فهرست مطالب
افزونه رخش — راهنمای کامل کاربر
از نصب و کش صفحات تا بهینهسازی CSS/JS، تصاویر، خزنده و لایسنس
این راهنما برای مالکان سایتی است که افزونهٔ رخش را روی وردپرس نصب و استفاده میکنند. رخش یعنی «سایتتان را به تاخت بیندازید».
۱. شروع کار
رخش چیست؟
رخش افزونهٔ بهینهسازی و افزایش سرعت وردپرس است. صفحات را کش میکند، فایلهای CSS و JS را سبکتر میکند، تصاویر را بهینه میکند، پایگاه داده را تمیز نگه میدارد و با خزنده صفحات را از قبل آماده میکند تا بازدیدکنندهها سایت را سریعتر ببینند.
پیشنیازها
- وردپرس ۶٫۵ یا بالاتر
- PHP ۸٫۱ یا بالاتر
- برای تبدیل تصویر به WebP، هاست باید از این فرمت پشتیبانی کند (در صورت نیاز از پشتیبانی هاست بپرسید).
- اختیاری: Redis یا Memcached روی سرور، برای کش آبجکت
نصب و فعالسازی
- در پیشخوان به افزونهها ← افزودن بروید و فایل zip رخش را بارگذاری و نصب کنید.
- افزونه را فعال کنید.
- معمولاً به صفحهٔ تنظیمات یا جادوگر نصب هدایت میشوید. مراحل را طی کنید تا کش، تصاویر و تنظیمات سرور برای شروع آماده شوند.
بعد از فعالسازی، منوی رخش در پیشخوان ظاهر میشود. تقریباً همهٔ تنظیمات از مسیر رخش ← تنظیمات در دسترس است. معمولاً فقط مدیرکل سایت به این بخش دسترسی دارد.
جادوگر نصب
از منوی رخش ← جادوگر نصب میتوانید ویزارد را دوباره اجرا کنید. هدفش راهاندازی سریع بدون سردرگمی است. بسیاری از بهینهسازیها از همان ابتدا روشن هستند تا بدون تنظیم پیچیده، سرعت سایت بهتر شود.
نقشه سریع تبها
| تب | کاربرد |
|---|---|
| داشبورد | وضعیت کلی، روشن/خاموش کش، پاکسازی، امتیاز بهینهسازی |
| وضعیت | حجم کش، پوشش صفحات، خزنده و ویژگیهای فعال |
| تحلیل ساختاری | بررسی امتیاز و پیشنهادهای بهینهسازی صفحه |
| کش صفحات | مدت کش، نسخه موبایل، صفحات استثنا |
| خزنده | آماده کردن صفحات از روی نقشه سایت |
| CSS و JS | فشردهسازی و سبکسازی فایلهای استایل و اسکریپت |
| فایلها / تصاویر / پایگاه داده | حذف فایلهای اضافی، WebP، پاکسازی دیتابیس |
| وبسرور | قوانین سرعت برای آپاچی، لایتاسپید یا nginx |
| پیشرفته / خروجی / لایسنس / سایر | Cloudflare، محدود کردن ارتباط خارجی، لایسنس، پشتیبان تنظیمات |
۲. داشبورد
داشبورد نمای کلی سلامت سایت از دید رخش است: وضعیت کش، آمار سریع، امتیاز بهینهسازی، افزونههای سازگار، وضعیت لایسنس و هشدارهای مهم.
روشن و خاموش کردن کش صفحات
سوییچ اصلی کش صفحات سیستم کش را فعال یا غیرفعال میکند. با خاموش کردن، معمولاً همهٔ فایلهای کش پاک میشوند و یک تأییدیه میبینید — چون سایت دیگر از نسخهٔ ذخیرهشده صفحات استفاده نمیکند.
پاکسازی و تازهسازی آمار
- پاکسازی همه — کل کش صفحات را حذف میکند.
- تازهسازی آمار — حجم و تعداد صفحات کششده را دوباره میخواند.
هشدارها و راهنماییها
- اگر افزونهٔ کش دیگری با رخش تداخل داشته باشد، میتوانید همانجا آن را غیرفعال کنید.
- گاهی رخش پیشنهاد میدهد کوکی خاصی را به لیست بیضرر اضافه کنید تا کش بهتر کار کند.
- اگر پاکسازی کامل خیلی پشتسرهم رخ دهد، رخش موقتاً پاکسازیهای تکراری را محدود میکند تا سایت تحت فشار نماند.
۳. وضعیت و آمار
تب وضعیت جزئیات بیشتری از داشبورد دارد: حجم کش، پوشش صفحات، پیشرفت خزنده و فهرست ویژگیهای فعال.
نظارت واقعی کاربر (RUM)
با روشن کردن این گزینه میتوانید سرعت واقعی سایت را از دید بازدیدکنندگان ببینید (شاخصهایی مثل Core Web Vitals).
- فعالسازی RUM — جمعآوری آمار از صفحات مهمان
- نمونهبرداری — درصد بازدیدهایی که اندازهگیری میشوند
این قابلیت بهصورت پیشفرض خاموش است تا بار اضافه روی سایت نگذارد.
۴. تحلیل ساختاری سایت
این تب یک صفحه (معمولاً صفحهٔ اصلی) را بررسی میکند و امتیاز و پیشنهادهایی دربارهٔ امنیت اتصال، فشردهسازی، کش، تصاویر، فونت و موارد مشابه میدهد.
- بعد از تغییر تنظیمات رخش، دوباره تحلیل را اجرا کنید تا اثر تغییرات را ببینید.
- نتیجه بهصورت امتیاز و فهرست نکات قابلبهبود نمایش داده میشود و تاریخچه اجراها نگه داشته میشود.
۵. کش صفحات
قلب رخش همینجاست. وقتی صفحهای برای اولینبار (یا بعد از پاکسازی) باز میشود، نسخهٔ آمادهاش ذخیره میشود و بازدیدهای بعدی خیلی سریعتر نمایش داده میشوند.
تنظیمات تب کش
| گزینه | توضیح | پیشفرض |
|---|---|---|
| عمر کش | مدت اعتبار نسخهٔ ذخیرهشده؛ صفر یعنی تا وقتی دستی یا خودکار پاک نشود معتبر بماند | ۰ |
| عمر کش مرورگر | چقدر مرورگر بازدیدکننده اجازه دارد فایلها را نزد خودش نگه دارد | حدود ۶ ماه |
| کش جدا برای موبایل | نسخهٔ جدا برای موبایل و دسکتاپ بسازد | خاموش |
| پیشفشردهسازی gzip | نسخهٔ فشرده برای ارسال سریعتر بسازد | روشن |
| رد سبد، تسویه و ورود | صفحات سبد خرید، تسویه حساب و ورود کش نشوند | روشن |
| رد کاربران واردشده | کاربران لاگینشده نسخهٔ کششده نبینند | خاموش |
| رد صفحات میهنپنل | اگر میهنپنل نصب باشد، صفحات ورود و پنل کش نشوند | روشن |
| آدرسهای استثنا | صفحاتی که هرگز نباید کش شوند | خالی |
| کوکیهای استثنا | اگر این کوکیها وجود داشته باشند، کش رد شود | خالی |
چه صفحاتی معمولاً کش نمیشوند؟
- پیشخوان وردپرس، جستجو، صفحهٔ پیدا نشد (۴۰۴)، فید و پیشنمایش
- سبد خرید، تسویه حساب، حساب کاربری و صفحات ورود
- صفحات یا کوکیهایی که خودتان در استثناها گذاشتهاید
رخش برای فروشگاه، عضویت، فرمها و صفحهسازهای رایج هم خودکار مراقب است تا صفحهٔ شخصی یا سبد خرید بهاشتباه کش نشود.
۶. پاکسازی کش
دستی
- از داشبورد یا وضعیت: پاکسازی همه
- از نوار بالای سایت: پاکسازی همه یا همین صفحه
- از لیست نوشتهها: پاکسازی کش همان نوشته
- اگر Cloudflare وصل باشد، از تب پیشرفته میتوانید کش لبه را هم پاک کنید
خودکار
- با ذخیره یا حذف نوشته، ثبت نظر، و تغییر محصول یا موجودی فروشگاه، کش همان صفحه پاک میشود.
- با تعویض قالب یا فعال/غیرفعال کردن افزونه، معمولاً کل کش پاک میشود.
- اگر «پیشگرم بعد از پاکسازی» روشن باشد، کمی بعد خزنده دوباره صفحات را آماده میکند.
ورود و خروج از حساب کاربری، بهتنهایی کل کش را پاک نمیکند.
۷. خزنده و پیشگرم
خزنده آدرسهای سایت را از نقشه سایت میگیرد و صفحات را از قبل در کش آماده میکند تا اولین بازدیدکننده هم صفحه را سریع ببیند.
تنظیمات
- پیشگرم بعد از پاکسازی — بعد از پاکسازی کامل، گرمکردن خودکار زمانبندی شود (پیشفرض روشن)
- آدرس نقشه سایت — خالی بگذارید تا خودکار پیدا شود؛ در غیر این صورت آدرس دلخواه را وارد کنید
اجرا و لغو
از تب خزنده یا وضعیت میتوانید خزنده را شروع یا لغو کنید و پیشرفت را ببینید. در پیشخوان هم اعلان وضعیت نمایش داده میشود.
- اگر تعداد صفحات خیلی زیاد باشد، بخشی از آنها با اولین بازدید واقعی کش میشوند.
- با روشن بودن کش موبایل، نسخهٔ موبایل هم پیشگرم میشود.
- بعد از ذخیره نوشته، همان نوشته و صفحات مرتبط دوباره آماده میشوند.
۸. کش PHP
کش PHP کمک میکند کدهای وردپرس روی سرور سریعتر اجرا شوند. در این تب میتوانید وضعیت آن را ببینید و در صورت نیاز، آمادهسازی اولیه (پرایمینگ) را روشن کنید.
- پرایمینگ — پیشفرض خاموش است؛ روی سرورهایی که کش PHP فعال دارند میتواند اولین بازدیدها را سریعتر کند.
- اگر هاست اجازه دهد، امکان خالی کردن کش PHP هم از همینجا وجود دارد.
۹. کش آبجکت
کش آبجکت دادههای پرتکرار وردپرس را در حافظه (معمولاً Redis یا Memcached) نگه میدارد تا پرسوجوهای تکراری کمتر شوند و پیشخوان و سایت سبکتر کار کنند.
| گزینه | توضیح |
|---|---|
| فعالسازی | روشن کردن کش آبجکت |
| نوع سرویس | تشخیص خودکار، Redis یا Memcached |
| میزبان، پورت، رمز و شماره دیتابیس | اطلاعات اتصال؛ معمولاً از پشتیبانی هاست بگیرید |
اگر به Redis یا Memcached دسترسی ندارید، این بخش را خاموش بگذارید؛ بقیهٔ قابلیتهای رخش بدون آن کار میکنند.
۱۰. CSS و JS
در این تب فایلهای استایل و اسکریپت سبکتر و بهینهتر بارگذاری میشوند تا صفحه زودتر آماده شود.
گزینههای اصلی
- فشردهسازی CSS و JS — روشن بهصورت پیشفرض؛ میتوانید موارد خاص را استثنا کنید
- حذف CSS بلااستفاده — خاموش بهصورت پیشفرض؛ فقط استایلهای لازم همان صفحه را نگه میدارد
- تعویق CSS — بارگذاری غیرمسدودکننده؛ گزینهٔ «تعویقنکردن استایل قالب» برای جلوگیری از پرش ظاهر روشن است
- تعویق JS — اسکریپتها دیرتر و مرتبتر اجرا شوند؛ تعویق jQuery جداست و پیشفرض خاموش است
- تأخیر JS تا تعامل کاربر — تا وقتی کاربر موس حرکت دهد، لمس کند، اسکرول کند یا تایپ کند صبر میکند
- فشردهسازی HTML و نمایش سریعتر فونت — پیشفرض روشن
۱۱. فایلها
در این تب میتوانید فایلهای CSS و JS غیرضروری را در کل سایت یا فقط در بعضی صفحات خاموش کنید تا درخواستهای اضافه کم شود.
- بهینهسازی فایلهای ووکامرس — فایلهای فروشگاه فقط در صفحات ووکامرس بارگذاری شوند (ممکن است ویجت فروشگاه در صفحات دیگر درست کار نکند)
- غیرفعالسازی Tracks ووکامرس — قطع ارسال آمار داخلی ووکامرس
- غیرفعالسازی فایلهای بلوک — سبکتر شدن فرانت اگر از ویرایشگر بلوک در صفحات عمومی استفاده نمیکنید
۱۲. تصاویر
WebP هنگام آپلود
- فعالسازی تبدیل به WebP، تنظیم کیفیت (پیشفرض ۷۵) و انتخاب فرمتهای مبدأ
- نگهداشتن فایل اصلی، حذف اطلاعات اضافی تصویر، و درج کپیرایت اختیاری
نمایش سریعتر
- افزودن ابعاد تصویر — کاهش پرش چیدمان هنگام بارگذاری
- بارگذاری تنبل تصاویر و iframe — فقط وقتی نزدیک دیدرس باشند بارگذاری شوند
- پیشنمایش ویدیو — برای یوتیوب و ویمئو تا قبل از پخش، فقط تصویر پیشنمایش نشان داده شود
از همین تب میتوانید تصاویر قبلی کتابخانه رسانه را هم گروهی به WebP تبدیل یا دوباره فشرده کنید.
۱۳. پایگاه داده
با پاکسازی موارد بلااستفاده، پایگاه داده سبکتر میشود و بکآپ و مدیریت سایت راحتتر خواهد بود.
چه چیزهایی قابل پاکسازی است؟
- دادههای موقت منقضی یا همهٔ دادههای موقت
- پیشنویسها، پیشنویس خودکار، نوشتههای زبالهدان و بازنگریها
- نظرات اسپم و زبالهدان، پینگبک و ترکبک
- اطلاعات یتیم و بهینهسازی جداول
میتوانید دستی اجرا کنید یا زمانبندی روزانه، هفتگی یا ماهانه بگذارید.
۱۴. وبسرور
برای اینکه صفحات کششده حتی سریعتر به بازدیدکننده برسند، رخش قوانین مخصوص وبسرور پیشنهاد میدهد.
آپاچی و لایتاسپید
رخش میتواند قوانین لازم را نصب کند. معمولاً بعد از فعالسازی، اگر کش روشن باشد این کار انجام میشود. از همین تب میتوانید قوانین را نصب، حذف یا تأیید کنید.
nginx
اگر سایت روی nginx است، قطعهٔ آماده را کپی کنید و در تنظیمات سرور قرار دهید (معمولاً پشتیبانی هاست این کار را انجام میدهد). بعد از اعمال، با دکمهٔ تأیید وضعیت را چک کنید.
۱۵. درخواستها
این تب کمک میکند ببینید کدام ارتباطهای خارجی یا کدام بخشهای سنگین، سایت را کند کردهاند.
اگر سایت کند است، اینجا را بررسی کنید تا افزونه، سرویس یا فرآیندی که زمان زیادی میگیرد پیدا شود؛ بعد میتوانید آن را بهینه، جایگزین یا محدود کنید.
۱۶. ارتباطات خروجی
اگر هاست دسترسی خارجی محدودی دارد یا میخواهید وردپرس بیدلیل به اینترنت وصل نشود، از این بخش استفاده کنید.
- سوییچ اصلی — محدود کردن ارتباط خروجی وردپرس
- اجازه به میهنوردپرس، هوشینا و ارتانو برای لایسنس و بهروزرسانی (پیشفرض روشن)
- اجازه به WordPress.org، WooCommerce.com و Elementor.com
- دامنههای مجاز یا مسدود سفارشی
۱۷. پیشرفته
سبکسازی وردپرس
- غیرفعالسازی Gravatar و استفاده از تصویر جایگزین محلی
- غیرفعالسازی فونت گوگل (در سایتهای فارسی معمولاً از ابتدا روشن میشود)
- پیشاتصال و پیشبارگذاری دامنه و فونت برای سرعت بیشتر
- پیشبارگذاری لینک وقتی موس روی آن میرود
- تنظیم ضربان قلب وردپرس در پیشخوان، سایت و ویرایشگر
- غیرفعالسازی اموجی وردپرس، جاسازی محتوا، استایل بلوکها و اسکریپت پاسخ به نظر (در صورت نیاز)
Cloudflare
با وارد کردن اطلاعات حساب Cloudflare میتوانید از داخل رخش اتصال را تست کنید، کش لبه را پاک کنید و حالت توسعه را روشن کنید.
CDN
اگر از CDN استفاده میکنید، با وارد کردن آدرس آن، فایلهای ثابت سایت از CDN سرو میشوند. برای مسیرهایی که نباید تغییر کنند، استثنا تعریف کنید.
۱۸. لایسنس
فعالسازی هوشمند از طریق میهنوردپرس یا ارتانو انجام میشود. از تب لایسنس روی فعالسازی کلیک کنید و مراحل را طی کنید.
بررسی و انقضا
- وضعیت لایسنس بهصورت دورهای بررسی میشود.
- اگر لایسنس نزدیک به انقضا یا منقضی باشد، در پیشخوان اعلان میبینید.
- از همین تب میتوانید لایسنس را غیرفعال کنید تا روی دامنهٔ دیگری آزاد شود.
تغییر دامنه
- در پنل کاربری میهنوردپرس یا ارتانو به بخش لایسنسها بروید.
- محصول رخش را پیدا کنید و دامنهٔ قبلی را آزاد کنید.
- روی سایت جدید از تب لایسنس دوباره فعالسازی کنید.
۱۹. سایر
- خروجی تنظیمات — گرفتن پشتیبان از تنظیمات رخش
- ورود تنظیمات — بازگردانی تنظیمات از فایل پشتیبان
- بازنشانی به پیشفرض — برگشت تنظیمات به حالت اولیه (فایلهای کش معمولاً میمانند)
- آزادسازی رخش — پاک کردن کامل دادهها و تنظیمات رخش و سپس غیرفعالسازی افزونه. برای این کار باید عبارت تأیید را وارد کنید.
فعال و غیرفعال کردن افزونه
با فعالسازی، تنظیمات اولیه آماده میشوند و در سایتهای فارسی معمولاً فونت گوگل خاموش میگردد. با غیرفعالسازی معمولی، کش و تنظیمات پاک نمیشوند. برای پاکسازی کامل از «آزادسازی رخش» استفاده کنید.
۲۰. سازگاری با افزونهها
اگر این محصولات را داشته باشید، رخش خودکار با آنها هماهنگ میشود و معمولاً نیازی به تنظیم دستی نیست.
| محصول | چه کمکی میکند |
|---|---|
| المنتور | حالت ویرایش خراب نمیشود؛ بعد از ذخیره، کش مربوط پاک میشود |
| ووکامرس | سبد خرید و تسویه کش نمیشوند؛ با تغییر محصول کش بهروز میشود |
| صفحهسازها (Beaver، Divi، Bricks و مشابه) | حالت سازنده و اسکریپتهای حساس محافظت میشوند |
| اسلایدرها | از بهمریختن اسلایدر در اثر بهینهسازی جلوگیری میشود |
| قالب اهورا | تنظیمات سرعت با قالب هماهنگ میماند |
| چندزبانه (WPML و مشابه) | نسخهٔ هر زبان جداگانه کش میشود |
| میهنپنل، فرم تماس ۷، BuddyPress | صفحات حساس و فرمها درست کار میکنند |
| Cloudflare | بعد از پاکسازی محلی، کش لبه هم هماهنگ میشود |
۲۱. نوار بالای سایت
وقتی وارد سایت هستید، از نوار بالای صفحه میتوانید بدون رفتن به تنظیمات این کارها را انجام دهید:
- پاکسازی کل کش
- پاکسازی کش همین صفحه
- پاک کردن فایلهای فشردهشده CSS و JS
۲۲. راهنما و پشتیبانی
اگر احساس میکنید کش کار نمیکند
- در داشبورد مطمئن شوید کش صفحات روشن است.
- صفحه را در حالت مهمان (بدون ورود) باز کنید؛ سبد خرید یا پیشنمایش صفحهساز کش نمیشود.
- در تب وبسرور، قوانین را نصب یا تأیید کنید.
- اگر افزونهٔ کش دیگری فعال است، آن را غیرفعال کنید.
- یکبار پاکسازی همه را بزنید و دوباره صفحه را باز کنید.
پیشنهاد ترتیب راهاندازی
- لایسنس را فعال کنید و جادوگر نصب را تمام کنید.
- کش صفحات را روشن بگذارید و تنظیمات وبسرور را تأیید کنید.
- خزنده را یکبار اجرا کنید.
- گزینههای پیشرفته CSS و JS را یکییکی روشن کنید و هر بار سایت را چک کنید.
- اگر هاست Redis یا Memcached دارد، کش آبجکت را وصل کنید.
پشتیبانی
- صفحه محصول: mihanwp.com/rakhsh
- برای گزارش مشکل، نسخه وردپرس، نسخه PHP و توضیح دقیق مشکل را ارسال کنید.