نصب CentOS Stream 10 روی VMware ESXi؛ آموزش قدم‌به‌قدم

توی این آموزش، نصب CentOS Stream 10 روی VMware ESXi رو از صفر جلو می‌بریم. اول فایل ISO رو دانلود و داخل Datastore آپلود می‌کنید. بعد یک ماشین مجازی می‌سازید، منابعش رو تنظیم می‌کنید و نصب CentOS رو انجام می‌دید.

در ادامه هم سراغ IP ثابت، Gateway، DNS، ابزار open-vm-tools، فایروال، SSH و خطاهای رایج می‌ریم. پس حتی اگه تا حالا با ESXi یا سرور لینوکسی کار نکردید، می‌تونید مرحله‌ها رو به‌ترتیب انجام بدید و در پایان یک ماشین مجازی آماده داشته باشید.

نصب CentOS Stream 10 روی VMware ESXi

قراره در این آموزش چه کاری انجام بدید؟

قراره از پنل تحت وب ESXi یک ماشین مجازی تازه بسازید و فایل نصب CentOS Stream 10 رو به درایو مجازی اون وصل کنید. بعد از نصب هم شبکه، حساب کاربری و تنظیمات پایه امنیتی رو آماده می‌کنید.

خروجی نهایی نصب چه شکلیه؟

در پایان، یک سرور مجازی لینوکسی دارید که مستقل از بقیه ماشین‌های روی سرور کار می‌کنه. این ماشین می‌تونه IP مخصوص خودش رو داشته باشه و برای میزبانی وب‌سایت، محیط آزمایش یا اجرای سرویس‌های لینوکسی آماده بشه.

قبل از شروع به چه چیزهایی نیاز دارید؟

• یک سرور یا سیستم سازگار با نسخه VMware ESXi موردنظرتون
• آدرس پنل ESXi و یک حساب با دسترسی مدیریتی
• فایل ISO رسمی CentOS Stream 10 متناسب با معماری پردازنده
• فضای خالی کافی داخل Datastore
• CPU، RAM و فضای دیسک کافی برای ماشین مجازی
• اطلاعات IP، Prefix یا Subnet Mask، Gateway، DNS و نام میزبان
• یک Backup معتبر از داده‌های مهم سرور قبل از تغییر تنظیمات

بررسی سازگاری CentOS Stream با نسخه VMware ESXi

قبل از ساخت ماشین، نسخه دقیق ESXi، مدل پردازنده و معماری فایل ISO رو بررسی کنید. نمایش یک نام داخل فهرست Guest OS فقط تنظیمات پیشنهادی ماشین رو مشخص می‌کنه و به‌تنهایی تضمین پشتیبانی کامل نیست. برای محیط‌های حساس بهتره سازگاری سیستم‌عامل مهمان رو در راهنمای رسمی Broadcom بررسی کنید.

این آموزش روی رابط تحت وب نسل فعلی ESXi تمرکز داره. ممکنه اسم یا جای بعضی گزینه‌ها بین نسخه‌های مختلف کمی فرق داشته باشه، ولی مسیر اصلی ساخت ماشین، اتصال ISO و روشن‌کردن اون مشابه هست.

انتخاب نسخه مناسب فایل ISO

برای نصب معمول روی سرورهای دارای پردازنده Intel یا AMD، فایل معماری x86_64 رو انتخاب کنید. اگه سرورتون پردازنده ARM داره، باید نسخه aarch64 رو بگیرید. فایل DVD ISO بیشتر بسته‌های لازم برای نصب آفلاین رو همراه خودش داره و برای شروع انتخاب ساده‌تریه.

VMware ESXi و ماشین مجازی چه هستن؟

VMware ESXi یک Hypervisor یا «لایه مجازی‌سازی» هست. این نرم‌افزار مستقیم روی سرور نصب می‌شه و منابع فیزیکی مثل پردازنده، حافظه و دیسک رو بین چند ماشین مجازی تقسیم می‌کنه.

ESXi چطور چند سیستم‌عامل رو روی یک سرور اجرا می‌کنه؟

هر ماشین مجازی مثل یک کامپیوتر جدا رفتار می‌کنه و پردازنده، RAM، دیسک، کارت شبکه و Firmware مجازی خودش رو داره. برای همین می‌تونید روی یک سرور فیزیکی چند سیستم‌عامل جدا اجرا کنید، بدون اینکه فایل‌ها و تنظیماتشون با هم قاطی بشن.

تفاوت ESXi، vSphere Client و ماشین مجازی

• ESXi: نرم‌افزاریه که روی سرور نصب می‌شه و ماشین‌ها رو اجرا می‌کنه.
• vSphere Client: رابط تحت وب مدیریتیه که با مرورگر بازش می‌کنید.
• ماشین مجازی: همون کامپیوتر نرم‌افزاریه که CentOS داخلش نصب می‌شه.

ورود به پنل تحت وب VMware ESXi

1. آدرس IP سرور رو پیدا کنید: IP مدیریتی ESXi معمولاً داخل کنسول مستقیم سرور یا اطلاعات شرکت دیتاسنتر دیده می‌شه.
2. پنل رو باز کنید: آدرس رو به‌شکل https://IP-SERVER داخل مرورگر وارد کنید.
3. وارد حساب مدیریتی بشید: نام کاربری و رمز مدیریتی رو بنویسید. اگه خطای گواهی امنیتی می‌بینید، قبل از ادامه مطمئن بشید IP واقعاً برای سرور خودتونه.
4. بخش‌های اصلی رو ببینید: از Host برای وضعیت سرور، از Virtual Machines برای مدیریت ماشین‌ها، از Storage برای Datastore و از Networking برای شبکه‌های مجازی استفاده می‌کنید.

Datastore همون فضای ذخیره‌سازی ESXi هست که فایل ISO، دیسک ماشین و فایل‌های تنظیمات داخلش نگه‌داری می‌شن. قبل از آپلود ISO، ظرفیت خالی Datastore رو بررسی کنید.

دانلود فایل ISO سیستم‌عامل CentOS Stream

فایل ISO چیه و چرا بهش نیاز دارید؟

ISO یک فایل تصویری از رسانه نصب سیستم‌عامله. در ماشین مجازی، این فایل نقش DVD نصب رو بازی می‌کنه و ESXi ماشین رو از روی اون راه‌اندازی می‌کنه.

دانلود ISO از وب‌سایت رسمی CentOS

صفحه دانلود رسمی CentOS رو باز کنید. CentOS Stream 10، معماری درست و یکی از Mirrorهای رسمی رو انتخاب کنید. Mirror یعنی یکی از سرورهای رسمی یا تأییدشده‌ای که همون فایل دانلود رو در اختیارتون می‌ذاره.

بررسی درست‌بودن فایل دانلودشده

بعد از دانلود، مقدار Checksum فایل رو با مقدار منتشرشده در منبع رسمی مقایسه کنید. Checksum یک اثر انگشت متنی برای فایله و کمک می‌کنه خرابی یا تغییر ناخواسته فایل رو تشخیص بدید. الگوریتم و دستور بررسی باید دقیقاً با مقدار معرفی‌شده کنار فایل دانلود هماهنگ باشه.

آپلود فایل ISO در Datastore

1. از منوی سمت چپ وارد Storage بشید.
2. Datastore موردنظرتون رو انتخاب کنید و فضای خالی اون رو ببینید.
3. گزینه Datastore browser رو باز کنید و یک پوشه مثل ISO بسازید.
4. وارد پوشه بشید، روی Upload بزنید و فایل CentOS Stream 10 رو انتخاب کنید.
5. تا پایان انتقال، صفحه مرورگر رو نبندید. بعد نام و اندازه فایل آپلودشده رو بررسی کنید.

اگه پنل اجازه آپلود نمی‌ده، اول سطح دسترسی حسابتون، فضای خالی Datastore و پایداری اتصال مرورگر به ESXi رو بررسی کنید.

ساخت ماشین مجازی برای CentOS

وارد Virtual Machines بشید و روی Create / Register VM بزنید.

گزینه ساخت ماشین مجازی جدید رو انتخاب کنید.

یک نام مشخص مثل centos-stream-10 بنویسید.

در بخش Guest OS family، گزینه Linux رو انتخاب کنید.

برای نسخه سیستم‌عامل، نزدیک‌ترین گزینه سازگار با لینوکس ۶۴ بیتی و نسخه ESXi خودتون رو انتخاب کنید.

Datastore مناسب رو مشخص کنید.

تعداد vCPU و هسته‌های لازم رو انتخاب کنید.

حافظه RAM رو تنظیم کنید.

یک دیسک مجازی بسازید و ظرفیت اون رو مشخص کنید. کارت شبکه رو به Port Group درست وصل کنید. Port Group همون شبکه مجازیه که ماشین رو به شبکه موردنظرتون متصل می‌کنه.

درایو CD/DVD رو روی Datastore ISO file بذارید و فایل ISO آپلودشده رو انتخاب کنید.

گزینه Connect at power on رو برای درایو CD/DVD فعال کنید و تنظیمات رو ذخیره کنید.

نام ماشین رو طوری انتخاب کنید که بعداً کاربرد اون مشخص باشه. اگه چند محیط دارید، می‌تونید کاربرد یا محیط رو هم به نام اضافه کنید؛ مثلاً centos10-web-test.

اگه گزینه‌ای با نام دقیق CentOS Stream 10 نمی‌بینید، یک گزینه عمومی و سازگار برای Linux 64-bit انتخاب کنید. انتخاب Guest OS تنظیمات پیشنهادی سخت‌افزار مجازی رو آماده می‌کنه، ولی خود CentOS رو نصب نمی‌کنه.

چه مقدار CPU، RAM و فضای دیسک انتخاب کنید؟

مقدار مناسب به سرویس‌هایی بستگی داره که می‌خواید اجرا کنید. برای یک نصب آزمایشی سبک، می‌تونید با ۲ vCPU، حدود ۴ گیگابایت RAM و حداقل ۲۰ تا ۳۰ گیگابایت دیسک شروع کنید. برای محیط واقعی، منابع رو با نیاز نرم‌افزار، تعداد کاربرها، گزارش مصرف و الزام‌های رسمی CentOS هماهنگ کنید.

همه منابع سرور فیزیکی رو به یک ماشین ندید. خود ESXi و ماشین‌های دیگه هم به CPU، RAM و فضای ذخیره‌سازی نیاز دارن. کمبود فضای Datastore می‌تونه ماشین رو ناپایدار کنه یا جلوی ساخت Snapshot رو بگیره.

Thin Provision و Thick Provision چه فرقی دارن؟

در Thin Provision، فایل دیسک مجازی هم‌زمان با مصرف داده بزرگ‌تر می‌شه. این روش اول کار فضای کمتری می‌گیره، ولی باید ظرفیت Datastore رو مرتب زیر نظر داشته باشید. در Thick Provision، ظرفیت تعیین‌شده از ابتدا برای دیسک رزرو می‌شه و مدیریت فضای قابل پیش‌بینی‌تری بهتون می‌ده.

چه زمانی باید Firmware رو روی UEFI بذارید؟

برای یک ماشین جدید، UEFI معمولاً انتخاب مناسبیه و با پارتیشن‌بندی GPT و سیستم‌عامل‌های جدید هماهنگی خوبی داره. Firmware رو بعد از نصب بدون برنامه تغییر ندید، چون ممکنه ماشین دیگه بوت نشه. اگه می‌خواید Secure Boot رو فعال کنید، اول سازگاری نسخه ESXi، سخت‌افزار مجازی و سیستم‌عامل مهمان رو بررسی کنید.

روشن‌کردن ماشین مجازی و بوت از فایل ISO

1. ماشین مجازی رو انتخاب کنید و روی Power on بزنید.
2. کنسول مرورگری ماشین رو باز کنید.
3. چند لحظه صبر کنید تا منوی نصب CentOS دیده بشه.
4. گزینه نصب CentOS Stream رو انتخاب کنید و وارد نصب‌کننده بشید.

اگه صفحه نصب باز نمی‌شه، ماشین رو خاموش کنید و اتصال ISO، گزینه Connect at power on و ترتیب Boot رو دوباره ببینید. مطمئن بشید فایل ISO کامل آپلود شده و درایو مجازی به همون فایل وصل هست.

نصب CentOS Stream به‌صورت مرحله‌به‌مرحله

مراحل نصب CentOS روی سیستم عامل مجازی دقیقا عین نصب روی سیستم عامل واقعی هست.

1. زبان نصب رو انتخاب کنید: زبان دلخواهتون رو انتخاب کنید و وارد صفحه خلاصه تنظیمات بشید.
2. منطقه زمانی رو مشخص کنید: شهر یا منطقه زمانی درست رو انتخاب کنید تا ساعت سیستم دقیق باشه.
3. نوع نصب نرم‌افزار رو انتخاب کنید: برای سرور سبک، محیط Minimal گزینه مناسبیه. اگه رابط گرافیکی لازم دارید، محیطی رو انتخاب کنید که دسکتاپ ارائه می‌ده.
4. دیسک مقصد رو انتخاب کنید: دیسک مجازی ساخته‌شده در ESXi رو تیک بزنید.
5. روش پارتیشن‌بندی رو مشخص کنید: برای شروع می‌تونید پارتیشن‌بندی خودکار رو انتخاب کنید. تنظیم دستی برای نیازهای خاص مناسبه.
6. شبکه و نام میزبان رو تنظیم کنید: کارت شبکه رو روشن کنید، نام میزبان رو بنویسید و اگه اطلاعات IP ثابت دارید، تنظیمات IPv4 رو وارد کنید.
7. حساب کاربری بسازید: یک کاربر عادی با رمز قوی بسازید و در صورت نیاز دسترسی مدیریتی به اون بدید. برای حساب root هم سیاست امنی انتخاب کنید.
8. نصب رو شروع کنید: خلاصه تنظیمات رو یک‌بار بررسی کنید، نصب رو شروع کنید و بعد از پایان، ماشین رو راه‌اندازی دوباره کنید.

نصب Minimal برای چه سرورهایی مناسبه؟

Minimal یعنی نصب سبک و بدون رابط گرافیکی کامل. این حالت برای وب‌سرور، پایگاه داده، سرویس‌های شبکه و ماشین‌هایی که از راه SSH مدیریت می‌شن مناسبه. اگه برای اجرای یک برنامه به محیط دسکتاپ نیاز دارید، Minimal انتخاب کافی‌ای نیست.

پارتیشن‌بندی خودکار بهتره یا دستی؟

برای یک ماشین ساده یا آزمایشی، پارتیشن‌بندی خودکار راحت‌تره و احتمال اشتباه رو کمتر می‌کنه. برای سرور واقعی ممکنه بخواید فضای /var، داده‌های برنامه یا گزارش‌ها رو جدا کنید. قبل از پارتیشن‌بندی دستی، ظرفیت موردنیاز هر بخش و برنامه Backup رو مشخص کنید.

تنظیم IP ثابت، Gateway و DNS در CentOS

اطلاعات شبکه رو از کجا بگیرید؟

IP، Prefix، Gateway و DNS رو از مدیر شبکه یا شرکت میزبان بگیرید. این اطلاعات باید با Port Group و VLAN سرور هماهنگ باشن. VLAN راهیه برای جداکردن چند شبکه منطقی روی یک زیرساخت مشترک.

فعال‌کردن کارت شبکه موقع روشن‌شدن سیستم

در صفحه تنظیم شبکه نصب‌کننده، کارت شبکه رو انتخاب و کلید اتصال رو روشن کنید. بعد از نصب هم می‌تونید با دستور nmcli device status وضعیت کارت‌ها رو ببینید. اگه اتصال مربوطه خاموشه، نام Connection رو با nmcli connection show پیدا کنید و اون رو فعال کنید.

تنظیم IP ثابت و Gateway

برای تنظیم خط فرمان، اول نام اتصال رو پیدا کنید. بعد مقادیر نمونه زیر رو با اطلاعات واقعی شبکه خودتون عوض کنید:

nmcli connection show
sudo nmcli connection modify "CONNECTION-NAME" ipv4.method manual ipv4.addresses "192.0.2.10/24" ipv4.gateway "192.0.2.1"
sudo nmcli connection up "CONNECTION-NAME"

آدرس‌های بالا فقط نمونه هستن و نباید بدون تغییر روی سرور استفاده بشن. اگه از راه دور به ماشین وصل هستید، تغییر اشتباه شبکه می‌تونه اتصال شما رو قطع کنه؛ پس کنسول ESXi رو باز نگه دارید.

تنظیم DNS و نام میزبان

DNS اسم دامنه رو به IP تبدیل می‌کنه. آدرس‌های DNS رو از مدیر شبکه یا شرکت میزبان بگیرید و نام میزبان رو به‌شکل واضح انتخاب کنید:

sudo nmcli connection modify "CONNECTION-NAME" ipv4.dns "DNS-1 DNS-2"
sudo hostnamectl set-hostname server.example.com
sudo nmcli connection up "CONNECTION-NAME"

آزمایش اتصال شبکه و اینترنت

اول آدرس‌ها و مسیر پیش‌فرض رو ببینید. بعد Gateway، یک IP بیرونی مجاز و در آخر یک نام دامنه رو آزمایش کنید:

ip address
ip route
ping -c 4 GATEWAY-IP
getent hosts centos.org

اگه Gateway پاسخ می‌ده ولی نام دامنه پیدا نمی‌شه، احتمالاً تنظیم DNS مشکل داره. اگه حتی Gateway هم پاسخ نمی‌ده، اتصال کارت مجازی، Port Group، VLAN، IP و Prefix رو بررسی کنید.

کارهای ضروری بعد از نصب CentOS

1. فایل ISO رو جدا کنید: ماشین رو خاموش کنید یا تنظیمات CD/DVD رو ویرایش کنید و اتصال ISO موقع روشن‌شدن رو بردارید.
2. سیستم رو به‌روز کنید: دستور sudo dnf upgrade --refresh رو اجرا کنید و بعد از به‌روزرسانی‌های مهم، در صورت نیاز ماشین رو راه‌اندازی دوباره کنید.
3. open-vm-tools رو بررسی کنید: این مجموعه ارتباط بهتر سیستم‌عامل مهمان با VMware رو فراهم می‌کنه. با rpm -q open-vm-tools نصب‌بودن اون رو ببینید و در صورت نیاز از مخزن رسمی سیستم نصبش کنید.
4. ساعت رو هماهنگ کنید: وضعیت همگام‌سازی رو با timedatectl و سرویس زمان نصب‌شده روی سیستم بررسی کنید.
5. فایروال رو ببینید: با sudo firewall-cmd --state وضعیت firewalld رو بررسی کنید و فقط سرویس‌های لازم رو باز بذارید.
6. SSH رو در صورت نیاز آماده کنید: قبل از فعال‌کردن دسترسی از راه دور، حساب غیر root، رمز قوی یا کلید SSH و محدودیت فایروال رو آماده کنید.
7. Backup بگیرید: بعد از کامل‌شدن تنظیمات و آزمایش سرویس‌ها، یک Backup معتبر بسازید. Snapshot رو فقط برای تغییرهای کوتاه‌مدت و با برنامه حذف مشخص نگه دارید.

برای نصب سایت روی این ماشین، شناخت نقش وب‌سرور هم کمکتون می‌کنه. در مقاله وب‌سرور چیست و کدام وب‌سرور برای سایت شما بهتره می‌تونید تفاوت گزینه‌های رایج رو ساده‌تر ببینید.

رفع خطاهای رایج نصب CentOS روی VMware ESXi

ماشین مجازی از فایل ISO بوت نمی‌شه

اتصال فایل ISO، گزینه Connect at power on و ترتیب Boot رو بررسی کنید. اگه ماشین قبلاً از دیسک بوت شده، موقع روشن‌کردن وارد Boot Menu بشید یا تأخیر بوت کوتاهی تنظیم کنید تا بتونید CD/DVD مجازی رو انتخاب کنید.

دیسک مجازی داخل نصب‌کننده دیده نمی‌شه

اول مطمئن بشید واقعاً یک دیسک مجازی به ماشین اضافه شده. بعد نوع کنترلر دیسک و سازگاری اون با سیستم‌عامل مهمان رو بررسی کنید. تغییر کنترلر یک ماشین نصب‌شده ممکنه باعث مشکل بوت بشه، پس این کار رو بدون Backup انجام ندید.

CentOS به شبکه یا اینترنت وصل نمی‌شه

گزینه Connected برای کارت شبکه مجازی، Port Group، VLAN و روشن‌بودن Connection داخل CentOS رو بررسی کنید. بعد IP، Prefix، Gateway و DNS رو جداگانه آزمایش کنید تا مشخص بشه مشکل از کدوم بخشه.

آدرس IP بعد از راه‌اندازی دوباره تغییر می‌کنه

احتمالاً اتصال روی DHCP تنظیم شده. DHCP یعنی شبکه IP رو خودکار به ماشین می‌ده و ممکنه اون آدرس بعداً عوض بشه. برای IP ثابت، روش IPv4 رو روی Manual بذارید یا از مدیر شبکه بخواید یک رزرو DHCP مناسب بسازه.

ماشین مجازی کند یا ناپایداره

مصرف CPU، RAM، فضای Datastore و تأخیر دیسک رو در پنل ESXi ببینید. اختصاص CPU بیشتر همیشه سرعت رو بهتر نمی‌کنه و تراکم زیاد منابع می‌تونه روی همه ماشین‌ها اثر بذاره. گزارش مصرف داخل CentOS رو هم با ابزارهایی مثل top، free -h و df -h بررسی کنید.

سیستم‌عامل مهمان با نسخه ESXi سازگار نیست

نسخه ESXi، Virtual Hardware، Firmware و معماری فایل ISO رو یادداشت کنید و سازگاری اون‌ها رو در منابع رسمی Broadcom و CentOS بررسی کنید. برای سرور واقعی از ترکیبی استفاده کنید که هنوز به‌روزرسانی امنیتی و پشتیبانی لازم رو دریافت می‌کنه.

نکات امنیتی و نگهداری ماشین مجازی CentOS

• برای کار روزمره از حساب جدا از root استفاده کنید و رمز طولانی و منحصربه‌فرد بذارید.
• به‌روزرسانی‌های امنیتی CentOS و ESXi رو منظم بررسی و در یک بازه نگهداری کنترل‌شده نصب کنید.
• فقط پورت‌هایی رو باز بذارید که سرویس شما واقعاً بهشون نیاز داره.
• ورود SSH با کلید رو به رمز ترجیح بدید و دسترسی مدیریتی رو به شبکه‌ها یا IPهای مورداعتماد محدود کنید.
• Backup رو منظم بگیرید و بازیابی اون رو هم آزمایش کنید.
• مصرف CPU، RAM، دیسک و رشد فایل‌های گزارش رو زیر نظر داشته باشید.
• پنل مدیریتی ESXi رو مستقیم و بدون محدودیت در دسترس اینترنت عمومی نذارید.

جمع‌بندی نصب CentOS روی VMware ESXi

برای نصب CentOS روی VMware ESXi، اول باید سازگاری نسخه‌ها رو بررسی کنید و ISO رسمی CentOS Stream 10 رو بگیرید. بعد فایل رو داخل Datastore می‌ذارید، ماشین مجازی رو با CPU، RAM، دیسک و شبکه مناسب می‌سازید و نصب‌کننده رو از روی ISO اجرا می‌کنید.

کار با پایان نصب تموم نمی‌شه. IP، Gateway و DNS رو آزمایش کنید، سیستم رو به‌روز نگه دارید، open-vm-tools و فایروال رو بررسی کنید و برای Backup برنامه داشته باشید. اگه این مرحله‌ها رو به‌ترتیب جلو ببرید، یک ماشین لینوکسی تمیز و قابل‌مدیریت برای سرویس‌های بعدی دارید.

سؤالات متداول

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.