آموزش نصب لینوکس CentOS 7 روی کامپیوتر شخصی یا سرور

اگه تا حالا خواسته باشید یه سرور لینوکسی راه‌اندازی کنید یا وارد دنیای مدیریت سرور بشید، احتمالاً اسم CentOS به گوشتون خورده. سنت او اس یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های لینوکسیه که سال‌ها روی کلی سرور در سراسر دنیا استفاده شده و هنوزم خیلی از مدیرای سرور باهاش کار می‌کنن.

یکی از دلایلی که CentOS 7 این‌قدر محبوب شد، رایگان بودن، پایداری بالا و دردسر کمش بود. خیلی از شرکت‌های هاستینگ، توسعه‌دهنده‌ها و حتی کسایی که می‌خواستن یه سرور شخصی برای سایت یا پروژه‌های خودشون راه‌اندازی کنن، سراغ این سیستم‌عامل می‌رفتن.

توی این مقاله قراره باهم CentOS 7 رو روی کامپیوتر شخصی یا سرور نصب کنیم و همه مراحلش رو قدم‌به‌قدم جلو بریم. پس اگه قصد دارید لینوکس رو یاد بگیرید یا می‌خواید یه سرور جدید راه‌اندازی کنید، این آموزش می‌تونه حسابی به دردتون بخوره.

لینوکس CentOS 7 چیست؟

اگه تازه وارد دنیای لینوکس شده باشید، احتمالا اسم CentOS 7 رو بارها شنیده‌اید. سنت او اس در واقع یکی از توزیع‌های معروف لینوکسه که سال‌ها روی هزاران سرور در سراسر دنیا استفاده شده و هنوز هم روی خیلی از سرورها می‌تونید پیداش کنید.

دلیل محبوبیتش هم خیلی ساده بود؛ دردسر کمی داشت، پایدار بود و وقتی یه سرویس یا سایت رو روش راه‌اندازی می‌کردید، خیالتون راحت‌تر بود که همه‌چیز درست کار می‌کنه. به همین خاطر خیلی از شرکت‌های هاستینگ و مدیران سرور سراغش می‌رفتند.

مثلاً فرض کنید می‌خواید یه وب‌سایت وردپرسی راه‌اندازی کنید، یه وب‌سرور نصب کنید یا با مدیریت سرور لینوکس آشنا بشید. CentOS 7 یکی از سیستم‌عامل‌هاییه که برای این کارها حسابی امتحان خودش رو پس داده و سال‌ها انتخاب اول خیلی از متخصص‌های این حوزه بوده.

یکی دیگه از ویژگی‌های خوبش اینه که منابع سخت‌افزاری رو خیلی بی‌خودی مصرف نمی‌کنه. یعنی حتی روی سرورهایی با منابع معمولی هم می‌تونه عملکرد خوبی داشته باشه. از طرفی ابزارهای مختلفی برای مدیریت کاربران، شبکه، سرویس‌ها و امنیت سیستم در اختیارتون قرار می‌ده که کار مدیریت سرور رو راحت‌تر می‌کنه.

در کل اگه بخوایم خیلی خلاصه بگیم، CentOS 7 یه سیستم‌عامل لینوکسی قدرتمنده که بیشتر برای سرورها ساخته شده و سال‌ها یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای میزبانی سایت‌ها و سرویس‌های اینترنتی بوده.

تفاوت CentOS با سایر توزیع‌های لینوکس

وقتی وارد دنیای لینوکس می‌شید، خیلی زود با اسم‌های مختلفی مثل Ubuntu، Debian، CentOS و Red Hat روبه‌رو می‌شید. برای خیلی از افراد این سؤال پیش میاد که خب فرق این‌ها با هم چیه؟ مگه همشون لینوکس نیستن؟

واقعیت اینه که همه این سیستم‌عامل‌ها از هسته لینوکس استفاده می‌کنن اما هرکدوم برای هدف خاصی ساخته شدن. بعضی‌ها برای استفاده روزمره مناسب‌ترن، بعضی‌ها برای سرور و بعضی‌ها هم بیشتر برای شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ طراحی شدن.

CentOS و Ubuntu

اوبونتو احتمالاً معروف‌ترین توزیع لینوکس دنیاست. خیلی از افرادی که برای اولین بار سراغ لینوکس میان، کارشون رو با Ubuntu شروع می‌کنن. دلیلش هم ساده است؛ نصب راحت، محیط کاربری خوب و آموزش‌های فراوان در اینترنت.

اما CentOS بیشتر برای محیط‌های سروری طراحی شده. یعنی اگه بخواید یه وب‌سرور، سرور ایمیل یا هاست وردپرس راه‌اندازی کنید، CentOS سال‌ها یکی از انتخاب‌های اصلی مدیران سرور بوده.

به زبان ساده:

• Ubuntu برای کاربران عادی و توسعه‌دهنده‌ها گزینه محبوب‌تریه.
• CentOS بیشتر بین مدیران سرور و شرکت‌های هاستینگ محبوب بوده.
• پیدا کردن آموزش و راه‌حل برای Ubuntu معمولاً راحت‌تره.
• CentOS روی پایداری و امنیت تمرکز بیشتری داره.

البته این روزها خیلی از شرکت‌ها از Ubuntu Server هم استفاده می‌کنن و فاصله بین این دو توزیع نسبت به گذشته کمتر شده.

CentOS و Debian

دبیان یکی از قدیمی‌ترین توزیع‌های لینوکسه و خیلی از سیستم‌عامل‌های دیگه از جمله Ubuntu بر پایه Debian ساخته شدن. از نظر پایداری، Debian و CentOS هر دو عملکرد خیلی خوبی دارن و به همین دلیل برای سرورها انتخاب‌های محبوبی محسوب می‌شن. اما تفاوت اصلی در نحوه مدیریت بسته‌ها و ساختار سیستمه.

در CentOS از ابزارهایی مثل yum و dnf استفاده می‌شه اما در Debian از apt استفاده می‌کنن. خیلی از مدیران سرور معتقدن Debian کمی سبک‌تره و مصرف منابع کمتری داره. از اون طرف CentOS به خاطر شباهت زیادش به Red Hat بین شرکت‌های بزرگ و دیتاسنترها محبوب‌تر شده بود.

اگر بخوایم خیلی ساده بگیم:

• Debian سبک و پایداره.
• CentOS پایدار و سازمانیه.
• هر دو برای سرور گزینه‌های خوبی محسوب می‌شن.
• انتخاب بین آن‌ها بیشتر به تجربه و سلیقه مدیر سرور بستگی داره.

CentOS و RHEL

اینجا داستان کمی متفاوت می‌شه. RHEL یا Red Hat Enterprise Linux نسخه تجاری و سازمانی رِد هَته. شرکت‌ها برای استفاده از RHEL باید لایسنس و پشتیبانی رسمی خریداری کنن.

اما CentOS در واقع نسخه‌ای رایگان بود که از سورس‌های RHEL ساخته می‌شد. به همین دلیل تقریباً تمام قابلیت‌های مهم RHEL را در اختیار کاربران قرار می‌داد، بدون اینکه نیازی به پرداخت هزینه داشته باشید.

به همین خاطر خیلی از شرکت‌ها به جای خرید RHEL از CentOS استفاده می‌کردند. در واقع می‌شه گفت:

• RHEL پولیه.
• CentOS رایگان بود.
• هر دو شباهت بسیار زیادی به هم دارن.
• بسیاری از نرم‌افزارهای سازمانی که روی RHEL اجرا می‌شدند روی CentOS هم بدون مشکل کار می‌کردن.

همین موضوع باعث شد CentOS سال‌ها به یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های سروری دنیا تبدیل بشه.

مزایا و معایب CentOS 7

مثل هر سیستم‌عامل دیگه‌ای، CentOS 7 هم نقاط قوت و ضعف خودش رو داره. قبل از نصب بهتره با اونا آشنا بشید.

مزایای CentOS 7

پایداری فوق‌العاده

یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت CentOS 7 پایداری بالای اونه. وقتی یه سرور رو راه‌اندازی می‌کنید دوست ندارید هر چند روز یه بار با خطا یا مشکلات عجیب روبه‌رو بشید. CentOS دقیقاً برای همین ساخته شده.

امنیت بالا

امنیت همیشه یکی از نقاط قوت CentOS بوده. این سیستم‌عامل ابزارهای امنیتی قدرتمندی مثل SELinux و Firewalld رو در اختیار شما قرار می‌ده تا بتونید دسترسی‌ها و امنیت سرور رو بهتر مدیریت کنید.

مناسب برای میزبانی وب

سال‌ها اکثر شرکت‌های هاستینگ از CentOS استفاده می‌کردن. بسیاری از کنترل‌پنل‌های محبوب مثل cPanel و DirectAdmin هم ابتدا روی CentOS ارائه می‌شدن.

منابع آموزشی فراوان

از اونجایی که CentOS مدت زمان زیادی یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های سروری بوده، آموزش‌ها و مستندات بسیار زیادی برای اون در اینترنت وجود داره.

مصرف منابع مناسب

CentOS 7 حتی روی سرورهایی با منابع محدود هم عملکرد خوبی داره و می‌تونه بدون مصرف بیش از حد رم و پردازنده سرویس‌های مختلف رو اجرا کنه.

معایب CentOS 7

پایان پشتیبانی رسمی

مهم‌ترین ایراد CentOS 7 اینه که دیگه به‌روزرسانی رسمی دریافت نمی‌کنه. به همین دلیل، استفاده از اون برای پروژه‌های جدید خیلی پیشنهاد نمی‌شه.

قدیمی شدن برخی بسته‌ها

از اونجایی که CentOS 7 سال‌ها قبل منتشر شده، نسخه بسیاری از نرم‌افزارها و پکیج‌های اون قدیمی‌تر از توزیع‌های جدید لینوکسه.

محدودیت در استفاده از فناوری‌های جدید

برخی ابزارها و نرم‌افزارهای جدید روی توزیع‌های مدرن مثل AlmaLinux، Rocky Linux یا Ubuntu عملکرد و پشتیبانی بهتری دارن.

مهاجرت کاربران به توزیع‌های جدید

بعد از پایان پشتیبانی CentOS، خیلی از شرکت‌ها و مدیران سرور به سمت AlmaLinux و Rocky Linux مهاجرت کردن. به همین دلیل ممکنه در آینده آموزش‌ها و منابع جدید کمتری برای CentOS 7 منتشر بشه.

با این حال اگه روی یه سرور قدیمی کار می‌کنید یا می‌خواید با محیط CentOS آشنا بشید، هنوز هم یادگیری و نصب CentOS 7 می‌تونه تجربه مفیدی باشه.

آیا هنوز استفاده از CentOS 7 منطقی است؟

اگه چند سال قبل این سؤال رو می‌پرسیدید، بدون شک جواب «بله» بود! اما الان شرایط کمی فرق کرده. CentOS 7 سال‌ها یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های سروری دنیا بود و خیلی از شرکت‌های هاستینگ، مدیران سرور و توسعه‌دهنده‌ها از اون استفاده می‌کردن. اما با تغییراتی که در پروژه CentOS اتفاق افتاد، خیلی از کاربران به فکر مهاجرت به توزیع‌های دیگه افتادن.

البته این موضوع به این معنی نیست که CentOS 7 دیگه قابل استفاده نیست. هنوزم هزاران سرور در سراسر دنیا با همین سیستم‌عامل در حال کار هستن. اما اگه قصد دارید یه سرور جدید راه‌اندازی کنید، بهتره قبل از نصب CentOS 7 چند نکته مهم رو بدونید.

پایان پشتیبانی CentOS 7 (EOL)

عبارت EOL مخفف End Of Life است و به زبان ساده یعنی عمر پشتیبانی یه نرم‌افزار به پایان رسیده. پشتیبانی رسمی CentOS 7 در تاریخ 30 ژوئن 2024 به پایان رسید. این یعنی دیگه خبری از آپدیت‌های امنیتی، رفع باگ‌ها و به‌روزرسانی‌های رسمی نیست.

شاید بگید، خب سیستم‌عامل که نصب می‌شه و کار می‌کنه، پس مشکل چیه؟

مشکل اینجاست که هر روز آسیب‌پذیری‌های امنیتی جدیدی در نرم‌افزارها کشف می‌شه. وقتی یه سیستم‌عامل دیگه آپدیت دریافت نکنه، به مرور زمان امنیتش کاهش پیدا می‌کنه و احتمال نفوذ به سرور بیشتر می‌شه.

به همین دلیل اکثر شرکت‌های هاستینگ و مدیران سرور حرفه‌ای توصیه می‌کنن برای پروژه‌های جدید سراغ سیستم‌عامل‌هایی برید که هنوز پشتیبانی فعال دارن.

چه زمانی باید از CentOS 7 استفاده کنیم؟

با وجود پایان پشتیبانی، هنوز هم بعضی مواقع استفاده از CentOS 7 منطقیه.

مثلاً اگر:

• یه سرور قدیمی دارید که سال‌هاست با CentOS 7 کار می‌کنه.
• نرم‌افزار یا اسکریپت خاصی فقط روی CentOS 7 اجرا می‌شه.
• در حال یادگیری مدیریت سرور هستید و می‌خواید با محیط سنت او اس آشنا بشید.
• قصد دارید مهاجرت از CentOS به سیستم‌عامل‌های جدیدتر رو تمرین کنید.

در این شرایط می‌تونید همچنان از CentOS 7 استفاده کنید.

اما اگه:

• می‌خواید یه سرور جدید راه‌اندازی کنید.
• امنیت براتون اهمیت زیادی داره.
• قصد دارید یه وب‌سایت یا فروشگاه اینترنتی جدید راه‌اندازی کنید.
• به پشتیبانی و آپدیت‌های بلندمدت نیاز دارید.

بهتره از توزیع‌های جدیدتر استفاده کنید.

به طور خلاصه، CentOS 7 برای پروژه‌های قدیمی هنوز قابل استفادست، اما برای پروژه‌های جدید انتخاب ایده‌آلی محسوب نمی‌شه.

جایگزین‌های CentOS 7

بعد از پایان پشتیبانی CentOS، چند توزیع لینوکسی به عنوان جایگزین اصلی اون معرفی شدن که اتفاقاً شباهت بسیار زیادی هم به CentOS دارن.

AlmaLinux

AlmaLinux رو می‌شه محبوب‌ترین جایگزین CentOS دونست. این سیستم‌عامل دقیقاً با هدف پر کردن جای خالی CentOS ساخته شد و از نظر ساختار و نحوه مدیریت سرور بسیار شبیه به اونه.

اگه سال‌ها با CentOS کار کرده باشید، مهاجرت به AlmaLinux تقریباً بدون دردسره.

مزایای AlmaLinux:

• رایگان و متن‌باز
• پشتیبانی بلندمدت
• سازگاری بالا با RHEL
• مناسب برای هاستینگ و سرورهای سازمانی

Rocky Linux

Rocky Linux توسط یکی از بنیان‌گذاران اصلی پروژه CentOS ایجاد شد و خیلی سریع به یکی از محبوب‌ترین گزینه‌های بازار تبدیل شد.

از نظر ظاهر، دستورات و عملکرد، Rocky Linux شباهت زیادی به CentOS داره و بسیاری از مدیران سرور اونو بهترین جانشین CentOS می‌دونن.

مزایای Rocky Linux:

• پایداری بالا
• امنیت مناسب
• سازگاری کامل با RHEL
• پشتیبانی فعال جامعه کاربران

Ubuntu Server

اگرچه Ubuntu ساختار متفاوتی نسبت به CentOS داره، اما یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های سروری دنیاست.

بسیاری از شرکت‌های بزرگ و سرویس‌های ابری از Ubuntu Server استفاده می‌کنن و به دلیل جامعه کاربری بسیار بزرگ، آموزش و مستندات فراوانی برای اون وجود داره.

مزایای Ubuntu Server:

• نصب و مدیریت آسان
• آموزش‌های فراوان
• پشتیبانی گسترده نرم‌افزارها
• بروزرسانی‌های منظم

Red Hat Enterprise Linux

اگه به دنبال نسخه رسمی و تجاری CentOS هستین، RHEL بهترین گزینست. البته برای استفاده از آن باید لایسنس تهیه کنید، اما در مقابل پشتیبانی حرفه‌ای و آپدیت‌های بلندمدت دریافت می‌کنید.

در نهایت کدام را انتخاب کنیم؟

اگه همین امروز بخواید یه سرور جدید راه‌اندازی کنید، پیشنهاد می‌کنیم به جای CentOS 7 سراغ AlmaLinux یا Rocky Linux برید. این دو سیستم‌عامل بیشترین شباهت رو به CentOS دارن و مهاجرت به اونا بسیار سادست.

اما اگه روی یه سرور قدیمی با CentOS 7 کار می‌کنید، فعلاً نیازی نیست نگران باشید. فقط بهتره برای مهاجرت به یکی از جایگزین‌های جدید برنامه‌ریزی کنید تا در آینده با مشکلات امنیتی و نرم‌افزاری مواجه نشید.

پیش‌نیازهای نصب CentOS 7

قبل از اینکه سراغ نصب CentOS 7 بریم، بهتره چند مورد رو آماده کنید تا وسط کار با مشکل خاصی مواجه نشید. خوشبختانه نصب سنت او اس پیچیدگی زیادی ندارد و اگر فایل‌های موردنیاز را از قبل آماده کرده باشید، کل فرایند نصب در مدت کوتاهی انجام می‌شود.

اول از همه باید فایل نصب CentOS 7 رو دانلود کنید و یه فلش بوتیبل بسازید. همچنین بهتره مطمئن بشید سیستم یا سرور شما حداقل سخت‌افزار موردنیاز برای اجرای این سیستم‌عامل رو داره. (از اینجا دانلود کنید: دانلود CentOS 7)

حداقل سخت‌افزار موردنیاز

یکی از مزیت‌های CentOS 7 اینه که حتی روی سیستم‌های نسبتاً قدیمی هم به خوبی اجرا می‌شه. البته اگه قصد دارید روی اون وب‌سرور، دیتابیس یا سرویس‌های مختلف اجرا کنید، بهتره منابع بیشتری در اختیار سیستم قرار بدید.

حداقل مشخصات پیشنهادی برای نصب CentOS 7:

• پردازنده 64 بیتی
• حداقل 2 گیگابایت رم
• حداقل 20 گیگابایت فضای خالی هارد
• یک فلش مموری 8 گیگابایتی برای ساخت فلش بوتیبل
• اتصال اینترنت برای دریافت بسته‌ها و بروزرسانی‌ها

اگه قراره CentOS رو روی یه سرور مجازی نصب کنید، معمولاً 2 گیگابایت رم و 20 تا 40 گیگابایت فضای ذخیره‌سازی برای شروع کافیه.

البته اگه می‌خواید محیط گرافیکی (GUI) نصب کنید، بهتره حداقل 4 گیگابایت رم در اختیار داشته باشید تا سیستم روون‌تر کار کنه.

دانلود فایل ISO مناسب

برای نصب CentOS باید فایل ISO سیستم‌عامل رو دانلود کنید. فایل ISO در واقع همان دیسک نصب سیستم‌عامله که بعداً روی فلش مموری قرار می‌دیم و از طریق اون فرایند نصب رو شروع می‌کنیم.

از اونجایی که پشتیبانی CentOS 7 به پایان رسیده، فایل‌های نصب اون در آرشیوهای CentOS نگهداری می‌شن و همچنان قابل دانلود هستن.

زمان دانلود ممکنه با چند نسخه مختلف روبه‌رو بشید که هرکدوم کاربرد متفاوتی دارن. به همین دلیل قبل از دانلود بهتره بدونید دقیقاً به کدوم نسخه نیاز دارید.

انتخاب نسخه Minimal یا DVD

یکی از سوالاتی که معمولاً قبل از نصب CentOS پرسیده می‌شه اینه که کدوم نسخه رو دانلود کنیم؟

در بیشتر مواقع با دو گزینه اصلی روبه‌رو می‌شید:

نسخه Minimal

نسخه Minimal فقط شامل فایل‌ها و ابزارهای ضروری سیستم‌عامله و بعد از نصب، یه محیط کاملاً سبک در اختیار شما قرار می‌ده.

این نسخه معمولاً برای:

• سرورهای لینوکسی
• سرورهای وردپرس
• VPSها
• مدیران سرور

پیشنهاد می‌شه.

مزیت اصلی اون اینه که حجم کمتری داره، سریع‌تر نصب می‌شه و منابع کمتری مصرف می‌کنه.

نسخه DVD

نسخه DVD شامل تعداد زیادی از بسته‌ها و ابزارهای موردنیازه که از همون اول همراه سیستم‌عامل نصب می‌شن.

این نسخه برای افرادی مناسب است که:

• می‌خوان محیط گرافیکی نصب کنن.
• دسترسی دائمی به اینترنت ندارن.
• قصد دارن نرم‌افزارهای بیشتری رو از همون ابتدا در اختیار داشته باشن.

البته حجم این نسخه نسبت به Minimal بیشتره و زمان دانلود و نصب اونم طولانی‌تره.

کدام نسخه را انتخاب کنیم؟

اگه قصد دارید CentOS 7 رو روی یه سرور یا VPS نصب کنید، پیشنهاد ما بدون شک نسخه Minimal هست. تقریباً تمام مدیران سرور و شرکت‌های هاستینگ از همین نسخه استفاده می‌کنن و بعداً هر بسته‌ای که نیاز داشته باشن رو به صورت جداگونه نصب می‌کنن.

اما اگه می‌خواید CentOS رو روی کامپیوتر شخصی نصب کنید و با محیط گرافیکی لینوکس کار کنید، نسخه DVD می‌تونه انتخاب راحت‌تری باشه.

حالا که فایل نصب رو دانلود کردید و از آماده بودن سیستم مطمئن هستید، وقت اون رسیده که فلش بوتیبل CentOS 7 رو بسازیم و فرایند نصب رو شروع کنیم.

ساخت فلش بوتیبل CentOS 7

بعد از اینکه فایل ISO سیستم‌عامل رو دانلود کردید، باید اونو روی یک فلش مموری بوتیبل کنید. منظور از فلش بوتیبل اینه که کامپیوتر بتونه زمان روشن شدن، فایل‌های نصب CentOS رو مستقیماً از روی فلش اجرا کنه.

اگه قبلاً ویندوز نصب کرده باشید، احتمالاً با این فرایند آشنا هستید. خوشبختانه ساخت فلش بوتیبل CentOS 7 هم کار سختی نیست و فقط چند دقیقه زمان می‌بره.

برای این کار به یک فلش مموری حداقل ۸ گیگابایتی نیاز دارید. البته قبل از شروع حواستون باشه که تمام اطلاعات داخل فلش پاک میشه، پس اگه فایل مهمی روی اون دارید، حتماً ازش بکاپ بگیرید.

ساخت فلش بوتیبل در ویندوز

اگه از ویندوز استفاده می‌کنید، ساده‌ترین راه استفاده از نرم‌افزار Rufus هست. این برنامه رایگانه و تقریباً همه‌ی نسخه‌های لینوکس و ویندوز رو می‌تونه روی فلش بوتیبل کنه.

بعد از دانلود و اجرای Rufus:

• فلش مموری رو به سیستم وصل کنید.
• در بخش Device فلش موردنظر رو انتخاب کنید.
• روی Select کلیک کرده و فایل ISO مربوط به CentOS 7 رو انتخاب کنید.
• سایر تنظیمات رو روی حالت پیش‌فرض قرار بدید.
• روی Start کلیک کنید.

چند دقیقه صبر کنید تا فرایند ساخت فلش به پایان برسه. بعد از مشاهده پیام Finished، فلش بوتیبل شما آماده استفادست.

علاوه بر Rufus می‌تونید از ابزارهای دیگه‌ای مثل Ventoy یا balenaEtcher هم استفاده کنید. مخصوصاً Ventoy گزینه جالبیه چون می‌تونید چند فایل ISO مختلف رو روی یه فلش نگهداری کنید و هنگام بوت، سیستم‌عامل موردنظر رو انتخاب کنید.

ساخت فلش بوتیبل در لینوکس

اگه از قبل روی سیستم خود لینوکس دارید، می‌تونید بدون نصب نرم‌افزار اضافی فلش بوتیبل بسازید.

یکی از ساده‌ترین روش‌ها استفاده از دستور dd هست. البته زمان استفاده از این دستور باید خیلی دقت کنید، چون اگه اشتباه عمل کنید ممکنه اطلاعات هارد دیگه‌ای رو پاک کنید.

اول از همه اسم فلش خودتونو پیدا کنید:

lsblk

بعد با استفاده از دستور زیر فایل ISO رو روی فلش کپی کنید:

sudo dd if=CentOS-7.iso of=/dev/sdX bs=4M status=progress

در این دستور باید به جای sdX نام فلش خودتونو قرار بدید. بعد از پایان عملیات، فلش بوتیبل شما آمادست.

اگه دوست ندارید با ترمینال کار کنید، نرم‌افزارهایی مثل Balena Etcher روی لینوکس هم در دسترس هستند و کار رو خیلی راحت‌تر می‌کنن.

تنظیم بوت از طریق BIOS یا UEFI

حالا که فلش بوتیبل آماده شده، باید سیستم رو طوری تنظیم کنیم که به جای هارد دیسک، از روی فلش بوت بشه.

برای این کار:

• فلش رو به کامپیوتر یا سرور وصل کنید.
• سیستم رو ریستارت کنید.
• هنگام روشن شدن یکی از کلیدهای F2، F10، F12، Delete یا Esc را فشار دهید. (بسته به مدل مادربرد ممکن است متفاوت باشد.)

بعد از ورود به تنظیمات BIOS یا UEFI وارد بخش Boot بشید.

در این قسمت باید فلش مموری رو به عنوان اولین گزینه بوت انتخاب کنید. بعد از اون تنظیمات رو ذخیره کرده و از BIOS خارج بشید.

در بعضی سیستم‌ها هم نیازی به تغییر تنظیمات نیست و می‌تونید با فشردن کلید Boot Menu (معمولاً F12) فقط یه بار فلش رو برای بوت انتخاب کنید.

اگه همه مراحل رو درست انجام داده باشید، بعد از ریستارت سیستم صفحه نصب CentOS 7 نمایش داده می‌شود و می‌تونید فرایند نصب رو آغاز کنید.

در بخش بعدی مراحل نصب CentOS 7رو توضیح می‌دیم و قدم‌به‌قدم رو روی کامپیوتر شخصی یا سرور بررسی می‌کنیم.

آموزش نصب CentOS 7 روی کامپیوتر شخصی

خب رسیدیم به بخش اصلی ماجرا! اگه فلش بوتیبل رو ساختید و تنظیمات بوت روهم انجام دادید، حالا وقت نصب CentOS 7 هست. نگران نباشید؛ مراحل نصب این سیستم‌عامل اونقدرا هم پیچیده نیست و اگه قبلاً ویندوز نصب کرده باشید، احتمالاً خیلی از بخش‌های اون براتون آشناست.

در ادامه قدم‌به‌قدم مراحل نصب رو با هم جلو می‌بریم.

بوت کردن فایل نصب

سیستم رو با فلش بوتیبل روشن کنید. اگه همه چیز رو درست انجام داده باشید، بعد از چند لحظه، صفحه نصب CentOS 7 رو مشاهده می‌کنید.

در این صفحه معمولاً چند گزینه مختلف نمایش داده می‌شه. کافیه گزینه‌ی Install CentOS 7 رو انتخاب کنید، سپس کلید Enter رو بزنید تا فرایند نصب آغاز بشه. بعد از چند ثانیه فایل‌های اولیه بارگذاری شده و وارد محیط نصب CentOS می‌شید.

انتخاب زبان و کیبورد

اولین صفحه‌ای که مشاهده می‌کنید مربوط به انتخاب زبان سیستم و صفحه‌کلیده. در این بخش می‌تونید زبان نصب رو مشخص کنید. اگه قصد مدیریت سرور رو دارید، بهتره زبان انگلیسی رو انتخاب کنید چون تقریباً تمام آموزش‌ها و مستندات لینوکس بر اساس زبان انگلیسی هستن.

در قسمت Keyboard هم می‌تونید نوع صفحه‌کلید موردنظر خودتون رو انتخاب کنید. بعد از انجام تنظیمات روی دکمه‌ی Continue کلیک کنید.

تنظیم تاریخ و زمان

حالا وارد صفحه اصلی نصب می‌شید که بخش‌های مختلفی برای تنظیمات سیستم در اون قرار داره. روی گزینه Date & Time کلیک کنید. در این قسمت می‌تونید منطقه زمانی خودتون رو انتخاب کنید. اگه در ایران هستید معمولاً انتخاب تهران گزینه مناسبیه.

تنظیم درست تاریخ و ساعت اهمیت زیادی داره؛ چون خیلی از سرویس‌ها مثل SSL، ایمیل و لاگ‌های سرور به زمان دقیق سیستم وابسته هستن. بعد از انجام تنظیمات روی Done کلیک کنید.

اتصال به شبکه

در صفحه Installation Summary روی گزینه Network & Hostname کلیک کنید. به صورت پیش‌فرض معمولاً کارت شبکه غیرفعاله. کافیه کلید مربوط به شبکه رو روی حالت ON قرار بدید. اگه سیستم به اینترنت متصل باشه، در همین قسمت اطلاعات IP و وضعیت اتصال نمایش داده می‌شه. اتصال به اینترنت اجباری نیست اما پیشنهاد می‌شه زمان نصب فعال باشه تا بعداً برای دریافت بسته‌ها و بروزرسانی‌ها مشکلی نداشته باشید.

انتخاب محل نصب سیستم‌عامل

حالا روی گزینه Installation Destination کلیک کنید. در این قسمت باید مشخص کنید که CentOS روی کدوم هارد یا SSD نصب بشه. اگه فقط یه هارد روی سیستم دارید، معمولاً همون هارد به صورت خودکار نمایش داده می‌شه و کافیه اونو انتخاب کنید.

اما اگه چند هارد مختلف روی سیستم دارید، حتماً دقت کنید که دیسک صحیح رو انتخاب کنید تا اطلاعات مهم شما حذف نشه.

پارتیشن‌بندی هارد دیسک

بعد از انتخاب هارد، باید مشخص کنید CentOS چطور فضای ذخیره‌سازی رو مدیریت کنه. در این بخش دو انتخاب اصلی دارید:

پارتیشن‌بندی خودکار

اگه گزینه Automatically configure partitioning رو انتخاب کنید، خود CentOS تمام پارتیشن‌های موردنیاز رو به صورت خودکار ایجاد می‌کنه. برای اکثر کاربران این بهترین انتخابه.

پارتیشن‌بندی دستی

اگه با لینوکس و مدیریت سرور آشنا هستید، می‌تونید پارتیشن‌ها رو به صورت دستی ایجاد کنید. معمولاً پارتیشن‌های زیر ساخته می‌شن:

• /
• /boot
• swap
• /home

برای نصب‌های معمولی و آموزشی پیشنهاد می‌کنیم از همون حالت خودکار استفاده کنید تا کار سریع‌تر و بدون دردسر انجام بشه.

انتخاب نوع نصب

در صفحه اصلی نصب روی گزینه Software Selection کلیک کنید.

اینجا باید مشخص کنید چه نوع سیستمی نصب بشه. معمولاً دو انتخاب رایج وجود داره:

Minimal Install

یه نصب سبک و حرفه‌ای که فقط ابزارهای ضروری لینوکس رو نصب می‌کنه. اگه هدفتون راه‌اندازی سروره، این گزینه بهترین انتخابه.

Server with GUI

این گزینه محیط گرافیکی رو هم نصب می‌کنه و ظاهر سیستم شبیه سایر سیستم‌عامل‌های دسکتاپ می‌شه. اگه تازه وارد دنیای لینوکس شدید یا می‌خوید CentOS رو روی کامپیوتر شخصی نصب کنید، این گزینه می‌تونه کار رو براتون راحت‌تر کنه.

تعیین رمز عبور Root

قبل از شروع نصب باید روی گزینه Root Password کلیک کنید. کاربر Root در لینوکس بالاترین سطح دسترسی رو داره و تقریباً می‌تونه هر کاری روی سیستم انجام بده. به همین دلیل انتخاب یه رمز عبور قوی خیلی مهمه.

سعی کنید از ترکیبی از:

• حروف بزرگ
• حروف کوچک
• اعداد
• کاراکترهای خاص

استفاده کنید.

هرچقدر رمز عبور قوی‌تر باشه، امنیت سیستم شما هم بیشتر میشه. پیشنهاد می‌کنم حتما از LastPass برای ایجاد و ذخیره یک رمز عبور قوی استفاده کنید.

ساخت کاربر جدید

در مرحله بعد روی گزینه User Creation کلیک کنید. در این قسمت می‌تونید یه کاربر عادی برای استفاده روزمره ایجاد کنید. هرچند می‌تونید بعداً هم کاربر بسازید، اما بهتره همین حالا این کار رو انجام بدید.

کافیه:

• نام کاربری رو وارد کنید.
• رمز عبور تعیین کنید.
• در صورت نیاز دسترسی مدیریتی به کاربر بدید.

این کار باعث می‌شه مجبور نباشید همیشه با حساب Root وارد سیستم بشید.

شروع نصب و راه‌اندازی مجدد سیستم

حالا تقریباً همه چیز آمادست. کافیه روی دکمه Begin Installation کلیک کنید. CentOS شروع به کپی کردن فایل‌ها و نصب سیستم‌عامل می‌کنه. بسته به سرعت سیستم و نوع هارد، این فرایند ممکنه چند دقیقه زمان ببره.

بعد از پایان نصب، دکمه Reboot نمایش داده می‌شه. روی اون کلیک کنید تا سیستم ریستارت بشه. قبل از بوت شدن مجدد، فلش نصب رو از سیستم جدا کنید تا دوباره وارد محیط نصب نشید.

اگه همه مراحل رو درست انجام داده باشید، بعد از راه‌اندازی مجدد صفحه ورود CentOS 7 رو مشاهده می‌کنید و حالا سیستم‌عامل شما آماده استفادست.

آموزش نصب CentOS 7 روی سرور مجازی (VPS)

تا اینجای مقاله نصب CentOS 7 روی کامپیوتر شخصی رو یاد گرفتیم، اما واقعیت اینه که اکثر کاربران CentOS رو روی سرور مجازی یا VPS نصب می‌کنن. اگه قصد راه‌اندازی سایت، هاستینگ، وب‌سرور یا هر سرویس آنلاین دیگه‌ای رو دارید، احتمالاً به زودی با سرور مجازی هم سروکار دارید.

خوشبختانه نصب CentOS روی VPS از نصب اون روی کامپیوتر شخصی هم راحت‌تره و در بیشتر مواقع فقط چند دقیقه زمان می‌بره.

تفاوت نصب روی VPS و کامپیوتر

وقتی CentOS رو روی کامپیوتر شخصی نصب می‌کنید، باید فایل ISO رو دانلود کنید، فلش بوتیبل بسازید، تنظیمات BIOS رو تغییر بدید و مراحل نصب رو به صورت دستی انجام بدید.

اما روی سرور مجازی معمولاً همه این مراحل توسط شرکت ارائه‌دهنده سرور انجام شده و شما فقط کافیه که سیستم‌عامل موردنظر رو انتخاب کنید.

به همین دلیل:

• نیازی به ساخت فلش بوتیبل ندارید.
• نیازی به تغییر تنظیمات BIOS نیست.
• نیازی به پارتیشن‌بندی دستی هارد ندارید.
• نصب سیستم‌عامل تنها با چند کلیک انجام می‌شه.

در واقع اکثر شرکت‌های ارائه‌دهنده VPS این امکان رو فراهم می‌کنند که سیستم‌عامل رو مستقیماً از پنل مدیریت سرور نصب یا تعویض کنید.

نصب از طریق پنل مجازی‌ساز

بعد از خرید سرور مجازی، معمولاً یه پنل مدیریت در اختیار شما قرار می‌گیره. بسته به شرکت ارائه‌دهنده ممکنه این پنل یکی از موارد زیر باشه:

• SolusVM
• Virtualizor
• Proxmox
• VMware
• Hyper-V
• OpenStack

در اکثر این پنل‌ها روند نصب تقریباً مشابه همدیگه هستن. اول از همه وارد پنل مدیریت سرور بشید و گزینه‌ای مثل:

• Reinstall OS
• Rebuild Server
• Operating System
• Reinstall VPS

رو پیدا کنید.

سپس از لیست سیستم‌عامل‌ها، CentOS 7 رو انتخاب کنید و فرایند نصب رو آغاز کنید. بعد از چند دقیقه سیستم‌عامل روی سرور نصب می‌شه و معمولاً اطلاعات زیر برای شما نمایش داده میشه:

• آدرس IP سرور
• نام کاربری Root
• رمز عبور Root

این اطلاعات رو در جایی امن نگهداری کنید چون در مرحله بعد به اونا نیاز دارید.

اتصال به سرور از طریق SSH

بعد از نصب CentOS 7 روی VPS، دیگه نیازی به مانیتور یا محیط گرافیکی ندارید. تقریباً تمام مدیریت سرور از طریق SSH انجام می‌شه. SSH یه پروتکل امن برای اتصال به سرورهای لینوکسیه و به شما اجازه می‌ده از راه دور، سرور رو مدیریت کنید. آموزش اتصال به سرور از طریق SSH رو از اینجا مطالعه کنید.

بعد از ورود به سرور چه کار کنیم؟

بعد از اولین ورود بهتره چند کار مهم انجام بدید:

• رمز عبور Root رو تغییر بدید.
• وضعیت شبکه رو بررسی کنید.
• فایروال رو بررسی و تنظیم کنید.
• بسته‌های ضروری رو نصب کنید.
• یه کاربر جدید برای مدیریت سرور بسازید.
• دسترسی SSH رو ایمن‌تر کنید.

این موارد رو در بخش بعدی مقاله با عنوان «اقدامات ضروری پس از نصب CentOS 7» به صورت کامل بررسی می‌کنیم.

اقدامات ضروری پس از نصب CentOS 7

اگه تا اینجا همراه ما بودید، یعنی CentOS 7 با موفقیت روی سیستم یا سرور شما نصب شده. اما کار هنوز تمام نشده! خیلی از کاربران بعد از نصب سیستم‌عامل فکر می‌کنن همه چیز آمادست، در حالی که چند کار مهم وجود داره که بهتره همون اول کار انجام بشن.

این کارها باعث می‌شن سرور شما امن‌تر، پایدارتر و آماده استفاده برای پروژه‌های مختلف باشه.

بررسی نسخه سیستم‌عامل

اول از همه بهتره مطمئن بشیم دقیقاً چه نسخه‌ای از CentOS روی سرور نصب شده.

برای این کار دستور زیر رو اجرا کنید:

cat /etc/centos-release

خروجی باید چیزی شبیه این باشه:

CentOS Linux release 7.9.2009 (Core)

این دستور همیشه یکی از اولین دستورهاییه که مدیران سرور بعد از ورود به یه سیستم جدید اجرا می‌کنن. اگ خواستید اطلاعات بیشتری درباره نسخه کرنل لینوکس ببینید، می‌تونید از دستور زیر استفاده کنید:

uname -r

بررسی آدرس IP سرور

بعد از نصب سیستم‌عامل بهتره مطمئن بشید شبکه به درستی کار می‌کنه و سرور آی‌پی دریافت کرده.

برای مشاهده IP سرور دستور زیر رو اجرا کنید:

ip addr

یا:

hostname -I

اگه سرور به درستی به شبکه متصل شده باشه، آدرس IP نمایش داده میشه.

این موضوع مخصوصاً روی سرورهای مجازی اهمیت زیادی داره چون برای اتصال SSH و راه‌اندازی سایت به این IP نیاز دارید.

تنظیم فایروال

یکی از مهم‌ترین کارایی که نباید فراموش کنید، بررسی وضعیت فایرواله.

CentOS به صورت پیش‌فرض از Firewalld استفاده می‌کنه که وظیفه محافظت از سرور در برابر دسترسی‌های غیرمجاز رو برعهده داره.

برای بررسی وضعیت فایروال:

systemctl status firewalld

اگه فعال باشه، خروجی Active (running) رو مشاهده می‌کنید.

برای فعال کردن فایروال:

systemctl start firewalld

و برای اینکه بعد از هر بار ریبوت هم به صورت خودکار اجرا بشه:

systemctl enable firewalld

اگر قراره از SSH استفاده کنید، بهتره مطمئن بشید پورت 22 بازه:

firewall-cmd --permanent --add-service=ssh

سپس تنظیمات رو مجدد بارگذاری کنید:

firewall-cmd --reload

فایروال یکی از مهم‌ترین لایه‌های امنیتی سروره، پس بهتره اونو نادیده نگیرید.

بروزرسانی بسته‌ها

معمولاً بعد از نصب سیستم‌عامل بهتره وضعیت بسته‌های نصب‌شده رو بررسی کنید و در صورت امکان اونا رو بروزرسانی کنید.

برای مشاهده آپدیت‌ها می‌تونید دستور زیر رو اجرا کنید:

yum check-update

و برای بروزرسانی بسته‌ها:

yum update -y

البته چون CentOS 7 به پایان پشتیبانی رسمی رسیده، ممکنه در بعضی سرورها نیاز به تنظیم مخازن آرشیوی داشته باشید.

به هر حال بهتره همیشه قبل از راه‌اندازی سرویس‌های اصلی، سیستم رو بررسی و بروزرسانی کنید تا از آخرین بسته‌های موجود استفاده بشه.

نصب ابزارهای ضروری

بلافاصله بعد از نصب CentOS معمولاً چند ابزار کاربردی وجود دارن که تقریباً روی همه سرورها نصب می‌شن.

برای نصب برخی از ابزارهای پرکاربرد می‌تونید از دستور زیر استفاده کنید:

yum install wget curl nano vim unzip net-tools -y

این ابزارها چه کاربردی دارن؟

• wget برای دانلود فایل‌ها از اینترنت
• curl برای ارسال درخواست‌های HTTP و تست سرویس‌ها
• nano برای ویرایش فایل‌ها
• vim برای مدیریت حرفه‌ای فایل‌های متنی
• unzip برای استخراج فایل‌های فشرده
• net-tools برای بررسی وضعیت شبکه

اگه قصد راه‌اندازی وردپرس یا وب‌سرور دارید، احتمالاً خیلی زود به این ابزارها نیاز پیدا می‌کنید.

چند کار مهم دیگر که پیشنهاد می‌کنیم انجام دهید

بعد از آماده شدن سرور بهتره این موارد رو هم در برنامه خودتون قرار بدید:

• تغییر رمز عبور Root
• ساخت یک کاربر جدید برای مدیریت سرور
• تنظیم SSH برای افزایش امنیت
• نصب وب‌سرور Apache یا Nginx
• نصب PHP و MySQL
• تهیه بکاپ منظم از اطلاعات

انجام این موارد باعث می‌شه سرور شما آماده میزبانی سایت‌ها و سرویس‌های مختلف باشه و در آینده با مشکلات امنیتی کمتری مواجه بشید.

نصب کنترل پنل روی CentOS 7

بعد از اینکه CentOS 7 رو نصب و تنظیمات اولیه سرور رو انجام دادید، احتمالاً دوست دارید مدیریت سرور براتون ساده‌تر بشه. اینجاست که کنترل پنل‌های هاستینگ وارد میدون می‌شن.

کنترل پنل‌ها به شما کمک می‌کنن بدون نیاز به وارد کردن دستورات پیچیده لینوکس، سایت‌ها، دیتابیس‌ها، ایمیل‌ها، دامنه‌ها و بسیاری از بخش‌های سرور رو از طریق یه محیط گرافیکی مدیریت کنید.

خوشبختانه CentOS 7 سال‌ها یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌ها برای نصب کنترل پنل‌های هاستینگ بوده و تقریباً تمام کنترل پنل‌های معروف ازش پشتیبانی می‌کردن. در ادامه با محبوب‌ترین گزینه‌ها آشنا می‌شیم.

نصب DirectAdmin

اگه بخوایم بین هزینه، امکانات و مصرف منابع تعادل برقرار کنیم، DirectAdmin یکی از بهترین گزینه‌هاست. به همین دلیل خیلی از شرکت‌های هاستینگ ایرانی و خارجی از دایرکت ادمین استفاده می‌کنن.

برخی از مزایای DirectAdmin:

• سبک و سریع
• مصرف منابع کمتر نسبت به cPanel
• محیط کاربری ساده
• پشتیبانی از PHP، MySQL، ایمیل و DNS
• مناسب برای سرورهای شخصی و هاستینگ

برای نصب DirectAdmin ابتدا باید لایسنس معتبر تهیه کنید. بعد از دریافت لایسنس، معمولاً یه اسکریپت نصب در اختیار شما قرار می‌گیره که با اجرای اون فرایند نصب آغاز می‌شه.

نصب کامل DirectAdmin ممکنه بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه زمان ببره؛ چون در این مرحله وب‌سرور، پایگاه داده، PHP و سایر سرویس‌های موردنیاز نیز نصب می‌شن.

پس اگه قصد راه‌اندازی هاست اشتراکی یا فروش هاست رو دارید، DirectAdmin یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌ها محسوب می‌شه.

نصب cPanel

اگه از کاربران قدیمی هاستینگ باشید، احتمالاً cPanel رو می‌شناسید. این کنترل پنل سال‌ها محبوب‌ترین کنترل پنل مدیریت هاست در دنیا بوده و هنوز هم بسیاری از سرورهای میزبانی وب از اون استفاده می‌کنن.

مزایای cPanel:

• رابط کاربری حرفه‌ای
• امکانات بسیار کامل
• مدیریت آسان سایت‌ها و دامنه‌ها
• پشتیبانی گسترده از نرم‌افزارهای مختلف
• مستندات و آموزش‌های فراوان

البته cPanel نسبت به DirectAdmin منابع بیشتری مصرف می‌کنه و هزینه لایسنس اونم بالاتره. به همین دلیل معمولاً روی سرورهای حرفه‌ای و شرکت‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شه.

قبل از نصب cPanel باید توجه داشته باشید که نصب آن روی یه سیستم تازه نصب‌شده توصیه می‌شه. یعنی بهتره هیچ سرویس اضافه‌ای روی سرور نصب نکرده باشید تا در روند نصب مشکلی ایجاد نشه.

فرایند نصب cPanel به صورت خودکار انجام می‌شه و بسته به قدرت سرور ممکنه حدود یک ساعت زمان ببرد.

نصب Plesk

Plesk یکی دیگر از کنترل پنل‌های محبوب دنیاست که طرفداران زیادی داره. این کنترل پنل به خصوص در میان کاربرانی که هم با لینوکس و هم با ویندوز سرور کار می‌کنن محبوبه.

برخی ویژگی‌های Plesk:

• رابط کاربری مدرن
• مدیریت آسان وردپرس
• پشتیبانی از Docker
• امکان مدیریت چندین سایت
• امکانات امنیتی مناسب

یکی از قابلیت‌های جذاب Plesk ابزارهای مخصوص مدیریت وردپرسه که باعث می‌شه نصب، بروزرسانی و مدیریت سایت‌های وردپرسی راحت‌تر انجام بشه.

البته مثل cPanel برای استفاده از Plesk هم باید لایسنس تهیه کنید.

کدام کنترل پنل را انتخاب کنیم؟

اگه تازه وارد دنیای مدیریت سرور شدید، احتمالاً این سؤال براتون پیش اومده که بین این سه گزینه کدوم بهتره.

به طور کلی:

• اگه دنبال گزینه‌ای سبک‌تر و اقتصادی‌تر هستید، DirectAdmin انتخاب خوبیه.
• اگه امکانات گسترده و محیط حرفه‌ای می‌خوهید، cPanel گزینه قدرتمندی محسوب می‌شه.
• اگه روی مدیریت وردپرس و رابط کاربری مدرن تمرکز دارید، Plesk می‌تونه انتخاب جذابی باشه.

البته اگه فقط می‌خواید لینوکس رو یاد بگیرید یا یه سرور شخصی ساده داشته باشید، اصلاً اجباری به نصب کنترل پنل نیست. خیلی از مدیران سرور حرفه‌ای ترجیح می‌دن تمام تنظیمات رو مستقیماً از طریق SSH انجام بدن و هیچ کنترل پنلی روی سرور نصب نکنن.

اما برای مدیریت راحت‌تر سایت‌ها، مخصوصاً زمانی که چند وب‌سایت مختلف روی سرور دارید، استفاده از یه کنترل پنل می‌تونه زمان زیادی براتون ذخیره کنه.

سوالات متداول

جمع‌بندی

CentOS 7 یکی از محبوب‌ترین سیستم‌عامل‌های لینوکسی برای مدیریت سرور و میزبانی وب بوده که سال‌ها روی میلیون‌ها سرور در سراسر دنیا استفاده شده. در این مقاله سعی کردیم از دانلود فایل نصب و ساخت فلش بوتیبل گرفته تا نصب CentOS روی کامپیوتر شخصی و سرور مجازی را قدم‌به‌قدم با هم بررسی کنیم تا بتونید بدون دردسر این سیستم‌عامل رو راه‌اندازی کنید.

همچنین دیدیم که بعد از نصب CentOS 7 چه کارهایی باید انجام بدیم، چطور سرور رو ایمن‌تر کنیم و در صورت نیاز چه کنترل پنل‌هایی رو روی اون نصب کنیم. اگرچه پشتیبانی رسمی CentOS 7 به پایان رسیده، اما هنوز هم بسیاری از مدیران سرور با این سیستم‌عامل کار می‌کنن و آشنایی با اون می‌تونه برای یادگیری لینوکس و مدیریت سرور بسیار مفید باشه.

امیدواریم این آموزش برای شما مفید بوده باشه. اگه در هر مرحله از نصب CentOS 7 با سوال یا مشکلی مواجه شدید، می‌تونید از طریق بخش دیدگاه‌های همین صفحه با ما در ارتباط باشید تا در سریع‌ترین زمان ممکن راهنمایی‌تان کنیم. شاد و سربلند باشید. 🙂

رضا راد

میلیون‌ها کیلومتر اسکرول کردم تا به هدفم نزدیک بشم و این داستان همچنان ادامه داره...