آموزشها
قالبها
افزونهها
آکادمی
هاست وردپرس
طراحی سایت
تولزینا
فرماندانشگاههایی که از وردپرس استفاده میکنند؛ نمونه واقعی
- بلاگ
- بروزرسانی شده در
وردپرس فقط برای وبلاگ یا سایتهای کوچیک نیست. بعضی دانشگاههای بزرگ از اون برای ساخت شبکهای از سایتهای دانشکدهها، گروههای آموزشی، استادها، دانشجوها و پروژههای پژوهشی استفاده میکنن. دانشگاه هاروارد، دانشگاه بوستون، دانشگاه ایالتی اورگان و دانشگاه بریتیش کلمبیا نمونههایی هستن که سرویس وردپرسی رسمی و قابلبررسی دارن.
توی این مقاله با دانشگاههایی که از وردپرس استفاده میکنند آشنا میشید، کاربرد واقعی این سیستم رو میبینید و خیلی ساده میفهمید وردپرس چندسایته چطور چند سایت رو زیر یک ساختار مشترک نگه میداره. در آخر هم درباره مزیتها، محدودیتها، امنیت و روش تشخیص سایتهای وردپرسی صحبت میکنیم تا دید واقعیتری برای ساخت یک سایت دانشگاهی داشته باشید.
آنچه در این مقاله میخوانید
چرا دانشگاهها از وردپرس استفاده میکنن؟
دانشگاه معمولاً فقط یک سایت نداره. دانشکدهها، گروههای آموزشی، آزمایشگاهها، مجلهها، استادها و رویدادها ممکنه هرکدوم به فضای جداگانهای نیاز داشته باشن. وردپرس مدیریت این سایتها رو سادهتر میکنه و به تیم دانشگاه اجازه میده برای هر بخش، ظاهر و دسترسی مناسبی تعریف کنه.
مدیریت ساده سایت بدون درگیر شدن با کدنویسی
ویرایشگر وردپرس به نویسندهها اجازه میده متن، تصویر، جدول، دکمه و محتوای دیگه رو با بلوکهای آماده وارد کنن. برای کارهای روزمره مثل انتشار خبر یا ویرایش صفحه معرفی استاد، معمولاً لازم نیست نویسنده کدنویسی بلد باشه.
البته این سادگی به این معنی نیست که تمام کارهای فنی بدون متخصص انجام میشن. طراحی اختصاصی، اتصال به سامانههای دانشگاه، مدیریت سرور و نگهداری یک شبکه بزرگ هنوز به تیم فنی نیاز داره.
ساخت چند سایت با وردپرس چندسایته
وردپرس چندسایته یا WordPress Multisite قابلیتیه که چند سایت جدا رو داخل یک نصب وردپرس مدیریت میکنه. هر سایت میتونه آدرس، محتوا، کاربران و تنظیمات خودش رو داشته باشه، ولی مدیریت فنی شبکه از یک بخش مرکزی انجام میشه.
دادن سایت جدا به دانشکدهها، استادها و دانشجوها
دانشگاه میتونه برای دانشکده مهندسی، گروه ادبیات، یک آزمایشگاه یا حتی یک درس، سایت جدا بسازه. بعضی شبکهها به استادها و دانشجوها هم اجازه میدن وبلاگ آموزشی، پرونده کاری یا سایت پروژه خودشون رو راه بندازن.
قوانین هر دانشگاه با دانشگاه دیگه فرق داره. ممکنه ساخت سایت آزاد باشه، به تأیید مدیر نیاز داشته باشه یا فقط برای افراد دارای حساب دانشگاهی فعال بشه.
مدیریت دسترسی، امنیت و نگهداری در مقیاس دانشگاه
مدیر شبکه میتونه قالبها و افزونههای مجاز رو مشخص کنه و دسترسی هر کاربر رو براساس مسئولیتش تنظیم کنه. این ساختار جلوی خیلی از بینظمیها رو میگیره، ولی خودش جای برنامه امنیتی، پشتیبانگیری و بهروزرسانی منظم رو نمیگیره.
دانشگاههایی که سرویس رسمی وردپرسی دارن
برای اینکه یک نمونه قابلاعتماد باشه، بهتره خود دانشگاه سرویس رو معرفی کرده باشه. صرف دیدن یک اسکرینشات قدیمی یا شباهت ظاهری سایت به وردپرس، استفاده فعلی اون از وردپرس رو ثابت نمیکنه. نمونههای زیر صفحه رسمی و قابلبررسی دارن.
دانشگاه هاروارد و سرویس HarvardSites
HarvardSites سرویس وردپرسی دانشگاه هاروارد برای ساخت و مدیریت سایتهای دانشگاهیه. این سرویس برای ساخت سایتهای مرتبط با فعالیتها، گروهها و پروژههای دانشگاهی در نظر گرفته شده و شرایط دسترسی به اون رو خود هاروارد تعیین میکنه.
این نمونه نشون میده یک دانشگاه میتونه وردپرس رو بهصورت یک سرویس مدیریتشده ارائه کنه؛ یعنی زیرساخت و چارچوب اصلی رو تیم دانشگاه نگه میداره و صاحبان سایت بیشتر روی محتوا تمرکز میکنن.
دانشگاه بوستون
دانشگاه بوستون یک چارچوب وردپرسی برای سایتهای دانشگاهی خودش معرفی کرده. این چارچوب امکانات مشترکی برای طراحی، انتشار محتوا و هماهنگ نگهداشتن سایتهای مختلف دانشگاه فراهم میکنه.
داشتن چارچوب مشترک کمک میکنه سایت دانشکدهها و واحدهای مختلف هویت بصری نزدیکتری داشته باشن. در عین حال، هر بخش میتونه محتوای مخصوص خودش رو منتشر کنه.
دانشگاه ایالتی اورگان
سرویس وردپرس دانشگاه ایالتی اورگان بهعنوان یکی از خدمات فناوری این دانشگاه معرفی شده. صفحه رسمی سرویس، اطلاعات و شرایطی رو در اختیار واحدهایی میذاره که میخوان از بستر وردپرسی دانشگاه استفاده کنن.
نکته جالب این نمونه، معرفی رسمی و مشخص سرویسه. کاربر میتونه قبل از درخواست سایت، توضیحات منتشرشده دانشگاه درباره این بستر رو بررسی کنه.
دانشگاه بریتیش کلمبیا
شبکه وبلاگهای دانشگاه بریتیش کلمبیا یک نمونه قابلبررسی از استفاده دانشگاهی وردپرسه. این شبکه خبرهای مربوط به سرویس و تغییرات فنی اون رو در همون محیط منتشر میکنه.
این مدل برای وبلاگهای آموزشی، فعالیتهای کلاسی و پروژههای دانشگاهی کاربرد داره. متمرکز بودن زیرساخت هم به تیم فنی کمک میکنه بهروزرسانیها رو هماهنگتر انجام بده.
دانشگاههای دیگه با سرویس وردپرسی قابلتأیید
دانشگاههای دیگهای هم ممکنه از وردپرس استفاده کنن، ولی برای قرار گرفتن توی یک فهرست دقیق باید سرویس رسمی یا آدرس مشخص سایتشون بررسی بشه. نام دانشگاه بهتنهایی کافی نیست؛ چون ممکنه فقط یک پروژه کوچک از وردپرس استفاده کنه و سایت اصلی دانشگاه با سیستم دیگهای ساخته شده باشه.
سایتها و پروژههای دانشگاهی که با وردپرس ساخته شدن
استفاده دانشگاهی از وردپرس فقط به سایت اصلی دانشگاه محدود نیست. در عمل، وردپرس بیشتر برای پروژههایی خوب جواب میده که انتشار و ویرایش مرتب محتوا توی اونها مهمه.
سایتهای دانشکدهها و دپارتمانها
هر دانشکده میتونه صفحه رشتهها، اعضای هیئت علمی، اخبار، فرمهای تماس و اطلاعات آموزشی خودش رو مدیریت کنه. تیم مرکزی هم میتونه قالب و استانداردهای مشترک رو در اختیار همه دانشکدهها بذاره.
وبلاگهای آموزشی و پژوهشی
استاد میتونه مطالب درس، منابع تکمیلی و خبرهای کلاس رو منتشر کنه. دانشجو هم میتونه نتیجه پروژه یا نمونهکارهاش رو توی یک سایت جدا نمایش بده. دسترسی به این سایتها ممکنه عمومی یا محدود به اعضای دانشگاه باشه.
مجلهها، آزمایشگاهها و پروژههای وابسته به دانشگاه
مجلهها و آزمایشگاهها معمولاً به انتشار مرتب مقاله، معرفی اعضا و آرشیو موضوعی نیاز دارن. وردپرس برای چنین کاری ساختار آمادهای داره و جستوجو و دستهبندی محتوا رو سادهتر میکنه.
Nieman Lab یک پروژه وابسته به بنیاد Nieman دانشگاه هاروارده و نمونهای از یک رسانه تخصصی دانشگاهی به حساب میاد. صفحه معرفی این مجموعه وابستگی اون به هاروارد رو تأیید میکنه، ولی بهتنهایی مدرک کافی برای وردپرسی بودن نسخه فعلی سایت نیست. پس تا وقتی فناوری فعلی سایت جداگانه بررسی نشده، نباید اون رو نمونه قطعی وردپرس معرفی کنیم.
سایتهای پذیرش، رویدادها و دورههای دانشگاهی
وردپرس برای صفحههای معرفی دوره، همایش، برنامه کوتاهمدت و کمپین پذیرش هم کاربرد داره. ولی اطلاعات حساس متقاضیها بهتره داخل سامانهای نگهداری بشه که مخصوص فرایند پذیرش و حفاظت از دادهها طراحی شده.
فهرست نمونههای واقعی وردپرس در دانشگاهها
فهرست زیر فقط سرویسها و شبکههایی رو شامل میشه که صفحه رسمی دانشگاهی اونها در دسترسه. Nieman Lab توی این فهرست قرار نگرفته، چون صفحه معرفی اون وابستگی دانشگاهی رو نشون میده، ولی وردپرسی بودن نسخه فعلی سایت رو ثابت نمیکنه.
نام دانشگاه یا مجموعه دانشگاهی
- دانشگاه هاروارد: سرویس HarvardSites
- دانشگاه بوستون: چارچوب سایتهای وردپرسی دانشگاه
- دانشگاه ایالتی اورگان: سرویس OSU WordPress
- دانشگاه بریتیش کلمبیا: شبکه UBC Blogs
سایت یا زیرسایت وردپرسی مورد بررسی
برای هاروارد، دانشگاه بوستون و دانشگاه ایالتی اورگان، صفحه رسمی معرفی سرویس یا چارچوب وردپرسی بررسی میشه. برای دانشگاه بریتیش کلمبیا هم صفحه خبرها و تغییرات شبکه UBC Blogs در دسترسه. این صفحهها شواهد دقیقتری از یک اسکرینشات قدیمی یا لینک عمومی دانشگاه به ما میدن.
کاربرد سایت و دلیل جالب بودن نمونه
- HarvardSites: ارائه یک بستر مدیریتشده برای ساخت سایتهای دانشگاهی.
- دانشگاه بوستون: استفاده از یک چارچوب مشترک برای هماهنگی سایتهای متعدد.
- دانشگاه ایالتی اورگان: معرفی یک سرویس وردپرسی برای واحدهای دانشگاه.
- UBC Blogs: فراهم کردن شبکهای برای وبلاگها و فعالیتهای آموزشی.
لینک مستقیم برای دیدن سایت
- HarvardSites دانشگاه هاروارد
- چارچوب وردپرس دانشگاه بوستون
- سرویس وردپرس دانشگاه ایالتی اورگان
- خبرها و تغییرات UBC Blogs
وردپرس چندسایته چیه و چه کمکی به دانشگاهها میکنه؟
مدیریت چند سایت داخل یک نصب وردپرس
توی وردپرس چندسایته، یک مدیر شبکه روی ساختار اصلی کنترل داره. سایتهای زیرمجموعه میتونن مدیر و نویسنده خودشون رو داشته باشن، ولی نصب قالب و افزونه معمولاً زیر نظر مدیر شبکه انجام میشه.
برای مثال، دانشگاه میتونه یک شبکه بسازه و برای دانشکده علوم، دانشکده هنر و مرکز پژوهشی سه سایت جدا تعریف کنه. هر بخش محتوای خودش رو منتشر میکنه، ولی هسته وردپرس و بخشی از تنظیمات از یک نقطه مدیریت میشن.
ساخت سایت برای دانشکدهها، استادها و دانشجوها
شبکه میتونه سایتها رو دستی یا براساس یک فرایند مشخص بسازه. مدیر دانشگاه ممکنه چند قالب تأییدشده آماده کنه تا کاربر بعد از دریافت سایت، فقط عنوان، منو و محتوای خودش رو تنظیم کنه.
تفاوت وردپرس چندسایته با چند نصب جدا
در چندسایته، سایتها هسته و شبکه مشترکی دارن. در چند نصب جدا، هر سایت نصب، فایلها، تنظیمات، افزونهها و فرایند بهروزرسانی مستقل خودش رو داره. پایگاه داده هم بسته به معماری هاست میتونه جدا یا روی یک سرور مشترک باشه. نصبهای جدا آزادی بیشتری میدن، ولی نگهداری تعداد زیادی از اونها زمان بیشتری میگیره.
چندسایته وقتی جذابه که سایتها سیاست فنی و امکانات نزدیک به هم دارن. اگه هر دانشکده به افزونهها، تنظیمات سرور یا توسعه کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشه، نصبهای جدا یا ساختار فنی دیگهای ممکنه انتخاب مناسبتری باشن.
محدودیتها و نیازهای فنی این روش
راهاندازی شبکه به دسترسی مناسب به هاست و تنظیمات فنی نیاز داره. قبل از فعالسازی هم بهتره تیم فنی پیشنیازهای شبکه وردپرس رو بررسی کنه.
یک خطا یا افزونه ناسازگار ممکنه روی چند سایت اثر بذاره. برای همین بهتره تغییرات اول توی یک نسخه آزمایشی از سایت بررسی بشن. تهیه نسخه پشتیبان و داشتن روش مشخص برای برگردوندن نسخه سالم هم اهمیت زیادی داره.
آیا وردپرس برای سایت دانشگاهی انتخاب خوبیه؟
جواب کوتاه اینه که به نوع سایت بستگی داره. وردپرس برای سایتهای محتوایی و شبکههایی که تعداد زیادی نویسنده دارن انتخاب قدرتمندیه، ولی قرار نیست جای تمام سامانههای دانشگاه رو بگیره.
مزیتهای وردپرس برای دانشگاهها
- نویسندهها میتونن بدون کدنویسی محتوای روزمره رو ویرایش کنن.
- نقشهای کاربری، دسترسی افراد مختلف رو از هم جدا میکنن.
- وردپرس چندسایته مدیریت چند سایت مرتبط رو متمرکزتر میکنه.
- قالب مشترک میتونه هماهنگی ظاهری سایتهای دانشگاه رو بیشتر کنه.
- ساختار نوشته، برگه، دستهبندی و رسانه برای سایتهای محتوایی مناسبه.
چالشهای امنیت، دسترسی و نگهداری
تعداد زیاد کاربر و سایت، مدیریت امنیت رو حساستر میکنه. افزونهها و قالبها باید بررسی و بهروز بشن، دسترسی مدیرها باید محدود بمونه و ورودهای ناموفق هم بهتره کنترل بشن. آموزش محدود کردن ورود ناموفق در وردپرس یکی از راهکارهای ساده برای کم کردن تلاشهای تکراری ورود رو توضیح میده.
بهتره دانشگاه ورود دومرحلهای رو هم در نظر بگیره؛ یعنی کاربر بعد از رمز عبور، یک مرحله تأیید دیگه داشته باشه. ثبت فعالیت مدیرها، حذف دسترسی افرادی که از دانشگاه میرن و مشخص بودن مسئول پشتیبانگیری هم برای یک شبکه بزرگ مهمه. فقط نصب یک افزونه امنیتی کافی نیست.
چه وقتهایی وردپرس انتخاب مناسبی نیست؟
وردپرس بهتنهایی برای سامانه انتخاب واحد، ثبت نمره، نگهداری پرونده محرمانه دانشجو یا پردازشهای تخصصی دانشگاهی طراحی نشده. چنین کارهایی معمولاً به سامانه اختصاصی و کنترلهای امنیتی دقیقتری نیاز دارن.
میشه وردپرس رو به بعضی سامانهها وصل کرد، ولی قبل از این کار باید مسیر جابهجایی اطلاعات، سطح دسترسی و قوانین حریم خصوصی بررسی بشن. اطلاعات حساس نباید فقط برای راحتتر شدن کار داخل یک فرم عمومی جمعآوری بشن.
چطور بفهمیم یک سایت دانشگاهی با وردپرس ساخته شده؟
بررسی کد و نشانی فایلهای سایت
روی صفحه راستکلیک کنید و گزینه نمایش کد صفحه رو بزنید. بعد داخل کد دنبال عبارتهایی مثل wp-content یا wp-includes بگردید. این عبارتها معمولاً به پوشههای وردپرس اشاره میکنن.
وجود این نشانیها نشونه قویایه، ولی نبودنشون وردپرسی نبودن سایت رو ثابت نمیکنه. تیم فنی ممکنه مسیر فایلها رو تغییر بده، دسترسی به بعضی نشانیها رو محدود کنه یا وردپرس رو فقط برای بخش پشتی سایت به کار ببره.
استفاده از ابزارهای تشخیص سیستم مدیریت محتوا
ابزارهای تشخیص فناوری سایت، کد و فایلهای قابلمشاهده رو بررسی میکنن و حدس میزنن سایت از چه سیستم مدیریت محتوایی استفاده میکنه. سیستم مدیریت محتوا همون نرمافزاریه که باهاش صفحهها و نوشتههای سایت مدیریت میشن. برای نمونه، میتونید نشانی سایت رو در BuiltWith یا Wappalyzer بررسی کنید.
چرا نتیجه ابزارهای تشخیص همیشه قطعی نیست؟
ذخیره موقت صفحهها، تنظیمات امنیتی، تغییر مسیر فایلها و استفاده همزمان از چند فناوری میتونن نتیجه رو اشتباه کنن. حتی ممکنه فقط وبلاگ دانشگاه وردپرسی باشه و بخش اصلی سایت با سیستم دیگهای کار کنه. برای نتیجه مطمئنتر، خروجی ابزار رو با صفحه رسمی سرویس و بررسی کد کنار هم بذارید.
قبل از ساخت سایت دانشگاهی با وردپرس به چه چیزهایی نیاز دارید؟
- دامنه و هاست مناسب: تعداد سایتها، بازدید، فضای فایلها و امکان رشد شبکه رو قبل از خرید بررسی کنید.
- ساختار مشخص برای دانشکدهها و بخشها: از اول معلوم کنید هر بخش سایت جدا میخواد یا یک صفحه داخل سایت اصلی براش کافیه.
- سطح دسترسی جدا برای مدیرها و نویسندهها: هر کاربر فقط باید به بخشهایی دسترسی داشته باشه که برای کارش لازمه.
- برنامه پشتیبانگیری و بهروزرسانی: زمان تهیه نسخه پشتیبان، آزمایش بهروزرسانی و روش بازگردانی سایت رو از قبل مشخص کنید.
- رعایت دسترسپذیری و حریم خصوصی: برای تصویرها متن جایگزین بنویسید، صفحهها رو با صفحهکلید امتحان کنید، عنوان فرمها رو روشن نگه دارید و خوانا بودن رنگ متن و پسزمینه رو بررسی کنید. دادههای شخصی رو هم فقط وقتی جمع کنید که دلیل و روش نگهداری مشخصی دارن.
اگه شبکه بزرگی میسازید، محیط آزمایشی هم در نظر بگیرید. تغییر قالب، نسخه PHP یا افزونهها رو اول توی این محیط امتحان کنید تا مشکل احتمالی روی سایتهای اصلی اثر نذاره.
سؤالهای رایج
آیا دانشگاههای معروف واقعاً از وردپرس استفاده میکنن؟
بله. دانشگاههایی مثل هاروارد، دانشگاه بوستون، دانشگاه ایالتی اورگان و دانشگاه بریتیش کلمبیا صفحههای رسمی برای سرویس یا شبکه وردپرسی خودشون دارن. البته این موضوع لزوماً به معنی وردپرسی بودن تمام بخشهای سایت اصلی اونها نیست.
آیا کل سایت دانشگاه باید با وردپرس ساخته بشه؟
نه. دانشگاه میتونه وردپرس رو فقط برای دانشکدهها، خبرها، وبلاگها یا پروژههای پژوهشی استفاده کنه و سامانههای حساس مثل ثبت نمره و انتخاب واحد رو جدا نگه داره.
وردپرس چندسایته چه فرقی با وردپرس معمولی داره؟
وردپرس معمولی معمولاً یک سایت رو مدیریت میکنه. وردپرس چندسایته چند سایت جدا رو زیر یک شبکه مشترک نگه میداره و مدیریت هسته، قالبها و افزونهها رو متمرکزتر میکنه.
آیا وردپرس برای سایت دانشگاهی امنه؟
وردپرس با بهروزرسانی منظم، دسترسیهای محدود، ورود دومرحلهای، نسخه پشتیبان و تنظیمات درست میتونه بستر مناسبی باشه. ولی امنیت شبکه بزرگ به مدیریت مداوم و تیم فنی مسئول نیاز داره و فقط با نصب یک افزونه کامل نمیشه.
دانشجوها و استادها هم میتونن سایت وردپرسی جدا داشته باشن؟
بله، اگه سیاست دانشگاه اجازه بده. مدیر شبکه میتونه برای درسها، استادها، دانشجوها یا پروژهها سایت جدا بسازه و قالبها و سطح دسترسی مجاز رو از قبل مشخص کنه.
جمعبندی
نمونههای هاروارد، دانشگاه بوستون، دانشگاه ایالتی اورگان و دانشگاه بریتیش کلمبیا نشون میدن وردپرس میتونه فراتر از یک سایت ساده کار کنه. دانشگاهها میتونن با وردپرس چندسایته برای واحدها و پروژههای مختلف فضای جدا بسازن و مدیریت فنی اونها رو تا حد زیادی متمرکز نگه دارن.
با این حال، انتخاب وردپرس باید براساس نیاز واقعی انجام بشه. اگه هدفتون انتشار خبر، معرفی دانشکدهها، ساخت وبلاگ آموزشی یا مدیریت پروژههای محتواییه، وردپرس گزینه مناسبیه. ولی برای اطلاعات محرمانه و فرایندهای تخصصی دانشگاه باید سراغ سامانهای برید که دقیقاً برای همون کار طراحی شده.
خدایش از نظر طراحی به نسبت دانشگاهای داخلی عقب هستند اینا،صد رحمت به گرافیک داخلی