AMP چیست؟ آموزش AMP و بررسی وضعیت آن در سئو ۲۰۲۶

چند سال پیش اگه از هر متخصص سئویی می‌پرسیدید چطور سایتم توی موبایل سریع‌تر باز بشه، احتمالاً اولین جوابش این بود: AMP رو فعال کن. تکنولوژی‌ای که باعث می‌شد صفحات سایت شما در نتایج موبایلی گوگل، در کمتر از نیم ثانیه و تقریباً بلافاصله بعد از کلیک باز بشن.

اما امروز داستان کاملاً فرق کرده. گوگل کم‌کم امتیازهای AMP رو پس گرفته و همین چند هفته پیش، آخرین و مهم‌ترین قابلیتش رو هم تعطیل کرد. توی این مقاله با هم می‌بینیم AMP چی بود، چطور کار می‌کرد، چه بلایی سرش اومد و از همه مهم‌تر، اگر روی سایت شما فعاله باید چه کار کنید.

📌 نکته مهم درباره این ویدیو
این ویدیو زمانی ضبط شده که AMP هنوز یکی از ابزارهای مهم سئوی موبایل بود. اگه می‌خواید بدونید AMP چیه و اصلاً چطور کار می‌کنه، دیدنش هنوز هم مفیده. فقط یه نکته مهم: قبل از اینکه تصمیم بگیرید از AMP استفاده کنید، حتماً بخش «چه بلایی سر AMP آمد» رو پایین همین مقاله بخونید؛ چون امروز دیگه توصیه ما با چیزی که توی ویدیو می‌بینید فرق می‌کنه.

AMP چیست؟

AMP مخفف عبارت Accelerated Mobile Pages هست؛ چیزی که اگه بخوایم فارسی‌اش کنیم می‌شه «صفحات شتاب‌دار موبایلی». البته راستش رو بخواید ترجمه فارسی جاافتاده‌ای نداره و بهتره همون AMP رو توی ذهنتون نگه دارید.

این پروژه سال ۲۰۱۵ توسط گوگل معرفی شد و هدفش هم حل یه مشکل خیلی مشخص بود: اون موقع سایت‌های موبایلی سنگین، شلوغ و پر از تبلیغات بودن و باز شدن یه صفحه ساده خبری روی گوشی گاهی چند ثانیه طول می‌کشید. گوگل هم به این نتیجه رسید که به‌جای اینکه منتظر بمونه تا میلیون‌ها مدیر سایت خودشون سایتشون رو بهینه کنن، یه استاندارد سبک و محدود بسازه و بگه هر کی می‌خواد سریع باشه، بیاد توی این چارچوب بازی کنه.

AMP در واقع یه نسخه خیلی محدود از HTML بود. جاوااسکریپت دلخواه توش اجازه نداشت، حجم CSS محدود بود و خیلی از امکاناتی که ما توی یه سایت معمولی داریم، توش کار نمی‌کرد. در عوض، همین محدودیت‌ها باعث می‌شد صفحه به‌شکل عجیبی سبک و سریع باشه.

چرا سرعت انقدر مهمه؟ چون توی افزایش سرعت سایت یه قانون نانوشته داریم: اگه بتونید صفحات سایتتون رو زیر سه ثانیه باز کنید، هم تجربه کاربری‌تون به‌شدت بهتر می‌شه و هم شانستون توی نتایج گوگل بالا می‌ره. کاربر موبایل صبر و حوصله زیادی نداره و هر ثانیه تأخیر یعنی احتمال بیشتر برای اینکه دکمه بازگشت رو بزنه و بره سراغ نتیجه بعدی.

AMP دقیقاً چطور کار می‌کرد؟

اینجا عمداً از فعل گذشته استفاده می‌کنیم، چون مکانیزمی که در ادامه توضیح می‌دیم از اول جولای ۲۰۲۶ دیگه فعال نیست. اما درک این مکانیزم لازمه تا بفهمید چرا AMP انقدر سریع بود و چرا حالا دیگه اون سرعت رو نداره.

ماجرا این‌طوری بود:

۱. شما نسخه AMP صفحاتتون رو می‌ساختید. به‌عنوان مدیر سایت مشخص می‌کردید که صفحات AMP سایتتون قراره چه شکل و شمایلی داشته باشن؛ یه نسخه بسیار ساده و شسته‌رفته از همون مقاله.

۲. گوگل اون نسخه رو برمی‌داشت و روی سرورهای خودش ذخیره می‌کرد. به این سیستم می‌گفتن AMP Cache. یعنی یه کپی آماده از محتوای شما، روی سرورهای گوگل.

۳. کاربر روی نتیجه کلیک می‌کرد و صفحه فوراً باز می‌شد. چون اصلاً وارد سایت شما نمی‌شد! محتوا از سرور گوگل و از نسخه‌ای که از قبل آماده شده بود لود می‌شد. برای همین حتی با اینترنت ضعیف هم صفحه تقریباً بلافاصله باز می‌شد.

اون صفحه‌ای که کاربر می‌دید هم فقط و فقط محتوای مقاله بود؛ نه هدر، نه فوتر، نه سایدبار. یه هدر و فوتر خیلی ساده که خود AMP اضافه می‌کرد و بعدش مستقیم می‌رفت سر اصل مطلب.

یه نکته جالب که خیلی‌ها ازش خبر نداشتن این بود که آدرس اون صفحه هم آدرس سایت شما نبود. اگه دقت می‌کردید می‌دیدید که نوار آدرس چیزی شبیه google.com/amp/s/mihanwp.com/... رو نشون می‌ده. یعنی کاربر عملاً هنوز توی گوگل بود و وارد سایت شما نشده بود!

البته این به معنی از دست دادن آمار نبود. کد گوگل آنالیتیکس شما توی اون صفحه قرار می‌گرفت و بازدید به حساب سایت شما ثبت می‌شد. تنها جایی هم که از منابع سرور شما استفاده می‌شد، لود شدن تصاویر یا پخش ویدیوها بود. متن و ساختار صفحه هنوز روی سرور گوگل بود.

تفاوت AMP با افزونه‌های کش وردپرس

اینجا یه سؤال رایج پیش میاد: مگه افزونه‌های کش هم همین کار رو نمی‌کنن؟ تفاوتشون چیه؟

کار افزونه‌های کش اینه که یه نسخه آماده و از پیش پردازش‌شده از صفحات سایت شما رو ذخیره می‌کنن. وقتی کاربر وارد سایتتون می‌شه، به‌جای اینکه سرور هر بار از اول صفحه رو بسازه، همون نسخه آماده رو تحویلش می‌ده. نتیجه‌اش می‌شه فشار کمتر روی سرور و نمایش سریع‌تر صفحه. اما این نسخه همچنان روی سرور خود شما ذخیره شده و همچنان کل قالب سایتتون با تمام امکاناتش لود می‌شه.

اما AMP دو تا کار اضافه‌تر می‌کرد: اول اینکه نسخه ذخیره‌شده رو روی سرور گوگل می‌ذاشت، نه سرور شما. دوم اینکه محتوا رو تا حد ممکن لخت و ساده می‌کرد و قالب سایتتون رو کلاً کنار می‌ذاشت.

پس این دو تا رقیب هم نبودن، بلکه دو لایه مختلف بودن. خیلی از سایت‌ها هر دو رو با هم داشتن؛ افزونه کش برای نسخه اصلی سایت و AMP برای نتایج موبایلی گوگل.

و حالا نکته کلیدی: با تعطیل شدن AMP Cache در جولای ۲۰۲۶، اون مزیت اول یعنی سرو شدن از سرور گوگل کاملاً از بین رفته. یعنی امروز صفحه AMP شما هم مثل هر صفحه دیگه‌ای از سرور خودتون لود می‌شه و تنها چیزی که ازش باقی مونده، همون سبک بودن محتواست. در بخش بعدی دقیقاً می‌بینیم این اتفاق چطور افتاد.

چه بلایی سر AMP آمد؟ خط زمانی یک افول

AMP یه شبه از بین نرفت. برعکس، طی چند سال و در چند مرحله، گوگل آرام‌آرام هر امتیازی که به این تکنولوژی داده بود رو پس گرفت. بیایید این مسیر رو با هم مرور کنیم، چون فهمیدن این خط زمانی به شما کمک می‌کنه تصمیم درست رو برای سایتتون بگیرید.

۲۰۲۱ — نقطه شروع افول

سال ۲۰۲۱ و با آپدیت Page Experience گوگل، دو تا اتفاق مهم افتاد که در واقع اولین میخ بر تابوت AMP بود.

اول اینکه گوگل اعلام کرد کاروسل Top Stories دیگه استفاده از AMP رو الزامی نمی‌دونه و هر صفحه‌ای که آستانه‌های Core Web Vitals رو رد کنه، صرف‌نظر از AMP بودن یا نبودن، واجد شرایط حضور در اون بخشه. این خبر برای ناشران خبری زلزله بود؛ چون خیلی‌هاشون فقط و فقط به‌خاطر Top Stories هزینه و انرژی زیادی صرف پیاده‌سازی AMP کرده بودن.

دوم اینکه همون حوالی، آیکون فلش AMP هم بی‌سروصدا از نتایج جستجوی موبایل حذف شد. همون آیکون کوچیکی که کنار نتایج نشون می‌داد این صفحه سریع باز می‌شه.

اگه ویدیوی بالا رو دیده باشید، دقیقاً به همین لحظه اشاره کردیم و گفتیم عجیبه که گوگل این آیکون رو برداشته و شاید در آینده کلاً این سیستم رو غیرفعال کنه. خب، حالا می‌دونیم که اون حدس درست بود.

ورود Core Web Vitals و تغییر معیار بازی

گوگل با یه استدلال منطقی سراغ جایگزین رفت. به‌جای اینکه بگه «از این چارچوب من استفاده کن تا سریع باشی»، گفت «هر کاری دوست داری بکن، من فقط نتیجه رو اندازه می‌گیرم.»

این معیارهای اندازه‌گیری همون Core Web Vitals هستن که سه چیز رو می‌سنجن: سرعت بارگذاری بزرگ‌ترین بخش محتوای صفحه، سرعت واکنش سایت به کلیک کاربر، و ثبات بصری صفحه هنگام لود شدن.

تفاوت فلسفی این دو تا رویکرد خیلی مهمه. AMP یه راه‌حل تحمیلی و پر از محدودیت بود؛ Core Web Vitals یه معیار سنجش عملکرد واقعیه. صفحات AMP معمولاً به‌خاطر همون محدودیت‌های ذاتی‌شون این معیارها رو خودکار پاس می‌کنن، ولی یه صفحه معمولی که درست بهینه شده باشه هم دقیقاً به همون امتیاز رتبه‌بندی می‌رسه، بدون اینکه مجبور باشه با محدودیت‌های AMP کنار بیاد.

نتیجه‌اش این شد که AMP دیگه یک فاکتور رتبه‌بندی به حساب نمیاد و گوگل روی سرعت بارگذاری واقعی و تعامل‌پذیری صفحه تمرکز کرده. ناشران بزرگ دنیا هم یکی‌یکی AMP رو کنار گذاشتن.

جولای ۲۰۲۶ — تعطیلی AMP Cache

و اما مهم‌ترین اتفاق، که تازه چند هفته از عمرش می‌گذره.

از اول جولای ۲۰۲۶، گوگل رسماً سیستم سرو کردن صفحات از طریق AMP Cache رو بازنشسته کرد. یعنی گوگل دیگه نسخه‌های کش‌شده صفحات AMP رو از سرورهای خودش تحویل کاربر نمی‌ده و کسی که روی نتیجه AMP کلیک می‌کنه، مستقیم وارد سایت خود ناشر می‌شه.

در همین راستا، گوگل ذکر AMP Viewer، AMP Cache و Signed Exchanges رو هم از مستندات رسمی خودش حذف کرده و طبق مستندات به‌روزشده، حالا آدرس واقعی صفحه AMP سایت شما در نتایج جستجو نمایش داده می‌شه.

بذارید ساده بگیم این یعنی چی: قبلاً کلیک روی نتیجه AMP باعث می‌شد گوگل صفحه رو از کش خودش سرو کنه و اون رو داخل AMP Viewer با یه آدرس google.com نمایش بده. دقیقاً همون چیزی که توی ویدیو نشون دادیم. اما از سه هفته پیش، این مسیر کاملاً بسته شده.

و این یعنی قلب تپنده AMP از کار افتاده. چون سرعت خیره‌کننده AMP فقط به‌خاطر ساده بودن صفحه نبود؛ اصل ماجرا این بود که محتوا از قبل روی سرورهای گوگل آماده بود و اصلاً نیازی به رفت‌وبرگشت با سرور شما نداشت. حالا که این لایه برداشته شده، صفحه AMP شما هم مثل هر صفحه دیگه‌ای باید از سرور خودتون لود بشه.

یه نکته مثبت هم داره: گوگل تأیید کرده که این تغییر هیچ تأثیری روی رتبه‌بندی سایت‌ها در جستجو نداره و صفحات AMP همچنان با همون سیگنال‌های کیفیت، ارتباط و تجربه صفحه رقابت می‌کنن. ضمن اینکه از این به بعد آدرس واقعی سایت شما به کاربر نشون داده می‌شه که از نظر برندینگ اتفاق خوبیه.

AMP مرده است؟

جواب دقیق و بدون اغراق: نه، مرده نیست؛ ولی دیگه دلیلی برای زنده نگه داشتنش وجود نداره.

پروژه AMP همچنان توسط گوگل نگهداری می‌شه و صفحات AMP کار می‌کنن، اما گوگل دیگه توی ارتباطات رسمی‌اش AMP رو به‌عنوان یه ضرورت برای موفقیت در سئو معرفی نمی‌کنه. افزونه AMP هم هنوز توی مخزن وردپرس در دسترسه و می‌تونید نصبش کنید.

اما وقتی همه‌چیز رو کنار هم می‌ذاریم، تصویر روشنه:

• الزام AMP برای Top Stories: برداشته شد
• آیکون فلش در نتایج جستجو: حذف شد
• مزیت رتبه‌بندی: از بین رفت
• سرو شدن از کش گوگل: تعطیل شد

چیزی که باقی مونده، یه نسخه سبک‌شده از صفحه شماست که روی سرور خودتون لود می‌شه و جاوااسکریپت و بخش بزرگی از امکانات قالبتون رو هم از دست داده. یعنی همه محدودیت‌ها سر جاشون هستن، ولی مزیت‌ها رفتن.

به‌طور خلاصه، برای اهداف عملی سئو، AMP دیگه نه یک اولویته و نه یک ضرورت. گوگل صفحات AMP رو دقیقاً مثل هر صفحه دیگه‌ای و بر اساس ارتباط، کیفیت و Core Web Vitals رتبه‌بندی می‌کنه.

پس سؤال اصلی این نیست که «آیا AMP رو فعال کنم؟»، سؤال درست اینه که «اگه فعاله، کِی و چطور کنارش بذارم؟» که در بخش بعدی دقیقاً به همین می‌پردازیم.

تکلیف سایت شما چیست؟

خب، تا اینجا فهمیدیم AMP چی بود و چه بلایی سرش اومد. حالا برسیم به سؤال اصلی: شما باید چه کار کنید؟ جواب بستگی به این داره که الان کجای این ماجرا ایستادید. بیایید سه حالت ممکن رو با هم بررسی کنیم.

اول ببینید اصلاً AMP روی سایتتون فعاله یا نه! خیلی‌ها نمی‌دونن که سال‌ها پیش خودشون یا طراح سایتشون AMP رو فعال کرده و از یادشون رفته. برای همین قبل از هر تصمیمی، این دو تا کار ساده رو انجام بدید:

راه اول: به آدرس یکی از مقالات سایتتون ?amp=1 اضافه کنید و بازش کنید. مثلاً:

https://example.com/your-post/?amp=1

اگه یه نسخه ساده و بدون قالب از مقاله باز شد، یعنی AMP روی سایتتون فعاله. اگه صفحه معمولی یا خطای ۴۰۴ دیدید، خبری از AMP نیست.

راه دوم: برید توی پیشخوان وردپرس، بخش افزونه‌ها و ببینید افزونه‌ای به اسم AMP یا AMP for WP نصب و فعال هست یا نه.

حالا بر اساس نتیجه، سراغ سناریوی خودتون برید.

سناریوی اول: هیچ‌وقت AMP نصب نکردید

توصیه ما: اصلاً سراغش نرید.

این ساده‌ترین حالته و خوش به حالتون. با شرایط امروز، فعال کردن AMP روی یه سایت جدید هیچ سود مشخصی براتون نداره ولی کلی هزینه داره: بخشی از امکانات قالبتون از کار می‌افته، باید مدام صفحات رو تست و خطایابی کنید، و در نهایت هم هیچ امتیازی از گوگل نمی‌گیرید.

انرژی و زمانی که قرار بود صرف AMP کنید رو بذارید روی سرعت خود سایتتون. توی بخش بعدی مقاله دقیقاً می‌گیم این کار رو از کجا شروع کنید.

سناریوی دوم: AMP روی سایتتون فعاله

توصیه ما: عجله نکنید، ولی برنامه خروج بچینید.

اول از همه خیالتون راحت باشه؛ هیچ فوریتی وجود نداره و سایتتون همین الان با مشکل روبه‌رو نمی‌شه. صفحات AMP شما همچنان کار می‌کنن و همچنان توی گوگل ایندکس می‌شن. فقط دیگه از سرور گوگل سرو نمی‌شن. اما نگه داشتنش هم منطقی نیست، چون عملاً دارید هزینه‌ای رو می‌پردازید که دیگه سودی نداره:

• نگهداری دو نسخه از سایت. هر بار که قالب یا افزونه‌ای رو تغییر می‌دید، باید نسخه AMP رو هم چک کنید که به هم نریخته باشه.
• از دست دادن امکانات. فرم‌ها، پاپ‌آپ‌ها، اسلایدرها و هر چیزی که به جاوااسکریپت وابسته‌ست، توی نسخه AMP کار نمی‌کنه.
• آمار و تبلیغات ناقص. خیلی از ابزارهای تحلیلی و تبلیغاتی روی صفحات AMP یا کار نمی‌کنن یا محدود عمل می‌کنن.
• تجربه کاربری دوگانه. کاربری که از گوگل میاد یه چیز می‌بینه و کاربری که مستقیم وارد سایت می‌شه یه چیز دیگه.

پس بهترین کار اینه که یه برنامه دو مرحله‌ای بچینید: اول نسخه اصلی سایتتون رو سریع کنید و مطمئن بشید Core Web Vitals رو پاس می‌کنه. بعد AMP رو با رعایت اصول فنی (که در ادامه توضیح می‌دیم) حذف کنید.

ترتیب این دو مرحله خیلی مهمه. اگه AMP رو حذف کنید در حالی که نسخه اصلی سایتتون کند و سنگینه، کاربر موبایلی که از گوگل میاد با یه صفحه کند روبه‌رو می‌شه و همین می‌تونه به نرخ پرش و در نتیجه رتبه‌تون آسیب بزنه.

سناریوی سوم: مورد استثنا

توصیه ما: بررسی کنید، ولی احتمالاً شما هم جزو این دسته نیستید.

یه دسته کوچیک از سایت‌ها هنوز می‌تونن از AMP سود ببرن. اگه بخش بزرگی از مخاطبتون با گوشی‌های قدیمی یا اینترنت خیلی ضعیف وارد سایت می‌شن، سبک بودن ذاتی صفحات AMP هنوز می‌تونه به دردتون بخوره. سایت‌های خبری پرمخاطب در مناطق با زیرساخت اینترنتی ضعیف نمونه اصلی این دسته هستن.

اما یه نکته مهم رو در نظر بگیرید: حالا که کش گوگل برداشته شده، این مزیت هم خیلی کمرنگ‌تر از قبله. چون صفحه AMP هم دیگه از سرور خودتون میاد و سرعتش به کیفیت هاست شما گره خورده. عملاً تنها چیزی که براتون باقی مونده، سبک‌تر بودن خود صفحه‌ست؛ چیزی که با یه بهینه‌سازی درست روی نسخه اصلی سایت هم قابل دستیابیه.

چطور AMP را از سایت وردپرسی حذف کنیم؟

اگه تصمیم گرفتید AMP رو کنار بذارید، لطفاً فقط افزونه رو غیرفعال نکنید و برید! این کار ساده‌ترین راهه، ولی می‌تونه ده‌ها یا صدها آدرس ایندکس‌شده سایتتون رو تبدیل به صفحه ۴۰۴ کنه. مسیر درست چند مرحله داره که با هم می‌ریم جلو.

مرحله صفر: اول سایتتون را سریع کنید

این مرحله رو مقدم بر همه‌چیز آوردیم چون واقعاً مهم‌ترینه.

قبل از حذف AMP، مطمئن بشید نسخه اصلی سایتتون روی موبایل سرعت قابل‌قبولی داره. با ابزار PageSpeed Insights چند تا از صفحات مهمتون رو تست کنید و ببینید وضعیت Core Web Vitals چطوره. اگه نتیجه ضعیف بود، اول برید سراغ بخش بعدی این مقاله و سرعت سایتتون رو درست کنید، بعد برگردید سراغ حذف AMP.

منطقش ساده‌ست: کاربری که تا دیروز با کلیک روی نتیجه گوگل یه صفحه سبک می‌دید، از فردا قراره صفحه اصلی سایت شما رو ببینه. اگه اون صفحه کند باشه، شما عملاً وضعیت رو بدتر کردید.

مرحله ۱: بکاپ بگیرید

قبل از هر تغییری در ساختار آدرس‌ها و ریدایرکت‌ها، از فایل‌ها و دیتابیس سایتتون بکاپ کامل بگیرید. این یه توصیه کلیشه‌ای نیست؛ کار با ریدایرکت اگه اشتباه انجام بشه می‌تونه بخشی از سایت رو از دسترس خارج کنه.

مرحله ۲: AMP را برای پست‌تایپ‌ها غیرفعال کنید

به‌جای اینکه یک‌باره افزونه رو پاک کنید، اول برید توی تنظیمات افزونه AMP و پشتیبانی از AMP رو برای همه نوشته‌ها، برگه‌ها و پست‌تایپ‌های سفارشی خاموش کنید.

مزیت این روش اینه که افزونه هنوز فعاله و در بیشتر موارد خودش ریدایرکت آدرس‌های AMP به نسخه اصلی رو مدیریت می‌کنه. بعد از این کار، حتماً چند تا از آدرس‌های AMP قدیمی رو دستی تست کنید و ببینید درست به نسخه اصلی منتقل می‌شن یا خطا می‌دن.

مرحله ۳: تگ amphtml را حذف کنید

توی سورس هر صفحه‌ای که نسخه AMP داره، یه تگ به این شکل وجود داره که به گوگل می‌گه «نسخه شتاب‌دار من اینجاست»:

html

<link rel="amphtml" href="https://example.com/post/amp/">

تا وقتی این تگ سر جاش باشه، گوگل همچنان دنبال نسخه AMP می‌گرده. معمولاً با غیرفعال کردن افزونه این تگ خودکار حذف می‌شه، ولی حتماً بررسی کنید. کافیه روی یکی از صفحاتتون کلیک راست کنید، سورس صفحه رو باز کنید و عبارت amphtml رو جستجو کنید.

نکته مهم: اگه از افزونه‌های سئو مثل رنک مث یا یوست استفاده می‌کنید، بررسی کنید که گزینه AMP توی تنظیماتشون فعال نمونده باشه. گاهی افزونه اصلی حذف می‌شه ولی افزونه سئو همچنان داره تگ AMP تولید می‌کنه.

مرحله ۴: ریدایرکت ۳۰۱ تنظیم کنید

این مرحله قلب ماجراست. تمام آدرس‌های AMP قدیمی باید با ریدایرکت ۳۰۱ (انتقال دائمی) به نسخه اصلی همون صفحه منتقل بشن. با این کار هم کاربر به صفحه درست می‌رسه و هم اعتبار سئویی اون آدرس‌ها به صفحه اصلی منتقل می‌شه.

اگه افزونه خودش این کار رو انجام نمی‌ده، می‌تونید از افزونه‌های ریدایرکت استفاده کنید یا این قانون رو به فایل .htaccess اضافه کنید:

apache

RewriteEngine On
RewriteRule ^(.*)/amp/?$ /$1 [R=301,L]

یک هشدار جدی: قبل از دست زدن به فایل .htaccess حتماً یه نسخه پشتیبان ازش بگیرید. یه اشتباه کوچیک توی این فایل می‌تونه کل سایت رو از دسترس خارج کنه. اگه با این کار راحت نیستید، حتماً از افزونه ریدایرکت استفاده کنید یا از یه متخصص کمک بگیرید.

بعد از اعمال ریدایرکت، چند تا از آدرس‌های AMP قدیمی رو تست کنید و مطمئن بشید درست کار می‌کنن.

مرحله ۵: سرچ کنسول را چک کنید و صبور باشید

بعد از انجام همه این کارها، وارد سرچ کنسول گوگل بشید و چند تا از صفحات اصلیتون رو با ابزار بازرسی URL بررسی و درخواست ایندکس مجدد بدید.

بعدش هم باید کمی صبر کنید. گوگل معمولاً چند هفته طول می‌کشه تا آدرس‌های AMP قدیمی رو از ایندکس خارج کنه و همه‌چیز رو به نسخه اصلی منتقل کنه. توی این مدت اگه در گزارش‌های سرچ کنسول خطاهای مربوط به AMP دیدید، نگران نشید؛ این طبیعیه و به‌مرور برطرف می‌شه.

توصیه می‌کنیم یکی دو ماه بعد از حذف، ترافیک موبایل و نرخ پرش سایتتون رو در گوگل آنالیتیکس زیر نظر داشته باشید تا مطمئن بشید همه‌چیز درست پیش رفته.

جایگزین درست AMP چیست؟ سرعت واقعی سایت

حالا می‌رسیم به بخشی که ارزش واقعی رو براتون داره.

وقتی گوگل AMP رو کنار گذاشت، چیزی رو جایگزینش نکرد که بشه «نصب» کرد. به‌جاش گفت من دیگه معیار می‌سنجم، نه ابزار. و اون معیار Core Web Vitals هست.

Core Web Vitals دقیقاً چیست؟

سه تا شاخص که تجربه واقعی کاربر رو اندازه می‌گیرن:

• LCP یا سرعت بارگذاری بزرگ‌ترین بخش محتوای صفحه. یعنی چقدر طول می‌کشه تا کاربر اصلی‌ترین چیزی که اومده ببینه (معمولاً تصویر شاخص یا تیتر) رو ببینه. هدف: زیر ۲.۵ ثانیه.
• INP یا سرعت پاسخ‌دهی سایت به تعامل کاربر. وقتی کاربر روی یه دکمه یا منو کلیک می‌کنه، چقدر طول می‌کشه تا سایت واکنش نشون بده. هدف: زیر ۲۰۰ میلی‌ثانیه.
• CLS یا ثبات بصری صفحه. حتماً براتون پیش اومده که می‌خواید روی یه لینک کلیک کنید ولی یهو یه تصویر لود می‌شه و کل صفحه می‌پره پایین. این شاخص همون رو اندازه می‌گیره. هدف: زیر ۰.۱.

خبر خوب اینه که برخلاف AMP، برای رسیدن به این اعداد لازم نیست هیچ محدودیتی به سایتتون تحمیل کنید. سایت شما با تمام امکاناتش سر جاش می‌مونه و فقط باید بهینه‌اش کنید.

از کجا شروع کنیم؟

اگه بخوایم به ترتیب اهمیت و تأثیرگذاری بگیم، این مسیر رو پیشنهاد می‌کنیم:

۱. هاست مناسب. پایه همه‌چیزه و متأسفانه بیشتر از هر چیز دیگه‌ای نادیده گرفته می‌شه. هیچ افزونه‌ای نمی‌تونه ضعف یه هاست بی‌کیفیت رو جبران کنه. اگه زمان پاسخ سرور شما بالای ۶۰۰ میلی‌ثانیه‌ست، هر کار دیگه‌ای بکنید فایده‌ای نداره. ما توی میهن وردپرس در یک مقاله مفصل،  بهترین هاست وردپرس ایرانی رو مقایسه کردیم که به انتخاب شما کمک میکنه.

۲. افزونه کش. همون‌طور که اول مقاله گفتیم، افزونه کش یه نسخه آماده از صفحات شما ذخیره می‌کنه و فشار سرور رو به‌شدت کم می‌کنه. این ساده‌ترین کاری هست که بیشترین نتیجه رو می‌ده.

۳. بهینه‌سازی تصاویر. تصاویر معمولاً سنگین‌ترین بخش هر صفحه‌ان. سه تا کار انجام بدید: فرمت‌های مدرن مثل WebP یا AVIF رو جایگزین JPEG و PNG کنید، ابعاد تصاویر رو متناسب با نمایششون کوچیک کنید، و بارگذاری تنبل (Lazy Load) رو فعال کنید تا تصاویر فقط وقتی لود بشن که کاربر بهشون رسیده.

۴. کنترل جاوااسکریپت. بزرگ‌ترین دشمن شاخص INP، اسکریپت‌های سنگینیه که موقع لود صفحه اجرا می‌شن. اسکریپت‌های غیرضروری مثل چت آنلاین، پیکسل شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای تحلیلی رو طوری تنظیم کنید که با تأخیر و بعد از اولین تعامل کاربر اجرا بشن.

۵. استفاده از CDN. اگه مخاطب شما پراکنده‌ست، شبکه توزیع محتوا فایل‌های سایتتون رو از نزدیک‌ترین نقطه به کاربر تحویل می‌ده. جالبه بدونید این دقیقاً همون کاریه که کش گوگل برای AMP انجام می‌داد؛ با این تفاوت که این بار کنترلش دست خودتونه.

۶. تمیزکاری کلی. افزونه‌های بلااستفاده رو حذف کنید، فونت‌های اضافی رو کم کنید و اگه قالب سایتتون خیلی سنگینه، جدی به فکر تعویضش باشید.

راه ساده‌تر: افزونه رخش

تا اینجا شش تا کار مختلف رو شمردیم و راستش رو بخواید، انجام دادنشون با افزونه‌های پراکنده کار ساده‌ای نیست. معمولاً برای هر کدوم باید یه افزونه جدا نصب کنید و بعد هم مدام نگران تداخلشون با همدیگه باشید.

ما در میهن وردپرس دقیقاً به‌خاطر همین مشکل، افزونه رخش رو ساختیم؛ افزونه‌ای که تقریباً تمام اون فهرست رو یک‌جا پوشش می‌ده.

رخش کش کامل صفحه رو با نسخه HTML استاتیک انجام می‌ده، کش موبایل رو جدا نگه می‌داره و بعد از هر پاک‌سازی، صفحات رو خودکار دوباره گرم می‌کنه. تصاویرتون رو به‌صورت خودکار به WebP و AVIF تبدیل می‌کنه، بارگذاری تنبل رو برای تصاویر و ویدیوها و آی‌فریم‌ها فعال می‌کنه و ابعاد تصاویر رو هم خودش اضافه می‌کنه تا شاخص CLS شما به هم نریزه. در بخش CSS و جاوااسکریپت هم فایل‌ها رو فشرده می‌کنه، CSS بلااستفاده رو حذف می‌کنه و مهم‌تر از همه، اجرای جاوااسکریپت رو تا اولین تعامل کاربر به تأخیر می‌ندازه؛ یعنی همون کاری که بیشترین تأثیر رو روی شاخص INP داره.

برای فروشگاه‌ها هم حواسش هست: صفحات سبد خرید، تسویه حساب و ورود کاربران هیچ‌وقت کش نمی‌شن و کاربران واردشده همیشه نسخه به‌روز رو می‌بینن. صفحات میهن‌پنل هم به‌صورت پیش‌فرض از کش مستثنی هستن.

و نکته‌ای که مستقیم به موضوع این مقاله ربط داره: رخش یه داشبورد گزارش Core Web Vitals داره. یعنی همون معیاری که جای AMP رو گرفته، مستقیم توی پیشخوان وردپرس خودتون قابل رصده و لازم نیست هر بار سراغ ابزارهای بیرونی برید.

یک تغییر نگرش مهم

فلسفه AMP این بود: «سایتت رو کنار بذار، از قالب من استفاده کن.»

فلسفه امروز اینه: «سایت خودت رو سریع کن.»

و راستش این تغییر به نفع همه ماست. چون در روش دوم، سرعتی که به دست میارید فقط مال نتایج موبایلی گوگل نیست؛ برای همه کاربرها، در همه دستگاه‌ها و از همه مسیرهای ورودی کار می‌کنه. کاربری که از اینستاگرام میاد، کسی که لینک سایتتون رو در تلگرام گرفته و کسی که مستقیم آدرس رو تایپ می‌کنه، همه از این سرعت بهره می‌برن.

AMP در بهترین حالتش هم فقط یه پنجره کوچیک از سایت شما رو سریع می‌کرد؛ اما بهینه‌سازی واقعی، کل خونه رو می‌سازه.

اگر باز هم می‌خواهید AMP را فعال کنید

اگه با همه این توضیحات باز هم می‌خواید AMP رو امتحان کنید، کوتاه می‌گیم چطور.

نصب و راه‌اندازی. افزونه رسمی AMP رو از مخزن وردپرس نصب و فعال کنید. بعد از فعال‌سازی، گزینه Open the onboarding wizard رو بزنید تا ویزارد راه‌اندازی باز بشه. هیچ کدنویسی‌ای لازم نیست.

انتخاب حالت. توی ویزارد سه حالت پیش روی شماست:

• استاندارد: کل سایت شما حتی در دسکتاپ به AMP تبدیل می‌شه و قالبتون عملاً کنار می‌ره. به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‌شه.
• گذار: قالب خودتون به‌عنوان قالب AMP استفاده می‌شه، ولی جاوااسکریپت‌ها غیرفعال می‌شن و بخش‌هایی از سایتتون از کار می‌افته.
• خواننده: یه قالب ساده و مستقل برای نسخه AMP استفاده می‌شه. پیشنهاد ما همینه، چون کمترین خطا رو داره.

قالب. پیشنهاد ما قالب AMP Legacy هست؛ ساده و بی‌دردسر.

انتقال کاربران موبایل. این گزینه رو غیرفعال بذارید تا فقط کسانی که از گوگل میان به صفحات AMP هدایت بشن، نه همه کاربران موبایل.

تصویر شاخص. مهم‌ترین علت خطا در AMP، کوچک بودن تصویر شاخصه. عرض تصاویرتون رو حداقل ۱۲۰۰ پیکسل بذارید.

این صفحات را هرگز AMP نکنید

این نکته حتی امروز هم کاملاً معتبره. هر صفحه‌ای که کاربر باید توش کاری انجام بده نباید AMP بشه:

• صفحات محصول (دکمه افزودن به سبد خرید و گالری تصاویر ضروریه)
• لندینگ پیج‌ها و صفحات ساخته‌شده با المنتور و صفحه‌سازها
• هر صفحه‌ای که فرم، دکمه فراخوان یا تعامل خاصی داره

ما هم در میهن وردپرس هیچ‌وقت صفحات محصولاتمون رو AMP نکردیم؛ چون کاربری که وارد صفحه محصول می‌شه و دکمه خرید و تصاویر رو نمی‌بینه، سایت رو می‌بنده و از جای دیگه خرید می‌کنه.

برای غیرفعال کردن AMP روی یه صفحه خاص، کافیه در صفحه ویرایش همون نوشته یا برگه، تیک AMP رو بردارید.

رفع خطای ۴۰۴: اگه بعد از فعال‌سازی، صفحات AMP خطای ۴۰۴ دادن، به تنظیمات ← پیوندهای یکتا برید و بدون تغییر هیچ گزینه‌ای، فقط دکمه ذخیره رو بزنید.

سؤالات متداول درباره AMP

جمع‌بندی

AMP یه پاسخ هوشمندانه به مشکل واقعی سال ۲۰۱۵ بود؛ دورانی که سایت‌های موبایلی سنگین و کند بودن و گوگل تصمیم گرفت خودش دست به کار بشه. برای چند سال هم واقعاً جواب داد.

اما وب جلو رفت. سرعت اینترنت بالا رفت، گوشی‌ها قوی‌تر شدن، ابزارهای بهینه‌سازی بهتر شدن و گوگل به این نتیجه رسید که به‌جای تحمیل یه چارچوب محدود، بهتره عملکرد واقعی سایت‌ها رو اندازه بگیره. نتیجه‌اش شد Core Web Vitals و کنار گذاشتن تدریجی AMP؛ مسیری که با حذف شرط Top Stories در ۲۰۲۱ شروع شد و با تعطیلی کش گوگل در جولای ۲۰۲۶ به نقطه پایانش رسید.

پس توصیه نهایی ما ساده‌ست: اگه AMP ندارید، سراغش نرید. اگه دارید، با آرامش و طبق اصولی که گفتیم کنارش بذارید. و در هر دو حالت، انرژی‌تون رو صرف سریع کردن خود سایتتون کنید.

چون در نهایت سرعتی که روی سایت خودتون به دست میارید، فقط برای کاربران گوگل نیست؛ برای همه کسانی که از هر مسیری وارد سایت شما می‌شن کار می‌کنه و برخلاف AMP، هیچ‌وقت هم توسط گوگل تعطیل نمی‌شه. شاد و سربلند باشید. 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.