مدیریت سرور اختصاصی از راه دور با iLO

اگه سرور اختصاصی سایتتون در تهران باشه ولی خودتون در شیراز زندگی کنید، برای هر قطعی یا مشکل مجبور نیستید به دیتاسنتر برید. بیشتر کارها، از دیدن وضعیت پردازنده و هاردها گرفته تا باز کردن صفحه سرور، ری‌استارت کردن دستگاه و حتی نصب سیستم‌عامل، از راه دور انجام می‌شن. حضور فیزیکی معمولاً وقتی لازم می‌شه که قطعه، کابل، برق یا شبکه بیرون از دسترس مدیریتی سرور مشکل داشته باشه.

ما در میهن وردپرس برای مدیریت سرور اختصاصی از راه دور از پنل مدیریت سخت‌افزاری سرور استفاده می‌کنیم. در سرورهای HPE این فناوری HPE iLO نام داره. در ادامه خیلی ساده می‌بینید iLO چیه، چطور بهش وصل می‌شید، چه مشکلاتی رو باهاش حل می‌کنید و چه نکات امنیتی رو باید جدی بگیرید.

مدیریت سرور اختصاصی از راه دور دقیقاً چطور انجام می‌شه؟

مدیریت سرور اختصاصی از راه دور یعنی بدون ایستادن کنار دستگاه، وضعیت سخت‌افزار و صفحه‌نمایش سرور رو ببینید و کارهای مدیریتی لازم رو انجام بدید. این دسترسی با کنترل‌پنل هاست فرق داره. کنترل‌پنل هاست داخل سیستم‌عامل اجرا می‌شه، ولی پنل مدیریت سخت‌افزاری مسیر جداگانه‌ای برای ارتباط با خود سرور داره.

چه کارهایی رو می‌تونید بدون حضور در دیتاسنتر انجام بدید؟

• وضعیت پردازنده، رم، هارد، پاور، فن‌ها و دمای سرور رو ببینید.
• هشدارها و گزارش خطاهای سخت‌افزاری رو بررسی کنید.
• صفحه سرور رو با Remote Console یا کنسول از راه دور داخل مرورگر باز کنید.
• سرور رو روشن، خاموش یا ری‌استارت کنید.
• فایل ISO رو به سرور وصل کنید و نصب یا تعمیر سیستم‌عامل رو جلو ببرید.
• مشکل بوت رو حتی وقتی SSH یا کنترل‌پنل هاست باز نمی‌شه، بررسی کنید.

چه وقت‌هایی به حضور فیزیکی کارشناس نیاز دارید؟

پنل مدیریت از راه دور می‌تونه خرابی یک هارد یا پاور رو گزارش بده، ولی نمی‌تونه قطعه خراب رو از داخل رک بیرون بیاره و عوض کنه. برای تعویض قطعه، جابه‌جایی کابل، بررسی پورت آسیب‌دیده یا حل مشکل برق رک باید از کارشناس دیتاسنتر کمک بگیرید.

برای مدیریت سرور از راه دور به چه چیزهایی نیاز دارید؟

قبل از شروع باید دسترسی‌ها رو از دیتاسنتر یا مدیر قبلی سرور تحویل بگیرید. فقط داشتن آدرس سایت یا رمز کنترل‌پنل هاست کافی نیست.

• دسترسی به شبکه مدیریتی: پورت مدیریت سرور معمولاً به یک شبکه جدا وصل می‌شه. باید از شبکه مجاز یا VPN به این مسیر دسترسی داشته باشید.
• آدرس IP و پورت پنل: آدرس مدیریتی iLO با IP اصلی وب‌سایت یکی نیست و ممکنه پورت دسترسی اون هم تغییر کرده باشه.
• نام کاربری و رمز عبور: بهتره هر مدیر حساب جدا داشته باشه تا مشخص باشه هر تغییر رو چه کسی انجام داده.
• مجوز لازم: حساب شما باید اجازه دیدن کنسول، کنترل برق یا استفاده از Virtual Media رو داشته باشه. Virtual Media یعنی وصل کردن یک فایل یا حافظه از راه دور، طوری که سرور اون رو مثل فلش یا دیسک محلی ببینه.
• مجوز نرم‌افزاری سازگار: بعضی قابلیت‌های Remote Console و Virtual Media با توجه به نسل iLO، مدل سرور و نوع مجوز در دسترس قرار می‌گیرن.

iLO چیست و چه کمکی به مدیریت سرور می‌کنه؟

iLO کوتاه‌شده Integrated Lights-Out و فناوری مدیریت تعبیه‌شده در سرورهای HPE هست. این بخش روی سخت‌افزار سرور یکپارچه شده، ولی برای کار کردن به سیستم‌عامل اصلی وابسته نیست. به همین دلیل اگه لینوکس یا ویندوز سرور بالا نیاد، باز هم می‌تونید وضعیت دستگاه رو ببینید و در خیلی از موارد به کنسولش وصل بشید.

تفاوت iLO با کنترل‌پنل هاست و اتصال SSH

کنترل‌پنل‌هایی مثل cPanel و DirectAdmin برای مدیریت سایت، دامنه، فایل‌ها و پایگاه داده به کار می‌رن. SSH هم یک روش متنی برای اجرای دستور داخل سیستم‌عامله. هر دو به بالا بودن سیستم‌عامل و شبکه اصلی سرور وابسته هستن.

iLO یک لایه پایین‌تر کار می‌کنه و خود سخت‌افزار رو مدیریت می‌کنه. پس وقتی صفحه بوت روی یک خطا گیر کرده یا سیستم‌عامل هنوز اجرا نشده، SSH جواب نمی‌ده ولی iLO ممکنه همچنان در دسترس باشه.

استقلال iLO از سیستم‌عامل اصلی سرور

پردازنده مدیریتی iLO، تنظیمات شبکه و Firmware خودش رو داره. Firmware همون نرم‌افزار داخلی سخت‌افزاره که امکانات پنل و روش ارتباط اون با قطعات رو کنترل می‌کنه. این استقلال اجازه می‌ده بعد از خاموش شدن سیستم‌عامل هم وضعیت برق و سخت‌افزار رو بررسی کنید؛ البته خود سرور باید به برق وصل باشه و مسیر شبکه مدیریتی هم کار کنه.

تفاوت کلی منوها در iLO 5، iLO 6 و iLO 7

ظاهر پنل و جای بعضی گزینه‌ها در نسل‌های مختلف یکسان نیست. iLO 5 بیشتر روی سرورهای نسل Gen10 و Gen10 Plus دیده می‌شه، iLO 6 با خیلی از سرورهای Gen11 همراهه و iLO 7 برای سرورهای HPE ProLiant Compute Gen12 ارائه شده. پس اگه تصویرهای این مقاله دقیقاً شبیه پنل شما نیست، دنبال بخش‌هایی با مفهوم مشابه مثل System Information، Remote Console، Power و Virtual Media بگردید.

چطور به پنل iLO سرور وصل بشید؟

1. آدرس پنل iLO رو پیدا کنید. IP، پورت و اطلاعات ورود رو از دیتاسنتر یا مدیر سرور بگیرید. آدرس رو حدس نزنید و اطلاعات ورود رو داخل پیام‌رسان‌های ناامن نفرستید.
2. از یک مسیر امن به شبکه مدیریتی وصل بشید. اگه دسترسی فقط داخل VPN یا شبکه مشخصی بازه، اول اتصال امن رو برقرار کنید.
3. وارد پنل بشید. آدرس رو در مرورگر باز کنید، نام کاربری و رمز رو بنویسید و وارد حساب بشید. هشدار گواهی مرورگر رو بدون بررسی رد نکنید؛ اول مطمئن بشید آدرس درست رو باز کرده‌اید.
4. سطح دسترسی حسابتون رو بررسی کنید. ممکنه بتونید وضعیت سرور رو ببینید ولی اجازه کنترل برق یا اتصال ISO رو نداشته باشید.
5. قبل از هر تغییر، وضعیت کلی رو ببینید. سلامت سخت‌افزار، وضعیت روشن یا خاموش بودن سرور و هشدارهای فعال رو بررسی کنید.

اگه برای اولین بار وارد پنل می‌شید، مستقیم سراغ دکمه خاموش کردن نرید. چند دقیقه برای شناخت وضعیت فعلی دستگاه وقت بذارید تا یک مشکل شبکه‌ای رو با خرابی سخت‌افزاری اشتباه نگیرید.

بررسی سلامت سخت‌افزار سرور از راه دور

بخش System Information یا Health Summary نمایی کلی از سلامت سرور بهتون می‌ده. نام دقیق منو به نسل و نسخه Firmware بستگی داره، ولی اطلاعات اصلی معمولاً در چند گروه مشخص دیده می‌شن.

بررسی پردازنده، رم و هاردها

در بخش پردازنده و رم می‌تونید نصب بودن قطعات، وضعیت سلامت و خطاهای ثبت‌شده رو ببینید. در بخش ذخیره‌سازی هم وضعیت دیسک‌ها و کنترلر نمایش داده می‌شه. اگه یک هارد هشدار داده، قبل از هر اقدامی وضعیت RAID و نسخه پشتیبان رو بررسی کنید. RAID روشی برای ترکیب چند دیسکه تا سرعت یا تحمل خرابی بهتر بشه.

بررسی دما و سرعت فن‌ها

در بخش Temperatures دمای قسمت‌های مختلف سرور و وضعیت حسگرها دیده می‌شه. بخش Fans هم سلامت و سرعت فن‌ها رو نشون می‌ده. بالا رفتن دما می‌تونه از خرابی فن، بسته شدن مسیر هوا یا مشکل سرمایش دیتاسنتر بیاد. فقط با دیدن یک عدد تصمیم نگیرید؛ هشدار پنل، تغییرات دما و وضعیت بقیه حسگرها رو کنار هم ببینید.

بررسی پاور و اتصال شبکه

بخش Power وضعیت منبع‌های تغذیه و مصرف برق رو نمایش می‌ده. سرورهای دارای دو پاور معمولاً طوری تنظیم می‌شن که خرابی یکی از اون‌ها فوراً سرور رو خاموش نکنه، ولی پاور خراب باید بررسی و تعویض بشه. در بخش Network هم می‌تونید وضعیت رابط‌های شبکه‌ای شناخته‌شده توسط سرور رو ببینید؛ بااین‌حال خرابی سوئیچ، کابل بیرونی یا شبکه دیتاسنتر همیشه از این پنل قابل حل نیست.

خواندن هشدارها و گزارش خطاهای سخت‌افزاری

Integrated Management Log یا گزارش یکپارچه مدیریت، رویدادهای مهم سخت‌افزاری رو ثبت می‌کنه. زمان خطا، نام قطعه و شدت هشدار رو بخونید و متن دقیق اون رو برای تیم فنی یا دیتاسنتر بفرستید. تا وقتی علت خطا مشخص نشده، گزارش‌ها رو پاک نکنید؛ چون همین اطلاعات برای تشخیص مشکل لازم می‌شن.

مدیریت سرور با Remote Console

Remote Console یا کنسول از راه دور، تصویر خروجی سرور رو داخل مرورگر یا ابزار سازگار نشون می‌ده. انگار مانیتور و کیبورد رو مستقیم به دستگاه وصل کرده‌اید، با این تفاوت که از شهر دیگه‌ای سرور رو می‌بینید و کنترل می‌کنید.

چطور صفحه سرور رو داخل مرورگر ببینید؟

بعد از ورود به iLO، بخش Remote Console رو باز کنید و گزینه کنسول سازگار با مرورگرتون رو انتخاب کنید. در نسل‌ها و نسخه‌های جدیدتر معمولاً HTML5 Console در دسترسه. HTML5 اینجا یعنی کنسول داخل مرورگر اجرا می‌شه و معمولاً به افزونه قدیمی مرورگر نیاز نداره. گزینه‌های قابل استفاده به نسل iLO، نسخه Firmware، مرورگر و مجوز سرور بستگی دارن.

چطور سرور قفل‌شده یا بوت‌نشده رو بررسی کنید؟

کنسول رو باز کنید و ببینید سرور دقیقاً روی کدوم صفحه متوقف شده. ممکنه پیام خطای دیسک، تنظیمات بوت، بررسی فایل‌سیستم یا صفحه ورود سیستم‌عامل رو ببینید. قبل از ری‌استارت، از صفحه خطا یادداشت بردارید یا متن اون رو ذخیره کنید؛ چون بعد از راه‌اندازی دوباره شاید پیام از بین بره.

چه وقت‌هایی برای استفاده از کنسول به مجوز سازگار نیاز دارید؟

در بعضی مدل‌ها و نسل‌ها، بخشی از قابلیت‌های Remote Console یا Virtual Media به مجوزی مثل iLO Advanced نیاز داره. حساب کاربری شما هم باید مجوز دسترسی لازم رو داشته باشه. اگه گزینه‌ای دیده می‌شه ولی باز نمی‌شه، نوع مجوز، سطح دسترسی حساب و راهنمای نسل دقیق iLO رو بررسی کنید.

روشن، خاموش و ری‌استارت کردن سرور از راه دور

پنل iLO معمولاً گزینه‌هایی برای روشن کردن، ری‌استارت عادی و قطع اجباری برق داره. اسم گزینه‌ها بین نسل‌ها فرق می‌کنه، پس قبل از تأیید، توضیح دکمه رو با دقت بخونید.

• ری‌استارت عادی: به سیستم‌عامل فرصت می‌ده سرویس‌ها رو ببنده و داده‌ها رو روی دیسک ذخیره کنه.
• خاموش و روشن کردن اجباری: شبیه نگه داشتن دکمه پاور یا قطع برق دستگاهه و ممکنه باعث خراب شدن فایل‌ها یا پایگاه داده بشه.

قبل از قطع اجباری برق، Remote Console، گزارش سخت‌افزار و وضعیت سرویس‌ها رو بررسی کنید. اگه هنوز از SSH به سرور دسترسی دارید، اول از داخل سیستم‌عامل خاموش یا ری‌استارتش کنید. قطع اجباری برق باید آخرین راه باشه، نه اولین واکنش به باز نشدن سایت.

نصب یا تعمیر سیستم‌عامل با فایل ISO

ISO یک فایل کامل از دیسک نصب سیستم‌عامله. با Virtual Media می‌تونید این فایل رو از راه دور به سرور متصل کنید تا دستگاه اون رو مثل یک DVD یا فلش نصب ببینه.

1. فایل ISO مناسب رو آماده کنید. فایل رو فقط از منبع رسمی سیستم‌عامل بگیرید و مطمئن بشید با معماری و روش نصب سرورتون سازگاره.
2. از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان بگیرید. نصب دوباره یا انتخاب اشتباه دیسک می‌تونه داده‌ها رو پاک کنه.
3. ISO رو به‌عنوان Virtual Media متصل کنید. در منوی Virtual Media یا داخل Remote Console، فایل رو انتخاب کنید و اتصالش رو فعال نگه دارید.
4. ترتیب بوت رو تنظیم کنید. می‌تونید برای بوت بعدی، رسانه مجازی رو انتخاب کنید. بهتره تنظیم دائمی بوت رو بی‌دلیل تغییر ندید.
5. سرور رو از رسانه مجازی بوت کنید. مراحل نصب یا تعمیر رو داخل Remote Console جلو ببرید و قبل از حذف یا فرمت هر پارتیشن، نام و ظرفیت دیسک رو دوباره چک کنید.
6. بعد از پایان کار ISO رو جدا کنید. رسانه مجازی رو Disconnect کنید و ترتیب بوت رو به حالت درست برگردونید تا سرور دوباره وارد نصب‌کننده نشه.

انتقال ISO از اینترنت ضعیف می‌تونه نصب رو کند یا ناپایدار کنه. اگه پنل اجازه اتصال ISO با یک نشانی شبکه‌ای امن رو می‌ده، روش مناسب رو با توجه به امکانات نسل iLO و سیاست دیتاسنتر انتخاب کنید.

کدوم مشکلات از راه دور حل می‌شن؟

• بالا نیومدن سیستم‌عامل: پیام روی صفحه بوت رو می‌بینید و می‌تونید تعمیر سیستم‌عامل رو شروع کنید.
• اشتباه بودن تنظیمات بوت: دیسک یا رسانه درست رو برای راه‌اندازی انتخاب می‌کنید.
• نیاز به نصب دوباره سیستم‌عامل: ISO رو متصل می‌کنید و نصب رو از کنسول جلو می‌برید.
• هشدارهای دما، فن، پاور، رم و هارد: وضعیت و گزارش خطا رو می‌بینید و اطلاعات دقیق رو برای دیتاسنتر می‌فرستید.
• قطع بودن SSH یا کنترل‌پنل: از کنسول مستقیم سرور برای بررسی شبکه و سرویس‌ها استفاده می‌کنید.
• گیر کردن سرور: وضعیت رو بررسی می‌کنید و در صورت نیاز ری‌استارت کنترل‌شده انجام می‌دید.

اگه قطعی سایت به سرعت، وب‌سرور یا منابع میزبانی مربوطه، بهتره در کنار iLO وضعیت نرم‌افزار رو هم بررسی کنید. مقاله وب سرور چیست مفهوم وب‌سرور و نقش اون در پاسخ دادن به کاربران رو ساده‌تر توضیح می‌ده.

کدوم مشکلات به حضور فیزیکی در دیتاسنتر نیاز دارن؟

• تعویض قطعه خراب: هارد، رم، فن، پاور یا قطعه آسیب‌دیده باید توسط کارشناس تعویض بشه.
• بررسی کابل یا پورت: کابل شل، پورت خراب یا اتصال اشتباه از راه دور جابه‌جا نمی‌شه.
• مشکل برق رک: وقتی برق ورودی یا تجهیزات توزیع برق مشکل دارن، تیم دیتاسنتر باید بررسی کنه.
• خرابی شبکه بیرون از سرور: مشکل سوئیچ، روتر یا شبکه دیتاسنتر در پنل iLO تعمیر نمی‌شه.
• در دسترس نبودن خود iLO: اگه مسیر شبکه مدیریتی، تنظیمات iLO یا سخت‌افزار مربوط به اون از دسترس خارج شده، ممکنه بررسی حضوری لازم باشه.

وقتی برای دیتاسنتر درخواست ثبت می‌کنید، شماره رک یا سرور، زمان شروع مشکل، وضعیت چراغ‌ها و متن هشدار iLO رو بنویسید. درخواست دقیق کمک می‌کنه کارشناس سریع‌تر دستگاه درست رو پیدا کنه.

نکات امنیتی مهم برای دسترسی از راه دور

دسترسی iLO عملاً کنترل کامل سخت‌افزار سرور رو به کاربر می‌ده. پس امنیت اون به‌اندازه امنیت حساب مدیر اصلی سایت مهمه.

• پنل iLO رو بدون محدودیت روی اینترنت عمومی باز نذارید. دسترسی رو به VPN، شبکه مدیریتی یا IPهای مشخص محدود کنید.
• رمز اولیه دستگاه رو عوض کنید و از رمز طولانی و منحصربه‌فرد استفاده کنید.
• برای هر نفر حساب جدا بسازید و فقط دسترسی لازم رو به اون حساب بدید.
• Firmware iLO رو از مسیر رسمی HPE و متناسب با مدل سرور به‌روز نگه دارید. قبل از به‌روزرسانی، راهنمای نسخه و پیش‌نیازها رو بخونید.
• گزارش ورودها و تغییرات مدیریتی رو منظم بررسی کنید.
• حساب افراد یا پیمانکارهایی رو که دیگه با سرور کار نمی‌کنن، غیرفعال کنید.
• قبل از نصب سیستم‌عامل، تغییر RAID یا عملیات مهم، از اطلاعات سرور نسخه پشتیبان قابل بازیابی بگیرید.
• رمز iLO رو داخل کد، تیکت عمومی یا فایل بدون رمزگذاری ذخیره نکنید.

اگه سرورتون داخل دیتاسنتر ایرانی قرار گرفته، بهتره علاوه بر دسترسی مدیریتی، مسیرهای ارتباطی و وابستگی سرویس‌ها به اینترنت بین‌الملل رو هم بشناسید. در مطلب مشکل دیتاسنترهای ایرانی با اینترنت بین‌الملل درباره این بخش بیشتر توضیح داده‌ایم.

اگه iLO در دسترس نبود چه کار کنید؟

1. VPN و شبکه مدیریتی رو بررسی کنید. مطمئن بشید اتصال امن فعاله و IP دستگاه از شبکه شما قابل دسترسه.
2. آدرس IP و پورت رو دوباره چک کنید. ممکنه IP تغییر کرده باشه یا پورت پنل با مقدار پیش‌فرض فرق داشته باشه.
3. از یک مسیر مجاز دیگه آزمایش کنید. این کار مشخص می‌کنه مشکل فقط از اینترنت یا دستگاه شماست یا پنل برای همه قطع شده.
4. وضعیت گواهی و مرورگر رو ببینید. خطای گواهی با قطع بودن شبکه فرق داره. آدرس رو تأیید کنید و متن دقیق خطا رو بخونید.
5. از دیتاسنتر کمک بگیرید. بخواید اتصال پورت مدیریتی، شبکه مربوط به iLO و برق آماده‌به‌کار سرور رو بررسی کنه.
6. درخواست بررسی حضوری ثبت کنید. اگه پنل بعد از بررسی شبکه همچنان در دسترس نیست، تیم دیتاسنتر باید وضعیت دستگاه رو از نزدیک ببینه.

بدون هماهنگی، چند بار پشت سر هم برق سرور رو قطع و وصل نکنید. اگه مشکل از ذخیره‌سازی یا فایل‌سیستم باشه، این کار می‌تونه شرایط رو بدتر کنه.

جمع‌بندی

برای مدیریت یک سرور اختصاصی در شهر دیگه، لازم نیست کنار رک باشید. با iLO می‌تونید سلامت سخت‌افزار رو ببینید، Remote Console رو باز کنید، سرور رو کنترل کنید و با اتصال ISO سراغ نصب یا تعمیر سیستم‌عامل برید. این دسترسی حتی وقتی سیستم‌عامل یا SSH جواب نمی‌ده، می‌تونه راه نجاتتون باشه.

مرز مدیریت از راه دور هم روشنه: نرم‌افزار، بوت، گزارش‌ها و خیلی از تنظیمات از راه دور کنترل می‌شن؛ ولی تعویض قطعه، تعمیر کابل، مشکل برق رک و بعضی خرابی‌های شبکه به نیروی حاضر در دیتاسنتر نیاز دارن. مهم‌تر از همه، پنل مدیریت رو پشت یک مسیر امن نگه دارید و قبل از هر تغییر پرخطر نسخه پشتیبان بگیرید.

سؤالات پرتکرار

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.