محدودیت‌ها زیاد بود، اما سایت همچنان برای بخش زیادی از کاربران در دسترس موند و ربات‌های گوگل هم تونستن سایت رو بررسی کنن.

البته این راهکار بی‌نقص نیست و مدیریت دو سرور هم هزینه و دردسر خودش رو داره، اما در شرایط فعلی شاید یکی از منطقی‌ترین روش‌ها برای حفظ پایداری سایت باشه.

اگر شما هم سایت پربازدید یا کسب‌وکار آنلاینی دارید، به‌نظرم الان بیشتر از هر زمان دیگه‌ای باید به داشتن زیرساخت جایگزین فکر کنید. شاید قبلاً داشتن سرور دوم یا معماری چندمنطقه‌ای یک هزینه اضافه به‌نظر می‌رسید، اما این روزها بیشتر شبیه یک ضرورت شده.

آینده محتوا و ویدیوها

خداروشکر الان شرایط جسمیم خیلی بهتر شده و بعد از حدود یک ماه استراحت اجباری روی تخت، کم‌کم دوباره تونستم برگردم به کار، ضبط ویدیو و تولید محتوا. راستش اوایل حتی صحبت کردن طولانی یا نشستن پشت سیستم هم برام سخت بود، ولی الان حالم خیلی بهتره و انگیزه دارم دوباره مثل قبل آموزش تولید کنم.

توی این مدت خیلی‌ها پیام می‌دادن و می‌پرسیدن که آیا ویدیوها ادامه پیدا می‌کنه یا نه. جوابش قطعاً آره‌ست. شاید شرایط مثل قبل ساده نباشه، شاید محدودیت‌ها و مشکلات اینترنت کار رو سخت‌تر کرده باشه، اما همچنان تلاش می‌کنیم آموزش‌ها متوقف نشن و محتوای جدید منتشر بشه.

فقط واقعیت اینه که این روزها تولید محتوا نسبت به قبل شکل متفاوتی پیدا کرده. قبلاً شاید تنها دغدغه ما کیفیت آموزش بود، اما الان باید به چیزهایی مثل حجم ویدیو، نحوه دسترسی کاربران، سرعت دانلود و حتی امکان باز شدن سایت هم فکر کنیم.

برای همین دارم سعی می‌کنم تا جایی که ممکنه:

• ویدیوها با حجم کمتر منتشر بشن
• نسخه متنی آموزش‌ها بیشتر روی سایت قرار بگیره
• روش‌های جدیدی برای دسترسی راحت‌تر کاربران پیدا کنیم
• و محتوا طوری منتشر بشه که افراد بیشتری بتونن بدون دردسر ازش استفاده کنن

می‌دونم خیلی از شما هنوز محدودیت اینترنت دارین و حتی دیدن یک ویدیوی ساده هم بعضی وقت‌ها سخت شده، ولی باور کنید من هم دارم دنبال راه‌حل‌هایی می‌گردم که این فاصله کمتر بشه و آموزش‌ها راحت‌تر به دستتون برسه. امیدوارم کم‌کم شرایط بهتر بشه و دوباره بتونیم مثل قبل، با آرامش بیشتر، آموزش ببینیم، پروژه بسازیم و کنار هم رشد کنیم.

جمع‌بندی

این چند ماه برای من پر از اتفاقاتی بود که شاید هرکدومش می‌تونست مسیر زندگی آدم رو تغییر بده؛ از مشکلات سفر و محدودیت‌های ناگهانی گرفته تا تصادف، دوران بستری و دوری طولانی از خانواده و دوستان. اما بین تمام این اتفاقات، چیزی که بیشتر از همه برام پررنگ شد این بود که زندگی همیشه قابل پیش‌بینی نیست و گاهی باید یاد بگیریم وسط سخت‌ترین شرایط هم ادامه بدیم.

خوشحالم که امروز دوباره می‌تونم باهاتون صحبت کنم، ویدیو ضبط کنم و مثل قبل کنار شما باشم. شاید شرایط اینترنت، کسب‌وکارها و حتی زندگی خیلی از ما هنوز ایده‌آل نباشه، اما باور دارم که هیچ شرایطی دائمی نیست؛ نه روزهای خوب و نه روزهای سخت.

توی این مدت سعی کردیم میهن وردپرس رو پایدار نگه داریم، برای مشکلات فنی راه‌حل پیدا کنیم و همچنان کنار کاربرانمون باشیم. از شما هم ممنونم که توی تمام این مدت همراه ما بودید، پیام فرستادید، پیگیر بودید و انرژی دادید.

اگر شرایط اجازه بده، دوباره با قدرت بیشتری تولید محتوا رو ادامه میدم و سعی می‌کنم آموزش‌ها رو به شکلی منتشر کنم که برای همه قابل دسترس‌تر باشه. امیدوارم خیلی زود اوضاع برای همه بهتر بشه و دوباره بتونیم با خیال راحت روی ساختن، یاد گرفتن و رشد کردن تمرکز کنیم. شاد و سربلند باشید. 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.