آموزشها
قالبها
افزونهها
سایت برتر
هاست وردپرس
طراحی سایت
تولزینااینستاگرام برای همیشه فیلتر شد! حالا چه باید کرد؟
- مقالات آموزشی
- بروزرسانی شده در
واقعیتش این روزها خیلیها حال و روز خوبی ندارن. مخصوصاً اونایی که کل بیزنسشون رو گذاشته بودن روی اینستاگرام. درآمدشون تقریباً صفر شده، کلی ضرر کردن و خیلیها هنوز نمیدونن باید چیکار کنن. راستش دوست ندارم اینو بگم، ولی واقعاً باید بگم که دیدی گفتم؟ بارها و بارها گفته بودم اینستاگرام نمیتونه پایهی مطمئنی برای بیزنس شما باشه.
سالهاست همه جا حرف زدیم؛ اینکه بهتره سایت داشته باشیم، یا فقط اینستاگرام، یا هر دو کنار هم. تو لایوهای اینستاگرام، توی ویدیوهای یوتیوب بارها گفتم که «بچهها، حواستون باشه! اینستاگرام همیشگی نیست، بیس اصلی بیزنس رو روی اینستاگرام نذارید.» ولی خب، گوش شنوای زیادی نبود. اما، اونایی که جدی گرفتن و سایت خودشون رو راه انداختن، خیلی راحتتر تونستن با این چالش کنار بیان.
آنچه در این مقاله میخوانید
اینستاگرام فقط یک کانال بازاریابی بود
اونایی که از قبل میدونستن اینستاگرام قرار نیست پایهی اصلی کسبوکارشون باشه، الان خیلی کمتر آسیب دیدن. چون از نگاه درست به ماجرا وارد شده بودن. اینستاگرام همیشه فقط یک کانال بازاریابی بوده که حالا بسته شده. درسته که بسته شدنش اتفاق خوشایندی نیست، چون ورودی و کاربر زیادی میآورد و برای خیلیها نقش مهمی در جذب مشتری داشت، اما در نهایت فقط یک مسیر بود، نه مقصد اصلی.
وقتی شما کسبوکارتون رو روی سایت بنا کرده باشید، بسته شدن هیچ کانال بازاریابی نمیتونه شما رو فلج کنه. سایت مثل خونهی اصلی شماست، جایی که همهی مشتریها در نهایت باید به اونجا برسن و خرید انجام بدن. در عوض، اینستاگرام یا هر شبکه اجتماعی دیگه مثل خیابونهای شلوغ شهر عمل میکنن؛ خیابونهایی که میشه داخلشون تراکت پخش کرد و توجه مردم رو جلب کرد تا بیان به سمت مغازهی اصلی. اگر مغازهای در کار نباشه و فقط به همون خیابون دل ببندید، کافی است یه روز اون خیابون بسته بشه تا همه چیز نابود بشه.
الان هم همین اتفاق افتاده. اینستاگرام فیلتر شده و خیلیها از این مسیر ورودی ندارن. اما کسانی که سایت داشتن، راحتتر با شرایط کنار اومدن. چون میتونن مسیرهای دیگه رو فعال کنن، مثل گوگل و جستوجوهای طبیعی، یا ویدیو در یوتیوب و آپارات، یا حتی ارتباط مستقیم با مشتری از طریق ایمیل و پیامک. همهی این مسیرها در نهایت مشتری رو میبرن به همون نقطهی امن و پایدار یعنی سایت.
چرا نباید شبکههای اجتماعی رو پایهی اصلی کسبوکار بدونیم
بارها و بارها در مورد این موضوع صحبت کردم که نه فقط اینستاگرام، بلکه هیچ شبکه اجتماعی دیگهای نباید بیس اصلی کسبوکار ما باشه. اما متأسفانه توی چند سال اخیر توی ایران یه روند اشتباه شکل گرفت. دلیلش هم روشن بود؛ خیلی از مدرسها و دورهفروشها میخواستن سریعتر پول دربیارن. برای همین مدام تبلیغ میکردن که نیازی به سایت نیست، بیاید بیزنستون رو روی اینستاگرام بنا کنید. میگفتن فقط کافیه یه پیج بزنید، محتوا بذارید و خیلی راحت میتونید فروش داشته باشید.
همین توصیههای سطحی باعث شد خیلیها به جای اینکه از همون اول یه زیرساخت درست برای خودشون بسازن، همه چیز رو بریزن توی سبد اینستاگرام. اما امروز که اینستاگرام فیلتر شده، همهچی برای این دسته از کسبوکارها ریخته به هم. چون تمام تکیهشون روی بستری بوده که از کنترلشون خارج بوده و به محض اینکه محدود شده، عملاً کل بیزنس فلج شده.
این اتفاق یه بار دیگه به همه ما نشون داد که شبکههای اجتماعی ابزار کمکی هستن، نه مقصد نهایی. شما میتونید ازشون استفاده کنید برای جذب کاربر، برای دیده شدن بیشتر، برای معرفی خودتون، ولی هرگز نباید اون رو جایگزین یک بستر مستقل مثل سایت بدونید. چون شبکههای اجتماعی خونهی اجارهای هستن. شما صاحبش نیستید و هر لحظه ممکنه درش بسته بشه. اما سایت خونهی خودتونه، حتی اگر خیابونهای اطراف بسته بشن، باز هم چراغش روشن میمونه.
توصیهای به دهه هشتادیها و نودیها
یه چیزی رو مخصوصاً به بچههایی که تازه میخوان وارد دنیای کسبوکار اینترنتی بشن بگم، بهویژه دهه هشتادیها و نودیها. خواهش میکنم به این توصیه دقت کنید. بالاخره چند سالی هست من دارم توی اینترنت کسب درآمد میکنم و این حرفا فقط تئوری نیست. اولین درآمد اینترنتی من برمیگرده به سال ۸۸. از همون زمان که یاهو مسنجر داغ بود و خیلیها ازش برای تبلیغات و ارتباط با مشتری استفاده میکردن، من توی فضای آنلاین بودم.
خودم یادمه وقتی یاهو مسنجر بسته شد، کلیها ضربه خوردن. بعدش هم فیلتر شدن تلگرام رو دیدیم، فیلتر شدن فیسبوک رو هم دیدیم. هر کدوم از اینا برای یه مدت کانال بازاریابی خیلی خوبی بودن و افراد زیادی روشون حساب باز کرده بودن. اما وقتی محدود یا بسته شدن، همون آدمایی که همه چیزشون رو گذاشته بودن روی اون بستر، کاملاً بهم ریختن.
حرفم اینه که هیچوقت روی یه ابزار یا یه شبکه اجتماعی به عنوان ستون اصلی بیزنستون حساب نکنید. اینا همه کانالهای موقتی هستن. یه روز هستن و یه روز نیستن. چیزی که موندگار و پایدار میمونه، همون سایته. اگه از همین اول کار یه سایت داشته باشید، هر وقت یه شبکه اجتماعی بسته بشه، فقط یه کانال بازاریابیتون رو از دست دادید، نه کل کسبوکارتون رو.
تجربهای که مسیرتو رو عوض میکنه
من خودم اولین بار وقتی فهمیدم شبکههای اجتماعی نمیتونن پایهی اصلی یه بیزنس باشن، همون موقعی بود که یاهو مسنجر تعطیل شد. اون زمان کلی هزینه تبلیغات کرده بودم روی یاهو مسنجر. گروههایی داشت مثل گروههای واتساپ امروز، با این تفاوت که میشد توش تبلیغ فرستاد یا حتی رباتهایی بودن که تبلیغات رو به صورت خودکار میفرستادن. ما از همین طریق درآمد خیلی خوبی داشتیم. اما یه روز ناگهانی گفتن: «یاهو مسنجر دیگه بسته میشه!» و همه چیز یکشبه دود شد و رفت هوا.
از همونجا بود که برای اولین بار به این نتیجه رسیدم نمیشه روی یه بستر موقتی همهچیز رو سوار کرد. بعد رفتیم سراغ فیسبوک، اونم فیلتر شد. رفتیم روی تلگرام، اونم فیلتر شد. یه مدت روی بلاگها مثل بلاگفا، ایرانبلاگ و میهنبلاگ فعالیت کردیم، که اونها هم یا تعطیل شدن یا به مرور از دسترس خارج شدن.
این رفت و آمدها و تجربههای تلخ باعث شد بعد از چند سال آزمون و خطا به یه نتیجه قطعی برسم، بیس اصلی بیزنس ما فقط باید سایت باشه. هیچ راه دیگهای وجود نداره. چون سایت تنها چیزیه که صاحبش خودتی، تنها چیزیه که هیچکس نمیتونه راحت از دستت بگیره. بقیه ابزارها میان و میرن، اما سایت میمونه.
چرا سایت تنها جاییه که واقعاً مال شماست
یه دلیل خیلی مهم وجود داره که همیشه میگم بیس اصلی کسبوکار باید سایت باشه. چون توی سایت همه چیز دست خودتونه. تمام اطلاعات مشتریها، دیتای فروش، محتوایی که تولید کردید، همه و همه دست خودتونه. هیچکس نمیتونه بیاد یهویی بگه: «خب، از امروز این سایتو تعطیل میکنیم!» نه، چون سایت مال خودتونه.
همهی تصمیمها رو خودتون میگیرید. این که چه محصولی بفروشید، چه محتوایی بذارید، یا حتی ظاهر سایتتون چه شکلی باشه، همه به انتخاب شماست. حتی اگر یه روزی سایت شما فیلتر بشه، باز هم اختیارش دست خودتونه. میتونید برید درخواست بدید، مشکل رو برطرف کنید و دوباره بالا بیاریدش. چون سند و مدرک به اسم شماست.
اما شبکههای اجتماعی چی؟ مثل همین اینستاگرام. امروز فیلتر شده و شما هیچ کاری نمیتونید بکنید. نمیتونید برید به مثلاً سامانه ساماندهی یا اینترنت داتآر بگید «بیاید برام رفع فیلتر کنید» چون خیلی راحت بهتون میگن که «این شبکه مال شما نیست! چه دلیلی داره ما رفع فیلترش کنیم؟» و راست هم میگن، چون واقعاً اختیارش دست شما نیست.
اینجاست که فرق بزرگ سایت با شبکههای اجتماعی معلوم میشه. سایت خونهی خودتونه، میتونید هر وقت بخواید بازسازیش کنید، رنگش رو عوض کنید یا حتی جاشو تغییر بدید. اما شبکههای اجتماعی مثل خونهی اجارهای میمونن؛ صاحبخونه هر وقت دلش بخواد میتونه درشو ببنده.
این حرف رو بارها توی لایوهای اینستاگرام گفته بودم، توی ویدیوهای یوتیوب هم هست. به خدا ویدیوهاش هنوز هست، لینکشم میذارم ببینید. اون روزا داشتم حرص میخوردم که چرا دارید همهی تلاشتون، تمرکزتون، زمان و انرژی و هزینهتون رو فقط روی اینستاگرام میذارید.
ببین، من اگه میخواستم از اینستاگرام پول دربیارم، خیلی راحت میتونستم. همون موقع که اینستاگرام تو ایران رو روال افتاده بود، میرفتم میشدم مدرس اینستاگرام. یه پیج میزدم و میگفتم بیاید پکیجهای منو بخرید، آموزش ببینید و پولدار بشید. واقعیتش این بود که تنها کسانی که مطمئن پولدار شدن، همین مدرسهای اینستاگرام بودن.
حالا یه سری پیج هم بودن که واقعاً تلاش کردن، زحمت کشیدن، شب و روز گذاشتن و تونستن پول خوب دربیارن. اینا رو نمیشه انکار کرد. خیلیهاشون با خلاقیت و پشتکار خودشون تونستن موفق بشن. اما سؤال اصلی اینه، تا کی؟ یک سال؟ دو سال؟ سه سال؟ آخرش همین شد که امروز داریم میبینیم. یه روز همهچی فیلتر میشه و تموم.
اگه سایت فیلتر شد چی؟
یه نکته مهم اینه که اگر سایت شما یه روزی فیلتر بشه، خیلی راحت میتونید برید توی سایتهایی مثل internet.ir یا samandehi.ir و درخواست رفع فیلتر بدید. چرا؟ چون سایت مال خودتونه، مالکیتش مشخصه و همهچی به اسم شماست. اما شما هیچوقت نمیتونید برید بگید “بیاید اینستاگرام رو برام رفع فیلتر کنید”! چون اینستاگرام مال شما نیست، پلتفرم شما نیست، هیچ اختیاری روش ندارید.
قضیه فقط هم مربوط به فیلتر شدن تو ایران نیست. کلاً شبکههای اجتماعی و حتی روشهای تبلیغاتی دیگه بعد یه مدت از مد میافتن. مثل همین داستان تیکتاک که اومد و گوی رقابت رو از اینستاگرام ربود. خیلی از کاربرای اینستاگرام کمکم کوچ کردن به تیکتاک، چون ترند جدید بود. این یعنی هیچ شبکه اجتماعی پایدار نیست، همشون یه دورهای دارن و بعد جاشونو به یکی دیگه میدن.
حرف من این نیست که اینستاگرام بده و وبسایت خوب. نه! اینستاگرام یه کانال بازاریابی فوقالعادهست، میتونه کمک خیلی بزرگی برای جذب مشتری باشه. اما وبسایت همیشه باید بیس اصلی کسبوکار شما باشه. شبکههای اجتماعی میان و میرن، ولی سایت میمونه.
شبکههای اجتماعی در هیچ کجای دنیا پایدار نیستن
این اشتباه رو نکنیم که فکر کنیم فقط توی ایران اینطوریه. بعضیها شاید بگن خب باشه، اینجا اینستاگرام فیلتر شد، ولی اگه توی خارج از کشور بودیم، میتونستیم یه عمر از طریق اینستاگرام پول دربیاریم. واقعیت اینه که نه، حتی اونجا هم همین شرایط وجود داره.
من خودم یه مدتی تصمیم گرفتم دوباره روی آموزش دیجیتال مارکتینگ از طریق شبکههای اجتماعی تمرکز کنم. اما خیلی زود متوجه شدم این مسیر همیشگی نیست. فقط کافیه تاریخچهی همین پلتفرمها رو نگاه کنید. یه زمانی فیسبوک روی بورس بود و همه میگفتن فیسبوک همهچیزه. بعد کمکم اینستاگرام اومد بالا و شد ستارهی اصلی. حالا چند ساله تیکتاک با ویدیوهای کوتاهش بخش بزرگی از کاربرهای اینستاگرام رو دزدیده.
این یعنی حتی توی کشورهای خارجی هم شبکههای اجتماعی مدام در حال تغییرن. یه جورایی میشه گفت مسابقهایه بین پلتفرمهای مختلف. یکی چند سال میدرخشه، بعد یه رقیب تازهنفس میاد و جای اون رو میگیره. فیسبوک رو نگاه کنید؛ الان برای خیلیها دیگه جذابیت نداره. تلگرام یه مدت با ویدیوهای یک دقیقهای جذاب بود، بعد تیکتاک اومد با ویدیوهای ۱۵ تا ۳۰ ثانیهای و همهچیز رو تغییر داد.
این چرخه هیچوقت متوقف نمیشه. امروز تیکتاک و اینستاگرام هستن، فردا شاید یه شبکهی اجتماعی دیگه بیاد که همهی نگاهها رو به خودش جلب کنه. پس این تصور که «بریم روی یه شبکه اجتماعی و برای همیشه روی اون حساب باز کنیم» از اساس اشتباهه. چون هیچ تضمینی وجود نداره که اون شبکه برای همیشه محبوب بمونه.
اینجاست که دوباره همون نتیجهی قطعی خودش رو نشون میده: شبکههای اجتماعی فقط ابزارن، نه مقصد. باید ازشون برای جذب کاربر استفاده کرد، اما بیس اصلی و پایدار همون سایت شماست که هیچ ترندی نمیتونه جاشو بگیره.
شبکههای اجتماعی خوب هستن، اما فقط به عنوان کانال بازاریابی
در نهایت همهی این شبکههای اجتماعی فقط یه چیزن: کانالهای بازاریابی. بد نیست ازشون استفاده کنیم، خود من هم هنوز اینستاگرام دارم و همین ویدیو رو شاید اونجا هم بذارم. ولی واقعیت اینه که این فقط یه مسیر برای جذب آدمهاست. یه عده میان از طریق اینستاگرام یا هر شبکهی دیگه با من آشنا میشن و بعدش مسیر اصلیشون میشه سایتم.
همهچیز تو سایت اتفاق میافته. محصول همونجا خریداری میشه، خدمات همونجا ارائه میشه، هزینهها پرداخت میشه، پشتیبانی داده میشه، و اطلاعات کاملتر در اختیار مشتری قرار میگیره. این یعنی سایت نقطهی پایانی سفر کاربره، جایی که بیزنس واقعی جریان پیدا میکنه.
خیلی ساده دارم میگم، بیس بیزنستون باید روی وبسایت باشه. این یه اصلیه که بارها تکرار کردم، ولی هنوز میبینم خیلیها جدی نمیگیرن. انگار این موضوع بدیهی نیست، در حالی که همهی تجربهها نشون داده جز این راهی وجود نداره. شبکههای اجتماعی میان و میرن، ولی سایت همیشه مال شماست و ستون اصلی کسبوکار شما باقی میمونه.
حالا سایت بساز و یاد بگیر ازش پول دربیاری
ببین، در مورد اینکه چطور سایت بسازی من یه ویدیوی رایگان دارم. کامل توضیح دادم که چطوری توی دو ساعت میتونی سایت خودت رو بالا بیاری. برای مشاهده این ویدیو، روی دکمه پایین کلیک کن.
ولی خب سؤال اصلی اینه که بعد از ساخت سایت باید چی کار کنی؟ خیلیها میگن خب حالا من سایت ساختم، محصولمو چطوری بفروشم؟ مشتری از کجا بیارم؟ پرداخت آنلاین چطور راه بندازم؟ اینا طبیعیه، چون فقط داشتن سایت به تنهایی کافی نیست. یه نقشه راه لازمه؛ باید بدونی چه مراحلی رو طی کنی تا این سایت تبدیل بشه به منبع درآمدت.
برای همین من یه ویدیوی رایگان ساختم که دقیقاً همین چیزارو توضیح میده. داخل این دوره، مرحله به مرحله میگم که چطور سایتتو آماده کنی برای فروش، چطور محصولتو بچینی، چطور مشتری بیاری و حتی چطور بعد از خرید پشتیبانی کنی. همهش هم بر اساس تجربهی چند سالهی خودمه، یعنی چیزایی که خودم باهاشون دست و پنجه نرم کردم.
پس پیشنهاد میکنم اول ویدیوی رایگان ساخت سایت رو ببین، بعدش اگه خواستی از سایتت درآمد داشته باشی، ویدیوی راهنمای کسب درآمد از طراحی سایت رو دنبال کن. قول میدم برات مثل یه نقشه راه باشه که مسیر رو روشن میکنه و خیلی سریعتر میتونی از سایتت درآمد بسازی.
جمع بندی
حالا که همهی این حرفها رو زدیم، بذار خیلی ساده بگم، شبکههای اجتماعی خوبن، جذابن، حتی میتونن یه عالمه مشتری بیارن. ولی هیچوقت، هیچوقت نمیتونن ستون اصلی کسبوکار شما باشن. تاریخ بارها اینو ثابت کرده؛ از یاهو مسنجر گرفته تا فیسبوک و تلگرام و حالا هم اینستاگرام. همهشون یه روزی بودن و یه روزی هم رفتن یا محدود شدن.
تنها جایی که همیشه دست خودته و هیچکس نمیتونه یهویی ببندتش، سایتته. این خونهی اصلی توئه توی اینترنت. هر شبکه اجتماعی فقط یه خیابون فرعیه که میتونی ازش مشتری رو بیاری سمت مغازهت. اما مغازهی واقعی، سایتته.
پس اگه الان بیزنس داری و سایت نداری، وقتشه همین امروز شروع کنی. اگه تازه میخوای وارد بشی، اصلاً از همون اول سایت رو بذار پای اصلی کارت. و از شبکههای اجتماعی هم فقط به عنوان کانالهای کمکی برای جذب کاربر استفاده کن. یادت باشه که آینده از آنِ کساییه که زیرساخت خودشونو بسازن، نه کسایی که خونهی اجارهای رو جای خونهی خودشون میذارن. شاد و سربلند باشید. 🙂
