بررسی Uptime سایت با بهترین ابزارهای آنلاین

قطع شدن سایت فقط یک مشکل فنی نیست؛ ممکنه درست همون لحظه‌ای اتفاق بیفته که کاربر می‌خواد خرید کنه، فرم بفرسته یا مطلبی رو بخونه. چون نمی‌تونید شبانه‌روز سایتتون رو دستی باز کنید، بهتره از یک سرویس مانیتورینگ کمک بگیرید تا وضعیت سایت رو مرتب بررسی کنه و موقع قطعی بهتون هشدار بده.

در این مقاله اول خیلی ساده با Uptime و Downtime آشنا می‌شید. بعد چند ابزار آنلاین رو بررسی می‌کنیم، روش ساخت مانیتور در UptimeRobot رو می‌بینیم و در آخر سراغ کارهایی می‌ریم که بعد از دریافت هشدار قطعی باید انجام بدید.

کاربر نمی‌دونه پشت صحنه سایت چه مشکلی پیش اومده؛ فقط صفحه‌ای رو می‌بینه که باز نمی‌شه. اگه این اتفاق چند بار تکرار بشه، ممکنه اعتمادش رو از دست بده و سراغ سایت دیگه‌ای بره. برای همین بررسی وضعیت Uptime بهتره بخشی از کارهای همیشگی مدیریت سایتتون باشه.

Uptime سایت چیست؟

Uptime یعنی مدت‌زمانی که سایتتون روشن، در دسترس و آماده پاسخ‌گویی به کاربرهاست. معمولاً این مقدار رو به‌صورت درصد نشون می‌دن. هرچه درصد Uptime بالاتر باشه، سایت زمان بیشتری در دسترس بوده؛ ولی حتی عدد بالا هم به این معنی نیست که سایت همیشه سریع و بدون خطا کار می‌کنه.

برای بررسی خودکار این وضعیت از Uptime Monitoring استفاده می‌شه. منظور از این اصطلاح، سرویس‌هایی هست که در فاصله‌های زمانی مشخص آدرس سایتتون رو باز می‌کنن. اگه سایت پاسخ نده یا پاسخ مورد انتظار رو نفرسته، سرویس از راه‌هایی مثل ایمیل بهتون هشدار می‌ده تا زودتر دنبال علت مشکل بگردید.

Downtime چیست؟

Downtime نقطه مقابل Uptime هست و به زمانی گفته می‌شه که سایت در دسترس نیست. رسیدن به Uptime صددرصد در بازه‌های طولانی همیشه آسون نیست؛ چون نگهداری سرور، خطای نرم‌افزاری، مشکل شبکه یا فشار زیاد روی منابع می‌تونه باعث یک قطعی کوتاه بشه. هدف اصلی اینه که تعداد و مدت این قطعی‌ها رو تا جای ممکن کم کنید.

برای نمونه، وقتی مرورگر نمی‌تونه به سرور وصل بشه یا سرور خطایی می‌فرسته که مانیتور اون رو نامعتبر تشخیص می‌ده، زمان Downtime ثبت می‌شه. تنظیم دقیق مانیتور مهمه؛ چون هر هشدار لزوماً به معنی قطعی کامل برای همه کاربرها نیست.

پس Uptime مدت در دسترس بودن سایت و Downtime مدت خارج بودن اون از دسترسه. سرویس مانیتورینگ این دو وضعیت رو ثبت می‌کنه و گزارشی می‌ده که می‌تونید برای پیدا کردن قطعی‌های تکراری ازش استفاده کنید.

تاثیرات Downtime بودن سایت

اثر قطعی به مدت، دفعات تکرار و نوع سایتتون بستگی داره. یک اختلال خیلی کوتاه با قطعی چندساعته یکسان نیست. بااین‌حال، قطعی‌های طولانی یا تکراری می‌تونن دسترسی کاربرها و خزنده‌های موتور جست‌وجو به صفحات سایت رو مختل کنن.

برای یک فروشگاه یا سایت خدماتی، قطعی ممکنه باعث نیمه‌کاره موندن خرید، ارسال نشدن فرم یا تماس کاربر با پشتیبانی بشه. تکرار این تجربه هم می‌تونه روی اعتماد مخاطب اثر منفی بذاره. به همین دلیل بهتره زمان شروع و پایان هر اختلال رو ثبت کنید.

لازم نیست تمام شبانه‌روز جلوی سیستم بشینید و صفحه اصلی سایت رو تازه‌سازی کنید. یک ابزار مانیتورینگ این کار رو خودکار انجام می‌ده و اگه مشکلی ببینه، از راه ارتباطی تعیین‌شده بهتون خبر می‌ده.

در ادامه چند سرویس شناخته‌شده رو می‌بینید. امکانات و محدودیت‌های هرکدوم فرق داره؛ پس قبل از انتخاب، فاصله بررسی، تعداد مانیتورها و روش‌های هشدار رو با نیاز سایتتون مقایسه کنید.

بررسی وضعیت Uptime سایت

برای مانیتورینگ دائمی، باید آدرس سایتتون رو در یکی از سرویس‌های زیر ثبت کنید. سرویس انتخابی در بازه‌های مشخص سایت رو بررسی می‌کنه و تاریخچه‌ای از وضعیت دسترسی و زمان پاسخ در اختیارتون می‌ذاره.

UptimeRobot و StatusCake پلن رایگان محدود دارن، ولی SolarWinds Pingdom سرویس پولی با دوره آزمایشی هست. بنابراین رایگان بودن رو تنها معیار انتخاب نذارید و جزئیات پلن فعلی هر سرویس رو در سایت رسمی خودش بررسی کنید.

بررسی وضعیت Uptime با استفاده از UptimeRobot

UptimeRobot یک افزونه وردپرس نیست؛ یک سرویس آنلاین مانیتورینگ هست. پلن رایگانش تا ۵۰ مانیتور رو با فاصله بررسی پنج‌دقیقه‌ای پوشش می‌ده و از مانیتورهای HTTP، پورت، Ping و کلمه کلیدی پشتیبانی می‌کنه.

در مانیتور HTTP، سرویس آدرس سایت رو بررسی می‌کنه. اگه سایت پاسخ مناسبی نده، هشدار ثبت می‌شه و با روش ارتباطی انتخاب‌شده به دستتون می‌رسه.

برای شروع وارد سایت UptimeRobot بشید و گزینه ثبت‌نام رو انتخاب کنید.

در صفحه پلن‌ها، گزینه رایگان رو انتخاب کنید.

امکانات پلن‌ها ممکنه با هم فرق داشته باشه، پس تعداد مانیتورها، فاصله بررسی و روش‌های هشدار هر پلن رو قبل از ادامه بخونید.

فرم ساخت حساب رو با اطلاعات درست کامل کنید و اگه ایمیل فعال‌سازی دریافت کردید، حساب رو از داخل همون پیام تأیید کنید. بعد وارد داشبورد بشید تا بتونید اولین مانیتورتون رو بسازید.

گزینه ساخت مانیتور تازه رو بزنید.

در بخش Monitor Type، نوع HTTP(s) رو انتخاب کنید و آدرس کامل سایتتون رو بنویسید. پنجره‌ای که این تنظیمات رو نشون می‌ده داخل داشبورد باز می‌شه و با پاپ آپ تبلیغاتی سایتتون ارتباطی نداره.

برای اینکه هشدارها به دستتون برسن، در بخش Alert Contacts To Notify ایمیل یا راه ارتباطی موردنظرتون رو فعال کنید. بهتره ایمیلی رو انتخاب کنید که مرتب بررسی می‌کنید.

در پایان روی Create Monitor کلیک کنید. بعد از ذخیره، مانیتور در داشبورد دیده می‌شه و بررسی سایت طبق فاصله زمانی پلنتون شروع می‌شه.

همین بود؛ حالا لازم نیست برای فهمیدن قطعی، سایت رو مدام با مرورگر باز کنید.

بررسی وضعیت Uptime با StatusCake

StatusCake یکی دیگه از سرویس‌های مانیتورینگ سایته. پلن رایگانش تا ۳ مانیتور Uptime با فاصله بررسی پانزده دقیقه‌ای داره. فاصله‌های یک‌دقیقه‌ای و ۳۰ثانیه‌ای در پلن‌های پولی ارائه می‌شن.

این سرویس می‌تونه بعد از شناسایی اختلال هشدار بفرسته و برگشتن سایت به وضعیت عادی رو هم اعلام کنه. پلن رایگانش یک مانیتور سرعت صفحه، یک مانیتور دامنه و یک مانیتور SSL هم داره، ولی بهتره محدودیت‌های فعلی رو پیش از ثبت‌نام در صفحه رسمی قیمت ببینید.

SolarWinds Pingdom

ابزار بعدی SolarWinds Pingdom هست. این سرویس می‌تونه سایت رو با فاصله یک‌دقیقه‌ای بررسی کنه و موقع بروز اختلال از راه‌هایی مثل ایمیل، پیامک، اعلان برنامه یا اتصال به ابزارهای دیگه هشدار بده.

Pingdom پلن رایگان دائمی نداره و استفاده از اون با دوره آزمایشی ۳۰روزه شروع می‌شه. پس اگه دنبال گزینه‌ای هستید که بدون پرداخت هزینه برای مدت طولانی کار کنه، شرایطش با UptimeRobot و StatusCake فرق داره.

برای راه‌اندازی باید حساب بسازید، آدرس سایت رو اضافه کنید و روش دریافت هشدار رو مشخص کنید. قبل از شروع دوره آزمایشی، جزئیات پرداخت و شرایط لغو سرویس رو در صفحه رسمی خودش بخونید.

گزارش‌های Pingdom کمک می‌کنن زمان شروع و پایان اختلال‌ها رو ببینید و الگوهای تکراری رو پیدا کنید. این داده‌ها برای مقایسه پایداری سرویس میزبانی مفیدن، ولی بهتره تصمیم تغییر هاست رو با بررسی لاگ سرور، مصرف منابع و پاسخ پشتیبانی بگیرید.

ساخت صفحه وضعیت در UptimeRobot

UptimeRobot در پلن رایگان امکان ساخت یک صفحه وضعیت پایه رو هم می‌ده. صفحه وضعیت یا Status Page یک آدرس عمومی هست که وضعیت سرویس‌های انتخابی رو به کاربرها نشون می‌ده. این قابلیت برای فروشگاه‌ها، سرویس‌های آنلاین و سایت‌هایی که چند بخش مهم دارن کاربردیه.

برای ساختنش، بعد از ورود به داشبورد بخش Status Pages رو باز کنید و مانیتورهایی رو انتخاب کنید که می‌خواید در صفحه عمومی دیده بشن. اطلاعات تماس یا جزئیات داخلی رو داخل این صفحه نذارید؛ فقط وضعیت سرویس‌هایی رو نمایش بدید که دیدنشون برای کاربر مفیده.

بعد از ذخیره تنظیمات، لینک عمومی صفحه رو بررسی کنید. بهتره این آدرس رو در بخش پشتیبانی یا فوتر سایت قرار بدید تا کاربر موقع اختلال بتونه وضعیت سرویس رو ببینه.

بررسی قطع یا آنلاین بودن سایت

ابزارهای بالا برای نظارت دائمی مناسب هستن. ولی گاهی فقط می‌خواید همین لحظه بفهمید سایت برای یک سرویس بیرونی باز می‌شه یا نه. در این حالت می‌تونید از یک ابزار بررسی فوری استفاده کنید.

برای این کار به صفحه Uptime Checker tool در IsItWP برید. استفاده از این بررسی اولیه رایگانه و به ساخت مانیتور دائمی نیاز نداره.

آدرس کامل سایتتون رو در کادر مربوط بنویسید و روی Analyze Website کلیک کنید. چند لحظه صبر کنید تا ابزار اتصال به سایت رو بررسی کنه و نتیجه رو نشون بده.

اگه نتیجه سبز و سایت UP بود، یعنی ابزار در همون لحظه تونسته به سایت دسترسی پیدا کنه. این نتیجه فقط یک بررسی لحظه‌ایه و جای مانیتورینگ مداوم رو نمی‌گیره.

کارهایی که باید هنگام Down بودن سایت انجام دهیم

بعد از دریافت هشدار، مستقیم سراغ تغییر هاست یا دست‌کاری فایل‌ها نرید. اول مطمئن بشید مشکل واقعیه و فقط در دستگاه یا اینترنت شما دیده نمی‌شه. بعد زمان خطا، متن پیام و نتیجه بررسی از یک شبکه دیگه رو یادداشت کنید.

گاهی سایت به‌خاطر کش DNS روی سیستم شما باز نمی‌شه. DNS خیلی ساده نام دامنه رو به آدرس سرور وصل می‌کنه. سایت رو با اینترنت موبایل یا یک دستگاه دیگه امتحان کنید. اگه لازم بود، آموزش چگونه کش DNS را در ویندوز، لینوکس و مک خالی کنیم؟ رو هم ببینید.

احتمال دیگه اینه که فایروال هاست IP شما رو مسدود کرده باشه. سایت رو با یک اتصال اینترنتی دیگه باز کنید. اگه از شبکه دوم باز شد، IP فعلیتون رو برای پشتیبانی هاست بفرستید تا وضعیت مسدود شدنش رو بررسی کنن.

اگه ابزار مانیتورینگ و چند اتصال مختلف همگی قطعی رو تأیید کردن، با پشتیبانی هاست تماس بگیرید. زمان دقیق شروع خطا، آدرس صفحه، کد خطا و گزارش مانیتور رو همراه تیکت بفرستید تا بررسی سریع‌تر پیش بره.

اگه قطعی‌ها تکرار می‌شن و پشتیبانی پاسخ روشنی نمی‌ده، بهتره کیفیت سرویس میزبانی رو دوباره ارزیابی کنید. در میهن وردپرس می‌تونید راهنماهای انتخاب هاست رو بخونید و معیارهای مهم رو قبل از انتقال سایت مقایسه کنید.

مقاله بهترین هاست برای وردپرس کدام است؟ مقایسه هاستینگ‌های ایرانی برای مقایسه گزینه‌ها کمکتون می‌کنه. فقط یادتون نره که پیش از انتقال، از سایت نسخه پشتیبان کامل بگیرید و شرایط پشتیبانی، منابع و سابقه پایداری سرویس تازه رو بررسی کنید.

استفاده از مانیتورینگ برای بررسی سرعت پاسخ‌دهی (Response Time)

آپتایم فقط می‌گه سایت پاسخ داده یا نه. Response Time هم مدت پاسخ‌گویی ثبت‌شده از سمت سرویس مانیتورینگ رو نشون می‌ده. این عدد لزوماً همون TTFB مرورگر نیست؛ TTFB یعنی زمان رسیدن اولین بایت پاسخ و معمولاً با ابزارهای مخصوص سنجش سرعت صفحه بررسی می‌شه.

اگه نمودار زمان پاسخ در ساعت‌های مشخص مرتب بالا می‌ره، گزارش رو کنار مصرف منابع هاست و لاگ‌های سرور بررسی کنید. این الگو ممکنه با فشار روی سرور یا مشکل شبکه ارتباط داشته باشه، ولی نمودار مانیتورینگ به‌تنهایی علت قطعی رو ثابت نمی‌کنه.

اهمیت ثبت لاگ‌ها برای ارائه به پشتیبانی هاست

ممکنه سایت برای مدتی قطع بشه و قبل از بررسی پشتیبانی دوباره بالا بیاد. در این شرایط، گزارش مانیتورینگ کمک می‌کنه زمان شروع هشدار، مدت اختلال و زمان برگشت سایت رو نشون بدید. ایمیل هشدار و تصویر گزارش رو همراه تیکت بفرستید.

این گزارش ثابت می‌کنه ابزار مانیتورینگ در زمان مشخصی نتونسته پاسخ مورد انتظار رو دریافت کنه؛ ولی علت دقیق مشکل رو تعیین نمی‌کنه. پشتیبانی باید گزارش رو کنار لاگ وب‌سرور، خطاهای PHP، وضعیت دیتابیس و مصرف منابع بررسی کنه.

راه‌اندازی صفحه وضعیت (Status Page) برای اعتماد کاربران

اگه سایت خدماتی یا فروشگاه بزرگی دارید، یک Status Page می‌تونه وضعیت لحظه‌ای بخش‌های مهم رو به کاربرها نشون بده. UptimeRobot و Pingdom این قابلیت رو ارائه می‌کنن، ولی امکانات و محدودیت‌هاش در پلن‌های مختلف یکسان نیست.

صفحه وضعیت رو ساده نگه دارید و فقط اطلاعاتی رو نشون بدید که برای کاربر معنی داره؛ مثلاً وضعیت سایت اصلی، پنل کاربری یا درگاه ارتباطی. عدد Uptime هم بهتره همراه بازه زمانی نمایش داده بشه، چون درصد بدون مشخص بودن بازه می‌تونه برداشت اشتباهی بسازه.

مانیتورینگ کلمات کلیدی و محتوا (Keyword Monitoring)

گاهی سرور پاسخ می‌ده و ابزار سایت رو UP تشخیص می‌ده، ولی صفحه محتوای درست رو نشون نمی‌ده. برای نمونه، ممکنه اتصال دیتابیس مشکل داشته باشه یا صفحه اصلی ناقص باز بشه؛ حتی اگه ارور ۵۰۰ یا ۴۰۳ دیده نشه.

در Keyword Monitoring یا مانیتورینگ کلمه کلیدی، یک عبارت ثابت از صفحه رو به سرویس می‌دید؛ مثلاً نام برند یا بخشی از متن فوتر. سرویس بعد از باز کردن صفحه دنبال همون عبارت می‌گرده. اگه پیداش نکنه، هشدار می‌ده که صفحه با وجود پاسخ‌گویی سرور، محتوای مورد انتظار رو نشون نداده.

عبارتی رو انتخاب کنید که همیشه در صفحه باشه و با ویرایش‌های معمول حذف نشه. بعد هم یک‌بار هشدار رو آزمایش کنید تا مطمئن بشید پیام‌ها به ایمیل یا راه ارتباطی درست می‌رسن. امیدواریم سایتتون همیشه پایدار و در دسترس باشه. 🙂

تیم تولید محتوا

ما در تیم تولید محتوای میهن وردپرس در تلاش هستیم تا بهترین مقالات آموزشی در زمینه وردپرس و کسب‌و‌کارهای اینترنتی را تهیه کنیم. صحت محتوای این صفحه توسط رضا راد بررسی خواهد شد.