معایب شغل طراحی سایت

خیلی از ما وقتی اسم طراحی سایت میاد، سریع یاد درآمد بالا، کار تو خونه یا فریلنسری و حتی یه‌جور شغل “لاکچری” می‌افتیم. ولی خب، پشت این ظاهر قشنگ همیشه واقعیت‌هایی هست که شاید به چشم نیاد. واقعیت‌هایی که اگه از اول بدونی، یا کلاً بی‌خیالش می‌شی یا با دید بازتر واردش می‌شی. پس بذار قبل از اینکه از خوبی‌ها و جذابیت‌های این کار حرف بزنیم، اول از بدی‌هاش براتون بگم. همون چیزایی که کمتر کسی بهت می‌گه ولی اتفاقاً دونستنشون خیلی مهمه.

هر کاری سختی خودش رو داره

واقعیتش اینه که هیچ کاری تو این دنیا نیست که فقط خوبی داشته باشه. هر شغلی، هر مسیری، یه سری نکات مثبت داره و یه سری مشکلات مخصوص خودش. مثلاً تا حالا شده از یه مکانیک بپرسی کارت خوبه؟ احتمال زیاد جواب می‌ده “آره، بد نیست، ولی همیشه دستم تو روغنه، همیشه با آهن و آچار سر و کار دارم.” خب درسته، درآمدش خوبه، آخر روز پول نقد دستشه، ولی سختی‌های خودش رو هم داره که خودش با گوشت و پوستش حسش کرده.

یا مثلاً راننده‌های کامیون. خیلی‌هاشون از دور که نگاه کنی، شاید فکر کنی درآمد خوبی دارن، ماشین خودشونه، مسافرت هم که می‌رن! اما وقتی ازشون بپرسی واقعاً راضی‌ای؟ جوابشون بیشتر وقتا منفیه. چون خودشون ماشینو تعمیر می‌کنن، ساعت کاری مشخصی ندارن، روز و شب ندارن، خستگی همیشه باهاشونه، و زندگی‌شون رو عملاً تو جاده می‌گذرونن.

حالا اینا رو چرا گفتم؟ چون طراحی سایت هم دقیقاً از همین قانون پیروی می‌کنه. خیلی‌ها وقتی اسم طراحی سایت میاد، فکر می‌کنن یه کار تمیز و شیک پشت کامپیوتره، بدون دردسر، پر از پول. ولی واقعیت اینه که طراحی سایت هم مثل هر شغل دیگه‌ای سختی‌های خاص خودش رو داره.

اگه از دور نگاه کنی ممکنه فکر کنی کاریه که فقط باید یه ذره با کامپیوتر بلد باشی کار کنی، بعدش همه چی گل و بلبله. اما وقتی واردش می‌شی، تازه متوجه می‌شی که چقدر باید صبور باشی، چقدر باید یاد بگیری، چقدر باید گاهی با آدم‌های سخت‌گیر و پروژه‌های عجیب و غریب سر و کله بزنی.

پس بیاید واقع‌بین باشیم. اگه می‌خوای طراح سایت بشی، اول از همه باید بدونی این کار مثل بقیه‌ی شغل‌ها، هم خوبی داره هم بدی. مهم اینه که ببینی شخصیت تو با سختی‌هاش کنار میاد یا نه.

چه بدی‌ هایی داره؟

بالاخره هر کاری یه سری سختی‌ها و چالش‌ها داره و طراحی سایت هم از این قاعده مستثنی نیست. مخصوصاً اگه تازه‌کاری یا دنبال اینی ببینی اصلاً این مسیر به درد تو می‌خوره یا نه. پس اول این بخشو با هم مرور کنیم، شاید نظرت عوض شد یا حداقل با دید واقع‌بینانه‌تری ادامه دادی.

باید دنیا رو از پشت مانیتور می‌بینی!

یکی از اولین و شاید بزرگ‌ترین چالش‌هایی که وقتی وارد کار طراحی سایت می‌شی باهاش روبه‌رو می‌شی، اینه که به مرور رنگ دنیای بیرون رو کمتر می‌بینی. چرا؟ چون اصل کار طراحی سایت، نشستن پشت لپ‌تاپه. حالا فرقی نمی‌کنه اون لپ‌تاپ تو خونه‌ست، توی آفیسه، یا حتی توی یه کافه شیک وسط یه شهر توریستی. آخرش اینه که باید بشینی و کار کنی. تمرکز و تایم بذاری و وقتی حرفه‌ای بخوای کار کنی، واقعاً چیزی حدود ۷ تا ۸ ساعت از روزت باید صرف طراحی، کدنویسی، رفع باگ و ارتباط با مشتری بشه.

شاید اول کار با خودت بگی خب، اوکی، فعلاً خونه‌م، بعداً یه دفتر می‌گیرم، یا میرم سفر و از اونجا کار می‌کنم. ولی واقعیت اینه که حتی وقتی بری دبی، یا هر جای دیگه‌ای، باز هم باید بشینی پشت همون لپ‌تاپ. خود من همین تجربه رو داشتم. اول تو خونه بودم، بعد گفتم آفیس بگیرم کار راحت‌تر می‌شه، ولی دیدم فقط لوکیشن عوض شده، اصل کار همونه. بعد گفتم میرم یه جای باحال مثل دبی، هم کار، هم عشق و حال. ولی دیدم باز فرقی نکرد. بازم باید بشینی، بازم باید کار کنی، بازم باید تحویل بدی.

شاید گاهی بشه یه تنوعی بدی به فضای کارت، بری یه هتل یا یه جای خوش آب‌وهوا، اما باز هم باید تایم بذاری و پشت سیستم بشینی. یعنی این شغل به یه نوعی “یک‌جانشینی” با خودش داره که اگر مدیریت زمان نداشته باشی، ممکنه خسته‌ت کنه. هم از نظر جسمی، هم روحی.

اگه از اون آدم‌هایی هستی که زیاد اهل بیرون‌رفتن، تعامل حضوری با آدم‌ها، طبیعت‌گردی یا تحرک بدنی هستی، باید خیلی با خودت روراست باشی که آیا با این سبک کاری کنار میای یا نه. چون واقعاً قراره ساعت‌های زیادی از روزت رو با یک مانیتور بگذرونی. همین!

آسیب جسمی و روحی

حالا که فهمیدیم طراحی سایت یعنی ساعت‌های طولانی نشستن پشت لپ‌تاپ، باید بریم سراغ بخش بعدی ماجرا: آسیب‌هایی که این سبک زندگی می‌تونه به بدن و حتی روانمون وارد کنه.

شاید اولش به نظر نیاد، ولی وقتی هر روز ۷-۸ ساعت یا حتی بیشتر بشینی یه جا، تحرک بدنی خیلی کم می‌شه. این یعنی چی؟ یعنی کم‌کم بدنت شروع می‌کنه به واکنش نشون دادن. کمردرد، گردن‌درد، ضعف عضلانی، و حتی مشکلات گوارشی، چیزایی هستن که توی درازمدت می‌تونن به سراغت بیان. مخصوصاً اگه عادت داشته باشی قوز کنی یا روی صندلی نامناسب بشینی، بدتر هم می‌شه.

چطوری حلش کنم؟

اما این فقط از نظر جسمی نیست. از لحاظ روحی و روانی هم، وقتی تحرکت کم می‌شه، مغزت هم خسته می‌شه. مدام با کد و طراحی و پروژه و ددلاین سر و کار داری، بدون اینکه فرصتی برای تخلیه ذهنی یا هوا خوردن داشته باشی. اینجاست که استرس، اضطراب یا حتی افسردگی می‌تونه کم‌کم وارد زندگیت بشه. حالا باید ترسید؟ نه واقعاً. چون همه‌ی اینا قابل کنترل و پیشگیریه. راه حلش فقط یه چیزه: مدیریت زمان.

اگه بتونی برای خودت یه برنامه بچینی که توش یه ساعتی برای پیاده‌روی باشه، یه تایمی برای باشگاه یا ورزش، یا حتی یه ربع‌نیم‌ساعت برای دراز کشیدن زیر آسمون، خیلی از این مشکلات اصلاً سراغت نمیاد. حتی می‌تونی کاری کنی که این سبک زندگی اتفاقاً تبدیل بشه به یه فرصت برای سالم‌تر زندگی کردن. چون تو انعطاف زمانی داری، پس فقط کافیه بخوای که زمان رو درست بچینی.

طراحی سایت ممکنه باعث بشه تحرکت کم بشه، هم از نظر جسمی هم روانی تحت فشار قرار بگیری، ولی با مدیریت درست، می‌تونی این بدی رو به یه فرصت تبدیل کنی.

مدیریت پروژه

یکی دیگه از اون چیزایی که شاید اول کار بهش فکر نکنی، ولی وقتی وارد طراحی سایت می‌شی خیلی زود باهاش روبه‌رو می‌شی، مدیریت پروژه‌ست. شاید بگی خب من که قراره فقط طراحی کنم، پروژه رو تحویل بدم، تموم شه بره. اما واقعیت اینه که قضیه به این سادگی نیست.

طراحی سایت، فقط طراحی نیست! یه پروژه طراحی سایت مثل یه بچه‌ست؛ از لحظه‌ای که مشتری بهت پیام می‌ده یا تماس می‌گیره، تا وقتی سایت رو تحویل می‌دی و حتی بعدش، کلی ریزه‌کاری داره. باید بدونی چی می‌خواد، بتونی نیازشو درست تحلیل کنی، زمان‌بندی درست داشته باشی، باهاش هماهنگ باشی، تاخیر نداشته باشی و هزار تا نکته دیگه.

حالا اگه یه پروژه باشه، شاید بگی اوکی، هندلش می‌کنم. ولی وقتی تعداد پروژه‌ها بیشتر می‌شه، مدیریتشون واقعاً سخت می‌شه. مخصوصاً اگه هنوز ابزار و سیستم درستی برای برنامه‌ریزی و نظم‌دهی به کارت نداشته باشی. اون‌وقت می‌رسی به جایی که پروژه‌ها روی هم تلنبار می‌شن، مشتری‌ها پی‌در‌پی پیام می‌دن، یکی می‌گه چرا دیر شد؟ اون یکی می‌گه چرا این قسمت کار نمی‌کنه؟ و تو وسط این همه فشار، ممکنه تمرکزت رو از دست بدی، یا بدتر، انگیزه‌ت رو.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های طراح سایت بودن همینه. اینکه باید هم هنرمند باشی، هم زمان‌شناس، هم مدیر، هم پشتیبان، هم مذاکره‌کننده! مخصوصاً اگه فریلنس کار می‌کنی و خودت به تنهایی مسئول همه چیز هستی.

ولی باز هم مثل مورد قبلی، این مشکل هم راه‌حل داره. اگه از اول، یه نظم برای کارت بذاری، از ابزارهایی مثلTrello ، Notion، یا حتی یه دفتر ساده استفاده کنی، می‌تونی پروژه‌هاتو مدیریت کنی و از این آشفته‌بازار نجات پیدا کنی. تجربه نشون داده که اگه نتونی پروژه‌ها رو مدیریت کنی، خیلی زود خسته می‌شی یا بدتر، مشتریات رو از دست می‌دی.

طراحی سایت فقط ساختن یه صفحه‌ی خوشگل نیست، یه مدیریت پروژه‌ی کامل پشتشه. اگه بهش توجه نکنی، این بخش می‌تونه یکی از بدترین و فرساینده‌ترین قسمت‌های کارت بشه. توی یه ویدیو به صورت کامل درباره مدیریت پروژه‌ی طراحی سایت صحبت کردم که می‌تونید با کلیک رو ی دکمه‌ی زیر اونو ببینید.

کارفرما

تا اینجای کار در مورد سختی‌های فنی و جسمی طراحی سایت حرف زدیم، ولی بذار یه چیزی رو رک بگم گاهی سخت‌ترین بخش طراحی سایت نه کدنویسیه، نه پروژه‌ست، بلکه کارفرماست!

شاید بگی خب، مگه کارفرما پول نمی‌ده؟ چرا، ولی همیشه پول گرفتن آسون نیست. خیلی وقت‌ها با افرادی سر و کار داری که یا دقیق نمی‌دونن چی می‌خوان، یا هی وسط پروژه نظرشون عوض می‌شه، یا از اون مدل‌هایی‌ان که می‌گن «یه کوچولو اینم اضافه کن» که در واقع یعنی یه هفته اضافه کار بدون پول!

بعضی وقتا کارفرماها فکر می‌کنن طراحی سایت یعنی یه کلیک می‌زنی، سایت آماده‌ست. وقتی براشون از زمان، کدنویسی، تست و موارد تخصصی می‌گی، می‌گن «اینا دیگه چیه؟ من فقط یه سایت ساده می‌خوام!» اینجاست که باید با کلی حوصله براشون توضیح بدی، دلیل بیاری و قانعشون کنی که کاری که داری انجام می‌دی ساده نیست.

از اون طرف، اگه قرارداد مشخص نداشته باشی، خیلی راحت ممکنه پروژه به بی‌نهایت کشیده بشه. کارفرما ممکنه مدام درخواست تغییر بده و تو هم چون چیزی روی کاغذ نبستی، مجبوری ادامه بدی… بدون پول بیشتر!

این یعنی علاوه بر طراح بودن، باید بلد باشی چطوری با آدم‌ها مذاکره کنی، باید روانشناس باشی، باید بتونی همدل باشی ولی در عین حال قاطع. اگه نتونی رابطه‌ت با کارفرما رو درست مدیریت کنی، یه پروژه ساده ممکنه تبدیل بشه به یه کابوس طولانی. البته نکتۀ مثبتش اینه که وقتی راهشو یاد بگیری، قرارداد درست ببندی، حیطه کاری رو مشخص کنی و حرفه‌ای برخورد کنی، هم کار راحت‌تر پیش می‌ره هم خودت آرامش بیشتری داری.

من خودم اوایل کار با همین مشکلات دست و پنجه نرم می‌کردم. هر پروژه‌ای که می‌گرفتم، استرس اینکه نکنه کارفرما پول نده، نکنه از کار خوشش نیاد، یا نکنه جایی کارم ایراد داشته باشه، واقعاً ذهنمو خورد می‌کرد. بیشتر از اینکه از طراحی سایت لذت ببرم، درگیر این فکر و خیال‌ها بودم.

اما یه چیزی رو با تجربه یاد گرفتم: این مسائل کاملاً طبیعیه، برای همه پیش میاد، مخصوصاً اوایل مسیر. اما وقتی تجربه‌ت بیشتر بشه، یه سری نکات کوچیک رو یاد می‌گیری که باعث می‌شن خیلی از این دغدغه‌ها خود به خود برطرف بشن. نه اینکه سختیا تموم بشه، نه! ولی دیگه بلد می‌شی چجوری باهاشون کنار بیای، چجوری مدیریت‌شون کنی.

صحبت آخر

توی ادامه ویدیوهای مسیر طراحی سایت، قراره دقیقاً همین تجربه‌ها رو باهات به اشتراک بذارم. نکاتی که من شاید تو چند سال یاد گرفتم، تو می‌تونی تو چند دقیقه یاد بگیری و جلو بیفتی. پس اگه دوست داری این مسیر برات راحت‌تر و بی‌استرس‌تر بشه، اصلا جلسات بعدی رو از دست نده. چون یه‌سری نکته‌ی ریز اما حیاتی رو بهت گفتم که بدونشون مسیر طراح سایت شدن خیلی سخت‌تر می‌گذره.

شاد و سربلند باشید.🙂

رضا راد

میلیون‌ها کیلومتر اسکرول کردم تا به هدفم نزدیک بشم و این داستان همچنان ادامه داره...