بک آپ گیری از لوکال هاست و بازگردانی اطلاعات

وقتی روی لوکال هاست کار می‌کنیم، همه چیز ساده و در دسترس به نظر می‌رسه. بدون هزینه هاست و دامنه، می‌تونیم سایت وردپرسی یا هر نوع پروژه وبی رو طراحی کنیم و تغییرات دلخواهمون رو تست کنیم. اما یک نکته خیلی مهم وجود داره: اطلاعاتی که روی لوکال هاست داریم، درست مثل سایت اصلی ارزشمنده و از دست رفتنش می‌تونه دردسر بزرگی درست کنه.

تصور کنید مشغول طراحی یک سایت هستید و بعد ناگهان مجبور می‌شید ویندوز رو عوض کنید. یا مثلاً تصمیم می‌گیرید از WAMP به XAMPP مهاجرت کنید. حتی ممکنه به خاطر یک اشتباه ساده، همه فایل‌ها یا دیتابیس لوکال هاست پاک بشه. در چنین شرایطی، اگر بک آپ نداشته باشید، تمام زحماتتون از بین میره.

اینجاست که اهمیت بک آپ گیری از لوکال هاست مشخص میشه. با داشتن یک نسخه پشتیبان، می‌تونید هر زمان که خواستید اطلاعات سایتتون رو برگردونید؛ چه روی همون لوکال هاست و چه روی هاست اصلی.

در این آموزش به زبون ساده و قدم‌به‌قدم توضیح می‌دم که چطور از فایل‌ها و دیتابیس سایت روی لوکال هاست بک آپ بگیرید و بعد اون رو دوباره بازیابی کنید. با این روش همیشه یک نسخه امن از پروژه‌هاتون خواهید داشت و می‌تونید بدون نگرانی تغییرات مختلف رو روی سایتتون تست کنید.

بک آپ گیری از لوکال هاست

خب اولین قدم برای بک آپ گیری از لوکال هاست، تهیه نسخه پشتیبان از فایل‌های سایته. تمام اطلاعات مربوط به وردپرس و سایت شما در پوشه‌ای ذخیره میشه که نرم‌افزار لوکال هاست ایجاد کرده. حالا این مسیر بسته به سیستمی که استفاده می‌کنید فرق می‌کنه.

اگر روی ویندوز کار می‌کنید و از زمپ استفاده می‌کنید، مسیر فایل‌ها در درایو C و داخل پوشه htdocs قرار داره. در ومپ هم مسیر فایل‌ها داخل پوشه www هست. روی مک هم اگر از ممپ استفاده می‌کنید، فایل‌های سایت داخل پوشه htdocs ذخیره میشن.

در واقع، فرقی نمی‌کنه شما با چه سیستمی کار کنید؛ ویندوز یا مک، زمپ یا ومپ یا ممپ. در هر حال، همیشه یک پوشه مشخص برای فایل‌های پروژه و سایتی که طراحی کردید وجود داره.

برای مثال، در سیستم من این پوشه‌ای که سایت داخلش قرار داره اسمش rad هست. این همون پوشه‌ایه که شامل همه فایل‌های مربوط به سایت وردپرسی منه و از همین‌جا باید بک آپ گرفته بشه.

ذخیره کردن فایل‌های سایت

بعد از اینکه وارد پوشه اصلی سایت شدید، حالا باید تمام محتویات اون رو ذخیره کنید. من روی سیستم خودم وارد پوشه‌ای به اسم mihanwp میشم که همون سایت وردپرسی منه. داخل این پوشه همه فایل‌های مربوط به وردپرس وجود داره؛ از قالب‌ها گرفته تا افزونه‌ها و بقیه فایل‌های موردنیاز برای اجرای سایت.

کاری که باید انجام بدید خیلی ساده است. تمام فایل‌ها و پوشه‌های داخل این مسیر رو انتخاب می‌کنید، با کلیک راست گزینه کپی رو می‌زنید و بعد در یک جای دیگه روی سیستم یک پوشه جدید می‌سازید. اسم این پوشه رو می‌تونید هر چیزی بذارید، مثلاً backup. وقتی پوشه ساخته شد، فایل‌هایی که کپی کرده بودید رو اونجا پیست می‌کنید.

به این ترتیب همه اطلاعات سایتتون در این پوشه ذخیره میشه؛ قالب‌ها، افزونه‌ها و تمام فایل‌هایی که روی سایت داشتید، همگی اینجا قرار می‌گیرن. این نسخه پشتیبان باعث میشه هر زمان که بهش نیاز داشتید، بتونید دوباره فایل‌ها رو برگردونید و سایتتون رو بالا بیارید.

اهمیت پوشه wp-content در بک آپ گیری

وقتی از فایل‌های سایتتون نسخه پشتیبان تهیه می‌کنید، همه پوشه‌ها مهم هستن، اما یک پوشه هست که از بقیه خیلی مهم‌تره و اون wp-content هست. دلیلش هم اینه که تقریباً تمام چیزهایی که سایت شما رو شخصی و منحصربه‌فرد می‌کنه داخل همین پوشه ذخیره میشه. در داخل پوشه wp-content سه بخش اصلی وجود داره:

قالب‌ها (themes)

تمام قالب‌هایی که روی سایت نصب کردید، چه قالب‌های آماده و چه قالب‌هایی که خودتون طراحی یا شخصی‌سازی کردید، داخل پوشه themes ذخیره میشن. اگر روزی این پوشه رو از دست بدید، سایت شما بدون قالب بالا میاد و عملاً ظاهرش از بین میره. پس این بخش یکی از ضروری‌ترین قسمت‌های بک آپ محسوب میشه.

افزونه‌ها (plugins)

تمام افزونه‌هایی که روی سایت نصب می‌کنید، از همین بخش مدیریت میشن. حتی تنظیمات و تغییرات خیلی از افزونه‌ها هم در همین مسیر ذخیره میشه. حذف این پوشه یعنی از دست دادن تمام امکاناتی که افزونه‌ها به سایت اضافه کردن.

فایل‌های آپلودی (uploads)

این بخش مخصوص فایل‌هایی مثل عکس‌ها، ویدیوها و هر چیزی هست که از بخش رسانه وردپرس آپلود کردید. نکته جالب اینجاست که وردپرس به صورت خودکار این فایل‌ها رو پوشه‌بندی می‌کنه؛ معمولاً بر اساس سال و ماه. مثلاً عکس‌هایی که در سال ۲۰۲۴ آپلود کردید داخل پوشه 2024 ذخیره میشن و بعد برای هر ماه یک پوشه جدا ساخته میشه. به همین خاطر، اگر کسی بخواد فقط تصاویر و فایل‌های رسانه‌ای شما رو بک آپ بگیره، این بخش کلیدیه.

در واقع، اگر بخوایم صادقانه بگیم، داشتن همین پوشه wp-content به تنهایی می‌تونه نصف راه بک آپ گیری باشه. چون قالب، افزونه‌ها و فایل‌های رسانه‌ای شما اینجا قرار دارن و بدون اون‌ها سایت وردپرسی هیچ هویتی نداره.

به همین دلیل، همیشه توصیه میشه موقع بک آپ گیری چند بار بررسی کنید که این پوشه به طور کامل و بدون خطا کپی شده باشه.

بک آپ گرفتن از دیتابیس با phpMyAdmin

فایل‌های سایت مهم هستن، اما همون‌طور که گفتم به تنهایی کافی نیستن. اصل اطلاعات سایت، یعنی نوشته‌ها، برگه‌ها، کاربران، تنظیمات و حتی داده‌های ذخیره‌شده توسط افزونه‌ها، همه داخل دیتابیس نگهداری میشه. به همین خاطر گرفتن بک آپ از دیتابیس یکی از مراحل حیاتی در فرآیند پشتیبان‌گیریه.

برای این کار باید وارد phpMyAdmin بشید. این ابزار به صورت پیش‌فرض روی زمپ، ومپ یا ممپ نصب میشه و تنها لازمه مطمئن باشید که وب‌سرور شما در حال اجراست. مثلاً اگر ممپ روی مک دارید باید اون رو استارت کرده باشید، یا اگر زمپ و ومپ روی ویندوز دارید، سرویس‌ها باید روشن باشن. بعد از اون، کافیه در مرورگر تایپ کنید: localhost/phpmyadmin.

به محض اینکه این آدرس رو وارد کنید، صفحه مدیریت دیتابیس‌ها باز میشه و لیست تمام دیتابیس‌هایی که روی لوکال هاست دارید نمایش داده میشه. حالا باید دیتابیس مربوط به سایت خودتون رو انتخاب کنید.

گاهی وقتا ممکنه اسم دیتابیس رو فراموش کرده باشید. در این صورت می‌تونید به سراغ فایل wp-config.php برید که داخل همون پوشه سایت شماست. این فایل رو با یک ویرایشگر ساده مثل Notepad باز کنید و دنبال خطی بگردید که شامل DB_NAME باشه. جلوی این مقدار اسم دیتابیس شما نوشته شده. برای مثال: define(‘DB_NAME’, ‘mihanwp’).

این یعنی دیتابیس سایت شما اسمش “mihanwp” هست. حالا می‌تونید برگردید به phpMyAdmin و همین دیتابیس رو انتخاب کنید.

وقتی وارد دیتابیس شدید، در منوی بالا گزینه Export رو می‌بینید. روش کلیک کنید. اینجا دو حالت برای خروجی گرفتن وجود داره. حالت اول Quick هست که سریع‌ترین روشه و دیتابیس رو به صورت یک فایل SQL در اختیارتون میذاره. حالت دوم Custom هست که برای حجم‌های بالا کاربرد داره. اگر دیتابیس شما بزرگه، می‌تونید این گزینه رو انتخاب کنید و در بخش پایین روی Compression کلیک کرده و حالت ZIP رو فعال کنید. به این ترتیب خروجی فشرده میشه و خیلی راحت‌تر و سریع‌تر دانلود میشه.

بعد از اینکه تنظیمات رو انتخاب کردید، روی دکمه Export بزنید. مرورگر شروع به دانلود فایل دیتابیس می‌کنه. این فایل رو می‌تونید در پوشه بک آپی که برای فایل‌های سایت ساختید ذخیره کنید.

به همین سادگی شما حالا دو بخش اصلی بک آپ رو دارید، فایل‌های سایت و دیتابیس. هر وقت خواستید سایت رو دوباره بالا بیارید، کافیه فایل‌ها رو در پوشه لوکال هاست کپی کنید و بعد با استفاده از phpMyAdmin وارد بخش Import بشید. اونجا فایل دیتابیسی که خروجی گرفته بودید رو انتخاب کنید و ایمپورت کنید. دیتابیس دوباره ساخته میشه و با اتصال به فایل‌ها، سایت شما بدون هیچ مشکلی بالا میاد.

بازگردانی اطلاعات روی لوکال هاست

فرض کنید لوکال هاست رو تازه نصب کردید یا همه فایل‌ها و دیتابیس‌های قبلی پاک شدن. در این شرایط خیلی راحت می‌تونید سایتتون رو دوباره برگردونید، به شرط اینکه از قبل فایل‌ها و دیتابیس رو بک آپ گرفته باشید.

برای شروع باید فایل‌های سایت رو سر جای خودشون قرار بدید. اگر از ممپ روی مک استفاده می‌کنید، مسیر فایل‌ها داخل پوشه Applications/MAMP/htdocs هست. در ویندوز هم اگر زمپ دارید باید به مسیر C:/xampp/htdocs برید. حالا در این پوشه یک فولدر جدید می‌سازید و اسمش رو دقیقاً همون چیزی می‌ذارید که قبلاً بوده. مثلاً اگر پوشه سایت شما قبلاً rad بوده، باید دوباره همین اسم رو انتخاب کنید. تغییر دادن اسم پوشه باعث میشه آدرس‌ها به هم بخورن و سایت درست بالا نیاد. بعد همه فایل‌های بک آپ گرفته‌شده رو داخل این پوشه قرار بدید.

حالا اگر در مرورگر localhost/mihanwp رو تایپ کنید، احتمالاً با خطای دیتابیس مواجه می‌شید. دلیلش ساده‌ست: شما فایل‌های سایت رو برگردوندید اما هنوز دیتابیس رو ایمپورت نکردید.

برای رفع این مشکل باید دوباره وارد phpMyAdmin بشید. به بخش Import برید و فایل دیتابیسی رو که قبلاً خروجی گرفته بودید انتخاب کنید. اگر پیغام داد که دیتابیس انتخاب نشده، یعنی باید اول یک دیتابیس جدید بسازید. به بخش Databases برید و یک دیتابیس تازه با همون اسم قبلی (مثلاً ,mihanwp) ایجاد کنید.

وقتی دیتابیس ساخته شد، واردش بشید و روی گزینه Import کلیک کنید. حالا فایل SQL بک آپ رو انتخاب کنید و فرآیند ایمپورت رو شروع کنید. چند لحظه طول می‌کشه تا همه جداول وارد دیتابیس بشن.

بعد از اینکه عملیات ایمپورت کامل شد، دوباره به مرورگر برگردید و آدرس localhost/mihanwp رو باز کنید. این بار سایت شما بدون مشکل بالا میاد و دقیقاً مثل قبل در دسترس خواهد بود.

اهمیت بک آپ گیری منظم

بعد از اینکه فایل‌ها و دیتابیس رو بک آپ گرفتید و یاد گرفتید چطور اون‌ها رو دوباره برگردونید، باید به یک نکته خیلی مهم توجه کنید: بک آپ باید منظم انجام بشه.

مثالی که من روی سیستم خودم نشون دادم مربوط به یک وردپرس ساده بود. چون سایتی که ازش بک آپ گرفتم چیزی جز نصب اولیه وردپرس نداشت. اما در عمل، وقتی شما روی سایتتون قالب نصب کردید، افزونه‌های مختلف اضافه کردید یا محتوای زیادی تولید کردید، اهمیت بک آپ چند برابر میشه.

من شخصاً همیشه ماهی یک بار از تمام اطلاعاتم بک آپ می‌گیرم و اون رو روی یک هارد اکسترنال ذخیره می‌کنم. البته فقط ذخیره کردن کافی نیست. من روی اون هارد قفل و رمزگذاری‌های مختلف گذاشتم تا اگر روزی اتفاقی افتاد و هارد به دست کسی افتاد، نتونه به اطلاعات دسترسی پیدا کنه. این کار باعث میشه خیال آدم از بابت امنیت داده‌ها هم راحت‌تر باشه.

یادتون نره که بک آپ گرفتن یک کار یک‌باره نیست. اگر پروژه شما دائماً در حال تغییر و بروزرسانیه، باید به طور منظم این کار رو انجام بدید. چون یک بک آپ قدیمی ممکنه هیچ کمکی بهتون نکنه و مجبور بشید بخش زیادی از تغییرات و زحماتتون رو دوباره انجام بدید.

جمع‌بندی

همون‌طور که دیدید، فرآیند بک آپ گیری از لوکال هاست و بازگردانی اون هیچ پیچیدگی خاصی نداره. فقط کافیه بدونید فایل‌های سایت کجا ذخیره شدن و چطور باید دیتابیس رو با phpMyAdmin خروجی و ورودی بگیرید. با همین دو مرحله ساده همیشه می‌تونید مطمئن باشید که هیچ وقت زحماتتون از بین نمی‌ره.

اما نکته مهم‌تر از خود بک آپ گرفتن، تداوم و نظم در این کاره. شاید براتون جالب باشه بدونید هر سال روزی به نام “روز جهانی بک آپ” وجود داره که ۳۱ مارس هست. این روز به ما یادآوری می‌کنه که چقدر پشتیبان‌گیری از اطلاعات اهمیت داره.

با این حال، فقط سالی یک بار بک آپ گرفتن اصلاً کافی نیست. اگر روی یک سایت در حال توسعه کار می‌کنید، بهتره حداقل ماهی یک بار از کل اطلاعاتتون نسخه پشتیبان تهیه کنید و اون رو در یک هارد اکسترنال یا فضای ابری امن نگه دارید.

برای سایت‌های اصلی و آنلاین هم توصیه میشه از دیتابیس به صورت روزانه بک آپ بگیرید، چون دائماً در حال تغییر و ثبت داده‌های جدید مثل سفارش‌ها یا دیدگاه‌هاست. در مورد فایل‌های سایت هم بهتره حداقل هفته‌ای یک بار نسخه پشتیبان تهیه کنید. این کار باعث میشه حتی اگر مشکلی پیش بیاد، حداکثر چند روز کار رو از دست بدید، نه چند ماه یا چند سال زحمت رو.

پس بک آپ گرفتن رو پشت گوش نندازید. این کار ساده می‌تونه جلوی خیلی از دردسرهای احتمالی رو بگیره و آرامش خاطر بیشتری به شما بده. شاد و سربلند باشید.🙂

رضا راد

میلیون‌ها کیلومتر اسکرول کردم تا به هدفم نزدیک بشم و این داستان همچنان ادامه داره...